Mentionsy Mentionsy
POP Science
POP Science

Czy nauka może obejść się bez matematyki? - POP Science #47

29.07.2023 ·2 godz 16 min

Matematyka i fizyka to dwie nauki, które są ze sobą ściśle powiązane. Od czasów Newtona, matematyka była uważana za język fizyki, który pozwala na precyzyjne opisywanie i modelowanie zjawisk fizycznych. W tym filmie przyjrzymy się, jak matematyka pomaga w zrozumieniu fizyki i nauki ogólnie. Zapraszamy na POP Science!

Hej, hej POP Science maniaku lub POP Science maniaczko! Jeśli nie chcesz przegapić kolejnych odcinków, to koniecznie zajrzyj na naszą stronę astrofaza.pl i zapisz się na darmowy newsletter. Dwa razy w tygodniu otrzymasz podsumowanie tego, co robimy w ramach Astrofazy, a warto, bo dzieje się naprawdę dużo. A teraz już zapraszam na odcinek. Leszek wprowadził mnie w błąd. Podobno dzisiaj mieliśmy mówić o macie w fizyce, ale nie chodzi o tego młodego rapera, tylko o matematykę, więc zajmiemy się dzisiaj matematyką w fizyce. Ależ to było suche, dodamy sobie badumc jeszcze. Ale no jak to inaczej przedstawić? No fizyka bez matematyki pewnie ciężko.

Chociaż POP Science to... Tak, my dotykamy wszystkiego. Jesteśmy jak Lobo, dotykamy czego chcemy, gdzie chcemy, jak chcemy. Mati, mati. Mata. Mata to jest jakiś raper. Ja nie znam, nie znam maty. Mata mi się kojarzy z takim czymś, co się kładzie na ziemi, żeby poćwiczyć. Myślę, że chodziło bardziej, znaczy on się Matczak nazywa, bo to jest syn mecenasa Matczaka, który może bardziej dobieznany. Matczak to taki z matką bardziej się kojarzy. Tak, ale mata kojarzyć się może też z matematyką, bo tak się przecież mówiło na matematykę, idziemy na matę. Matma też było. U nas było mata właśnie. Bardziej matma. W języku angielskim bardzo często i to w zasadzie nic nie znaczy, tylko math. To jest matematyka. Mathematics, ale math. Tam jest dużo takich dziwnych rzeczy, bo fridge to jest lodówka.

To jest dosyć skomplikowane, bo tam musimy wybrać skalę, wybrać modele. Mnóstwo, mnóstwo rzeczy trzeba zrobić, żebyśmy my potem na końcu mogli wziąć tą zwykłą miarkę, ten przymiar kreskowy, przyłożyć do stołu i powiedzieć, no tam metr. To tak naprawdę zanim do tego dojdziemy, to jest cała długa droga, którą na szczęście nasi widzowie nie muszą przechodzić za każdym razem, bo dokonano standaryzacji, dokonano jakby wyboru jakiś jednostek, wyboru jakiś metod, chociaż cały czas mamy te metody różne do wyboru, no bo weźmy choćby ten pomiar długości, tak? My możemy to zmierzyć bezpośrednio takim przymiarem, na którym jest wyskalowana jednostka. POP Science 47.

Oczywiście, już o tym może, żeby tak jakby tę dyskusję, bo... POP Science 47. POP Science 47. POP Science 47. W szczególności tam, gdzie są wymagane bardzo precyzyjne pomiary, to ta standaryzacja jest ważna. I tam, gdzie życie ludzkie, gdzie w medycynie. Przecież wszystkie przyrządy, które bezpośrednio mogą nam zaszkodzić, a więc te aparaty rentgenowskie, są pod opieką tzw. fizyków medycznych, którzy się specjalizują w tych rodzajach

POP Science 47. Ja co roku wysyłałem przyrządy pomiarowe do specjalnych laboratoriów, gdzie one były sprawdzane i dostawałem jako odpowiedź, bo tam się nic nie ustawia, ale otrzymywałem tabele poprawek, czyli dokonując pomiarów musiałem uwzględnić poprawki, które wynikały z tego, że ten przyrząd został sprawdzony na bardzo takich precyzyjnie jakby

Jak tutaj, nie wiem, czy to widać. To są satelity GNSS i w tym programie ja mogę tam pokazać, na razie nie są zafiksowane, same zera. O matko, to gdzie my jesteśmy w ogóle? Jesteśmy w punkcie zero GPS-u. To jest ta fałszywa wyspa. Natomiast normalnie powinno się wyświetlić Wam... Tu studio jest na zero północy... Słuchaj, my jesteśmy poza czasem i przestrzenią po prostu. Jesteśmy na równiku na... I w ogóle nie wiem, gdzie jesteśmy. To jest taki punkt zero. Sztucznie stworzony. Tam nie ma wyspy, ale... Tak, inkluzja. Możemy sobie te nasze współrzędne wyznaczyć dosyć dokładnie w kierunku południu. POP Science 47.

POP Science 47. POP Science 47. Dokładnie różnice, czyli mamy kąt, odległość, czyli mamy trójkąt z tym jednym bokiem i z tym kątem małym. I zaręczam, że z dokładnością taką jak Erastoteles sami z Cyreny. Tak samo dokładnie Piotr z Płocka i Wy skądś tam będziecie w stanie zmierzyć stosując bardzo proste wzory matematyczne promień Ziemi.

