Mentionsy Mentionsy
POP Science
POP Science

Einstein wątpił w ich istnienie. Dowód mniejszy niż 1/1000 protonu - POP Science #116

23.03.2026 ·1 godz 25 min · 17 rozdziałów

Czy wiesz, że przestrzeń wokół Ciebie nieustannie się kurczy i rozciąga? W tym odcinku wyjaśniamy, czym są fale grawitacyjne, jak ewoluowały metody ich poszukiwania – od nieudanych eksperymentów z aluminiowymi walcami, aż po detektory, które zmieniły nasze rozumienie kosmosu.Choć Ogólna Teoria Względności przewidywała istnienie fal grawitacyjnych już ponad sto lat temu, sam Albert Einstein miał wątpliwości, czy są one czymś więcej niż matematycznym błędem. Przez dekady fizycy spierali się o ich naturę, a pierwsze próby ich wykrycia przez Josepha Webera zakończyły się fiaskiem. Przełom przyniósł dopiero słynny "argument lepkich koralików" Richarda Feynmana oraz obserwacje pulsarów, które stały się najdokładniejszymi zegarami we Wszechświecie.Zapraszamy na POP Science!

Wprowadzenie i sponsorzy

Przedstawienie sponsorów i newslettera, a następnie przejście do tematu odcinka.

0:51
Fale grawitacyjne i pulsary

Wyjaśnienie fale grawitacyjne i opis pulsarów, w tym pulsarów milisekundowych.

3:22
Zegarki kosmiczne i zegar eksperymentalny

Opis zegarków kosmicznych i zegara eksperymentalnego w Gdańsku.

3:43
Zakłócenia pulsarów i teoria względności

Opis zakłóceń pulsarów i powstania teorii względności, w tym fale grawitacyjne w 1915 roku.

5:24
Badania i teorie o fale grawitacyjnych

Opis badań i teorii o fale grawitacyjnych, w tym próby doświadczalne i teorie matematyczne.

9:41
Pulsar B1913+16 i teoria grawitacji

Opis pulsarów B1913+16 i teorii grawitacji, w tym badania fale grawitacyjne i teoria Feynmana.

13:58
Interferometry i detekcja fale grawitacyjnych

Rozmowa skupia się na detekcji fale grawitacyjnych przez LIGO i Virgo, algorytmy komputerowe i zabezpieczenia przed fałszywymi sygnałami.

15:10
Symulacje i uczenie algorytmów komputerowych

Krzysztof Belczyński i jego symulacje, uczenie algorytmów komputerowych i zegarki pulsarowe.

2:40
Fale grawitacyjne długich okresów i mikrofalowe promieniowanie tła

Fale grawitacyjne długich okresów, mikrofalowe promieniowanie tła i badania PTA.

4:26
Eksperymenty i kryptografia

Eksperymenty z kryptografią i błędy w budowie DNA i układzie planetarnym.

0:53
Potencjalne źródła fal grawitacyjnych

Symulacje potencjalnych źródeł fal grawitacyjnych, takie jak hantle, dyski i supernowy.

2:55
Zakłócenia grawitacyjne na Ziemi

Zakłócenia grawitacyjne na Ziemi i ich znaczenie w detekcji fal grawitacyjnych.

2:18
Model Lambda CDM i przyszłe instrumenty

Model Lambda CDM, przyszłe instrumenty do obserwacji fal grawitacyjnych i ich możliwości.

3:55
Interstellar i fale grawitacyjne

Fale grawitacyjne w filmie Interstellar i rozmowa o Kipie Thorne i jego wkład w detekcje fal grawitacyjnych.

6:07
Nagroda Nobla dla Weissa, Thorna i Barisa

Nagroda Nobla dla Weissa, Thorna i Barisa za wykrycie fal grawitacyjnych.

1:30
Detektores kosmiczne i projekty przyszłości

Projekty detektorów kosmicznych i podzielenie się okładką płyty z muzyką grawitacyjną.

7:25
Podsumowanie i zaproszenie do odcinka specjalnego

Kip Thorne omawia projekty przyszłościowe i zaprasza do odcinka specjalnego. Podziękowuje za wsparcie i przepraszamy za problemy techniczne.

0:34

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.