Podbój kosmosu fakty i mity - POP Science #012
Dzisiaj o tym, jak zdobywaliśmy kosmos i jak wyglądał wyścig, który pozwolił zdobyć tę ostatnią granicę. Lista Książek: Bartek Biedrzycki - Zimne Światło Gwiazd Ian McDonald - Luna: Nów Stanisław Lem - Astronauci Rafał Kosik - Mars Dan Simons - Ilion i Olimp Muzyka: Vangelis - Rosetta Konrad Kucz - Planetary Gustav Holst - Die Planeten Vangelis - Albedo 0.39 Jean Michelle Jarre - Randez Vous Tomita - Planets
Chińczycy mają legendę na temat jednego ze swoich cesarzy, który chciał polecieć w przestrzeń kosmiczną tronem z podczepionymi fajerwerkami, czy też małymi rakietami, jak kto woli. Więc koncepcja lotu w kosmos nie są wcale takie nowe. A w jaki sposób my dotarliśmy do tego punktu, gdzie rozpleniliśmy się właściwie po niskiej orbicie okołoziemskiej? Co ciekawego na ten temat mówiły książki, filmy, gry i dzieła popkultury? Właśnie o tym porozmawiamy z doktorem Leszkiem Błaszkiewiczem w dzisiejszym POP Science. Zapraszam. Dzisiaj mamy podróże kosmiczne, czyli właściwie to wszystko o czym opowiadamy wzięło się z tego, że zaczęliśmy w kosmos latać.
To znaczy pisali o tym już dużo wcześniej oczywiście w różnych książkach, bo wtedy głównie książki były, ale no jakby polecieliśmy w kosmos, zaczęliśmy zdobywać coraz większe ostępy tej przestrzeni kosmicznej. Póki co zagnieździliśmy się niczym Prusaki na niskiej orbicie okołoziemskiej. No i tam taki mały epizodyczny wypad na Księżyc. Ale oczywiście, jeżeli chodzi o dzieła science fiction, no to w tym kosmosie byliśmy już chyba wszędzie, nie? Więc warto byłoby chyba porozmawiać dzisiaj o tym właściwie, jak ta nasza eksploracja kosmosu się zaczęła, co naprawdę się wydarzyło, kiedy zaczęliśmy marzyć o podboju kosmosu. No i potem zobaczymy, co w książkach nas czeka w przyszłości. No w sumie tak, tych książek jest bardzo dużo. Dzień dobry przede wszystkim, tak?
I to jest jakby ta idea, że każdej akcji towarzyszy reakcja. To jest trzecia zasada dynamiki Newtona. I na tej bazie działała maszyna Herona, no bo Heron jeszcze 60 lat przed naszą erą zrobił, zbudował naczynie, POP Science 012. Obrotowe działają w dwie strony i cała maszyna zaczyna się obracać. Zresztą Heron budował na bazie właśnie takich parowych swoich wynalazków wrota, które się same potrafią otwierać i zamykać. Takie cuda niezwykłe.
To trzeba naprawdę fajnie pokazać, żeby zrozumieć, jak działa mechanika orbitalna i ja polecę tutaj od razu już, jeżeli wejdziemy sobie w tę część POP, jest taka gra, nazywa się Kerbal Space Program. To jest chyba najlepsza edukacyjna gra, jeżeli chodzi o astronautykę, jaką mógłbym znaleźć, bo pięknie pokazuje właśnie, jak działa mechanika orbitalna, manewry POP Science 012.
Zaraz opowiem Ci, bo tutaj Ciołkowski to jest bardzo ważne. Z zawodu był nauczycielem fizyki i matematyki i opracował tę teorię lotów orbitalnych i lotów przy początkowym użyciu rakiet wielostopniowych. Po stronie niemieckiej był Hermann Obert, który też POP Science 012.
To dużo mówić. Pracował dla niemieckich nazistów i po prostu robił dla nich rakiety, takie jak V2 na przykład, które pustoszyły wrogów wrażą. Najpierw rakiety V1 i te rakiety V1 one startowały, rozpędzały się na takiej równi pochyłej, takiej rampie. Podbój kosmosu fakty i mity – POP Science 012. Ludzie pamiętają, bo te rakiety one leciały dosyć nisko, miały takie skrzydełka, były jak takie samoloty z taką smugą z tyłu z silnika rakietowego i to rzeczywiście działało psychologicznie na ludzi.
