Mentionsy Mentionsy
Po Drugiej Stronie Lustra
Po Drugiej Stronie Lustra

4. Laboratorium tożsamości: skąd wzięło się państwo narodowe?

06.01.2026 ·47 min 46 s

Skąd się wzięło państwo narodowe?Dlaczego kilkaset lat temu nikt nie umierał „za naród”, a dziś gotowi jesteśmy zabijać i ginąć za flagę, hymn i mapę?Kim był „Polak”, „Francuz” czy „Niemiec”, zanim państwo nauczyło ludzi tak o sobie myśleć?W tym odcinku cofamy się do świata „tutejszych” – chłopów, parafii i lokalnych lojalności – i krok po kroku odkrywamy, jak naród stał się jedną z najpotężniejszych idei nowoczesności. Nie jako odwieczna wspólnota krwi i ziemi, lecz jako technologia społeczna: wytwór druku, edukacji, wojny, przemysłu i politycznej mobilizacji.W odcinku między innymi o:– tym, czym różni się nowoczesny naród od dawnych etnosów i religijnych wspólnot– kapitalizmie druku i języku jako narzędziu masowej wyobraźni– rewolucji francuskiej i Napoleonie jako eksporterach nacjonalizmu– Wiośnie Ludów i XIX-wiecznej fabryce tożsamości– Rabacji Galicyjskiej, która brutalnie obnaża mit „odwiecznej jedności narodu”– Wrocławiu, granicach i ziemiach, które nigdy nie były „od zawsze” niczyje– Mieszku I, chrzcie 966 i narodowych mitach założycielskichTo odcinek o tym, jak państwa uczą ludzi, kim są, jak historia jest przepisywana wstecz i jak łatwo pomylić opowieść z naturą rzeczy.