Jest stacja kosmiczna już na orbicie w latach 70. Jest taka misja planowana POP Science 012. POP Science 012.
Bardzo zacne, o w ten sposób powiem. Są naprawdę zacne i wiem też jakby z pierwszej ręki, bo moje dziecko studiuje w Politechnice, że tam studenci już na tych wyższych latach, oni już są jakby, jest drenaż bardzo duży, I porywanie wręcz studentów po to, żeby praktykowali, żeby uczyli się praktycznych elementów swojego przyszłego zawodu w firmach. Zwłaszcza takie kierunki nowoczesnych technologii, no bo to będzie się rozwijało. I to, czego mi brak jakby w tych wszystkich mediach takich POP Science 012.
A mianowicie, dostałem kiedyś ze Stanów, prosto ze Stanów dostałem właśnie te, jak one się nazywają, wszystkie plakietki, które były. Nie wiem, czy będzie widać całość, pewnie nie. A nie, widać, okej. Więc masz wszystkie ze wszystkich misji, masz wiesz, od Apollo 1, która tak naprawdę była misją Podbój kosmosu fakty i mity 012. Świetny film, podobał mi się.
Ma przeciwne kierunki, ale jest dokładnie taka sama siła działająca na książkę w kierunku środka Ziemi, jak i na Ziemię działającą w kierunku środka masy Ziemia-Książka. No i jak puszczam tę książkę, to książka ruchem przyspieszonym zaczyna poruszać się w kierunku centrum środka masy razem z Ziemią tworzonego, a Ziemia w tym samym czasie POP Science 012.
Przyznam szczerze, że nie zrobiłem żadnych notatek, nie wiem jak to, a z tym księżycem, żeby jeszcze o tym powiedzieć. Był wyścig, bo Rosjanie przegrali to, tak? Przegrali z kretesem. Pierwsza kobieta, pierwszy tam pies. POP Science 012. Wtedy tam po prostu nie zgrywały się te wszystkie w silnikach tam elementy. Pamiętasz, start był lądowanie 20, start 3 dni wcześniej, 17 lipca, a 13 lipca wystartowała misja, 69 roku wystartowała misja Luna 15.
POP Science 012. Brad Pitt tam ma te jakieś takie reminescencje z ojcem, związane jakieś takie rzeczy. On na Księżycu właśnie do rakiety wsiada tuż przed startem od strony tych dysz wylotowych. Nie znam tego filmu chyba. A to jakiś nowszy film?
Tak, dosyć nowy film. A to wiem, wiem o której Ci chodzi, nie widziałem. No, to tam też są na Księżycu właśnie wyścigi takimi, takimi łazikami. Też jakieś te pracują te duże takie koparki, takie harwestery niczym w Dunie. I też tutaj jest taka książeczka. Andy Ware, czyli twórca Marsjanina. Tak, twórca Marsjanina i teraz tej nowszej książki Heil Mary, projekt Heil Mary, tak się ta książka i o niej mówiliśmy już tutaj. Było. Natomiast ta książka, która jest pomiędzy Marsjaninem i projekt Heil Mary, POP Science 012.
Księżyc zresztą jest opisywany w wielu książkach. To ja od razu film polecę bardzo fajny. Nie wiem, czy widziałeś Moon? Tak, tak. Bardzo fajne, takie lekkie, chciałem powiedzieć może nie lekkie, ale kameralne science fiction, gdzie mamy do czynienia właśnie z takim solo będącym na Księżycu człowiekiem, który obsługuje bazę właśnie, która pozyskuje Hel-3. Tam są też takie harwestery, koparki, które automatycznie po prostu po GPS-ie jeżdżą. On tam jest od tego, żeby właśnie szybko coś tam naprawić i jego jedynym kompanem jest robot tak naprawdę. No i nie będę oczywiście zdradzał, co tam się dzieje, ale zobaczcie, bo no dzisiaj może to już nie jest takie zaskakujące, bo takich koncepcji się pojawiło później sporo, ale wtedy jak oglądałem, bo to był jakiś początek 2000, coś takiego, nie? Jakaś tam pierwsza połowa chyba tej pierwszej dekady.
POP Science 012. Wczoraj fajny termin ukułem a propos korporacji, byłem u Daniela Kędzierskiego, robiliśmy live'a i tam a propos Facebooka dużo mówiliśmy, że właśnie jakby wchodzimy trochę w okres tego, gdzie rządy przespały to, że korporacje takie jak Facebook, jak Google stały się tak potężne, że właściwie mogą decydować kto te rządy tworzy, nie? Przecież mieliśmy sytuację, gdzie Sytuacja Trumpa, tak. Prezydent Stanów Zjednoczonych był wybrany dzięki wsparciu tak naprawdę, użyciu nazwijmy to, narzędzi i tak dalej.
Też była taka sytuacja, no bo oczywiście w Apollo już 15 i 16 zabrali swój samochód. Podbój kosmosu fakty i mity 012. To ostateczne potwierdzenie tego, że Galileusz miał rację, mówiąc, że wszystkie ciała w polu grawitacyjnym, jeśli pominiemy opory, spadają niezależnie od tego, z czego są zbudowane, dokładnie tak samo.
I jeszcze tam jest dużo takich, no 51 rok to jest okres fali wznoszącej komunizmu, stalinizmu i tak dalej, więc on tutaj troszeczkę ten komunizm musi wychwalać. Zresztą on miał te poglądy na naukę u Lema były takie, że na początku on był bardzo entuzjastyczny. POP Science 012. Fizyk, nie wiem, zajmujący się energią, wysokimi energiami, tak, czyli tam budową cząsteczkową tymi tam...
Coś koło tego. 70 parę, 90 parę, też pewnie zależy gdzie. Zależy od głębokości. Ale jest wysokie ciśnienie, no takie jak średnio jakiś prawie kilometr. Spotkajmy się po drodze 80 razy większe niż przy powierzchni Ziemi. Więc te pierwsze Wenery, które wylądowały, one szybko przestały działać i po prostu ciśnienie je zgniotło, bo nie było wiadomo jeszcze, co tam jest. Ciśnienie, żerąca atmosfera, temperatura. Chmury z kwasu siarkowego i fluorowodorowego. Ja myślę, że tam się elektronika gotowała, w sensie nie było jak odprowadzać ciepła. Prawdopodobnie, no ale też zobacz, uboty przecież były zbudowane fenomenalnie, a na głębokości 800-900 metrów to już pękały. Podbój kosmosu fakty i mity 012.
I Vangelis, można by powiedzieć, bo on teraz do jakiejś misji, nie pamiętam naprawdę, ale do jakiejś ostatnio misji też muzykę nagrał i ta muzyka jest dostępna. Co prawda na winylu ukaże się dopiero za jakieś trzy miesiące, w okolicach lutego. POP Science 012. Jak ta ostatnia płyta podobała się, Leszku? A ty mówisz, że to fajna. Te dwa kawałki ostatnie takie bez sensu były, a on wtedy sobie notatki robi i następne wydanie.
I tutaj mamy Mars, the bringer of war. Mamy Vines, the bringer of peace. POP Science 012. Słuchaj, dzisiaj wymyślamy neologizmy i ja stwierdziłem, że jest takie słowo. Najfajniejszy, który słyszałem ostatnio w internecie, przepraszam, bo to jest taki zupełnie waginosceptycyzm. A, no też słyszałem, spotkałem się z takim tym. Tak, ale idźmy dalej. Merkury.
Ale właśnie to jest piękne, zobacz jakie piękno języka polskiego, nie? Możesz tworzyć różnego rodzaju, gdzie to wielopoziomowe jakieś znaczenia wtedy ma. Jupiter, the bringer of jollity. Czy oni tam wszystko coś przynoszą? Nie, tutaj jest Neptuno, bo Neptun już był odkryty. Tu Plutona jeszcze nie ma, bo Plutona jeszcze on nie znał. Są wszystkie planety, zobacz, jest całkiem fajna płyta. Naprawdę jest świetna, monumentalna. Bardzo serdecznie polecam. Na Allegro kupiłeś tutaj. Podbój kosmosu fakty i mity – POP Science 012.
Wylądowaliśmy najdalej, jak do tej pory, to wylądowaliśmy na Tytanie. To jest księżyc Saturna, to jest półtorej godziny świetlnej, niecałe. Już wspomniałem przez Ciebie Huygens, czyli ten lądownik nazwany jego imieniem, nazwiskiem właściwie. Tak, nazwiskiem tego astronoma, tak wielkiego astronoma. POP Science 012.
Huygens osiadł już, a oni jeszcze... Czekali na sygnał. Tak, jakieś 80 minut czekali na sygnał, aż dotrze właśnie z okolic Saturna do nas. Coś takiego było właśnie w Marsjaninie De Weyra. Jak oglądałeś na przykład ekranizację, to tam było pokazane tak w montażu, jak tam dzieją się różne rzeczy na Marsie, jakby on startował tym MAVE'em. POP Science 012.
Podbój kosmosu fakty i mity 012. I w tym momencie tak astronauta, który jest na Marsie, mówi Houston, zostało mi tlenu na 7 minut, co mam zrobić, tak? I oni mu odpowiadają, zmień butlę, idiota. Ale zanim dojdzie. Ale zanim tak, ta odpowiedź dotrze, no to niestety... Ale to pamiętaj, że tylko w jedną stronę jeszcze musi, w drugą stronę. No nie no, dlatego 7 minut, bo to 4 plus 4, tak to jest, no niestety tak to wygląda.
Jeff Wayne zrobił świetną oprawę muzyczną dla tego. Kilka ekranizacji. Warto wspomnieć o Marsjanie atakują, tej parodii. Marsjanie tak, Marsatak też jest świetna. Też muzyka gra tam bardzo dużą rolę. Tak, jest, no są, co najmniej jest kilka tych ekranizacji, w tym polska. Polska ekranizacja o Marsjanach ze znakomitą rolą, tam Wilhelmi grał. Ojejku, jak ten film się nazywa? Jeden polski film o... Coś tam w przyszłości? O Wojna Światów, no Wojna Światów przecież się nazywa, Wojna Światów. Muzykę do tego filmu zrobił Skrzek, Józef Skrzek. Dobrze, że mi przypomniałeś, wiesz co, jak będziemy sobie w tym kolejnym rozmawiać o przyszłości tych lotów wszystkich i tak dalej i co nas czeka i tak dalej, to byłby przecież polski właśnie film science fiction.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Rozmowa o chińskiej legendzie związanym z poleceniem cesarza w kosmos.
Historia rakiety i fajerwerków w Chinach oraz ich wpływu na Europę.
Przedstawienie prac Ciołkowskiego i Hermanna Oberta w dziedzinie rakiety i teorii lotów orbitalnych.
Opis prac Goddarda i Von Brauna, ich roli w rozwoju technologii rakiety i programu kosmicznego.
Historia rozwoju programu kosmicznego w Związku Radzieckim i Stanach Zjednoczonych, aż do pierwszego lotu Gagarina.
Opis pierwszego lotu Gagarina i kontrowersje związane z jego bezpiecznością i prawdziwością wypadku.
Podkreślenie różnic między masą i ciężarem, opis grawitacji i jej wpływu na statki kosmiczne. Przedstawienie misji Apollo 11 i pierwszego lotu na Księżyc, w tym kontrowersje i zagadki związane z lotem Gagarina.
Podrobnie opisane są katastrofy kosmiczne, w tym katastrofa Challengera, oraz opisane są loty promów kosmicznych STS, w tym ich zalety i wady.
Podjęto rozmowę o muzyce kosmicznej, w tym o płytach Vangelisa i Tomity, oraz o filmowych przedstawieniach kosmosu, w tym o filmie Koziorożec 1 i książkach o Marsie.
Rozmowa o książkach science fiction, takich jak 'Hiperiona' i 'Trylogia marsjańska' oraz omówienie misji kosmicznych, w tym polskiego udziału w projektach.
Opis używania planetoid jako srednich transportowych do podróżowania w Układzie Słonecznym.
Opis projektów kosmicznych z polskim udziałem, takich jak misja z teleskopem na orbitie Marsa.
Reklama książki w Sphinxie i debata o najważniejszej dacie w historii mechaniki kwantowej.
Reklamuję, bo jest kilka moich tekstów w nowym Sphinxie. Kupujcie Sphinxa.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„Reklamuję, bo jest kilka moich tekstów w nowym Sphinxie. Kupujcie Sphinxa."
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Dzisiaj o tym, jak zdobywaliśmy kosmos i jak wyglądał wyścig, który pozwolił zdobyć tę ostatnią granicę.
Lista Książek:
Bartek Biedrzycki - Zimne Światło Gwiazd
Ian McDonald - Luna: Nów
Stanisław Lem - Astronauci
Rafał Kosik - Mars
Dan Simons - Ilion i Olimp
Muzyka:
Vangelis - Rosetta
Konrad Kucz - Planetary
Gustav Holst - Die Planeten
Vangelis - Albedo 0.39
Jean Michelle Jarre - Randez Vous
Tomita - Planets