Tak, dlatego książką, która na mnie bardzo dobrze zadziałała, była Fizyka kwantowa w obrazach, taką kiedyś sobie na studiach kupiłem książkę, bo same równanie Schrödingera, jakieś jego rozwiązania, one w zasadzie niewiele znaczą, ale dopiero gdy się te fale prawdopodobieństwa w jakiś tam sposób POP Science 47.

Będzie poruszał się po linii prostej. I tak właśnie za czasów Kopernika przedstawiano wszystkie ruchy. To były złożenia ruchów po okręgu. Bo okrąg był doskonałą jakby figurą i ta boskość wymagała, żeby to były okręgi. Dlatego planety u Kopernika po okręgach się POP Science 47. POP Science 47. POP Science 47. On to pokazał, że to są elipsy.

To wszystko, co dał nam Kepler, co dał nam potem Isaac Newton, to się przekształciło w coś, co dzisiaj nazywamy mechaniką niebieską. Jest to bardzo ścisłe połączenie między tym, co my jesteśmy w stanie zaobserwować na sferze niebieskiej jako położenia i kąty obiektów, I ich jednocześnie to rzeczywiste położenie na swoich orbitach. Więc teraz popatrz, jakie to jest genialne. I to jest czysto matematyczne. Gdybyśmy wzięli jakąkolwiek... Widzisz, i tu chyba popełniłem błąd, bo mogłem wziąć podręcznik, ale to jest POP. Tu by był czysty science, podręcznik na przykład z astronomii sferycznej.

Ja się ostatnio nad tym zastanawiałem. To nie jest, bo kurczę, jakby zaćmieniem mógłbyś sobie tak przewidywać, gdyby ono było, wiesz, za każdym razem tak samo, ale to tak nie działało. Ale są te, są te, jest okresowość. Jest okresowość, są te soros... to są... nie soros, nie te... Wydało się, kto napędza POP Science. Musimy tutaj przykleić pana prezesa. Nie, są te kolejne... głupoty gadam. Jak on ma na imię? Ale są te kolejne cykle, tak? I jest pewna powtarzalność w tych cyklach. Nie wiem i nie interesuje mnie to. Trzeba to sprawdzić, to jest dobry temat. On chyba już nie żyje na szczęście, więc nie... Co on żyje? Chyba żyje. A czemu ma nie żyć? A skąd pieniądze przychodzą?

Które kiedyś rzeczywiście pracowały, wiesz, na pececie. Ja pamiętam te czasy, kiedy na pececie trzeba było zapuścić program i po weekendzie się wracało, żeby zobaczyć jaki jest wynik. A to był wynik jeden ze stu, które trzeba było uzyskać, więc potem co noc było, no nie, czy tam, wiesz, co jakiś czas, a często bywało tak, że ten komputer się wywalił. Dzisiaj możemy to wszystko na bieżąco z telefonu sprawdzić, jaki jest postęp pracy, jak to wszystko działa i na bieżąco jakieś tam... No właśnie o to chodzi, że nie musimy już za każdym razem tego młotka robić i to przyspiesza nam budowę. Króciutko jeszcze na koniec z POPujemy. POP będzie taką zachętą do wysłuchania. Po prostu.

Są takimi jakby postaciami, które gdzieś tam się przewijają, bo wszyscy od dawna i fantaści, ci od SF, od science fiction zdawali sobie i dzisiaj też zdają sobie sprawę z tego, że matematyka jest tym bardzo ważnym narzędziem i sposób analizy ...matematycznej jest niezwykle ważny i będzie ważny także wtedy, gdy będzie kontakt. No i moi drodzy Greg Egan, który tu już wziąłem go dlatego, bo to jest... Greg Egan. ...matematyk. Dokładnie, więc... To jest człowiek, który jest jakby to powiedzieć, jest z branży.

POP Science 47. POP Science 47. POP Science 47. Kilka jest, kilka fajnych książek jest. Pani profesor, dlaczego mamy uczyć się tej matematyki? Po co nam to wszystko, moje drogie dzieci? Po to, abyście w przyszłości mogły przeczytać książkę. Diaspora Gregora zrozumienia. Albo na przykład miasto Permutacji, gdzie Permutacja jest czysto matematycznym pojęciem z rachunku prawdopodobieństwa. Wszystko to będzie jasne w momencie, kiedy będziecie się uczyć matematyki. Uczcie się matematyki, bo matematyka jest bardzo ważna, bardzo potrzebna.

Jest królową nauk. Bo jest królową nauk dla matematyków, a dla fizyków i astronomów jest narzędziem. I to jest dokładnie tak, jakbyście byli hydraulikiem i poszli naprawiać kran, nie mając z tego Francuza czy jakiegoś innego kombinerek. I paku. I paku. To tak samo, jakbyście chcieli być astronomem albo fizykiem, a nie mielibyście wiedzy o rachunku różniczkowym, całkowym, macierzowym, o algebrze i tak dalej. Dlatego jak widzicie, że ktoś podważa Einsteina, nie ma tam ani jednego wzoru, tylko robi to na chłopski rozum, to jest duża doza prawdopodobieństwa, że nie wie, o czym mówi. Że nie wie, o czym mówi, tak. Słuchajcie, ale wy będziecie wiedzieć, ale my wiemy o czym mówimy, mówiąc, że kolejne spotkanie nasze w POP Science będzie tego i tego dnia, macie tutaj wyświetlone.

Także zapraszamy. Nie wygadam się, nie wierzę, że ten nowy widziałem, ten nowy ciekłokrystaliczny wyświetlacz holograficzno-czasoprzestrzenny. Tam są kryształy czasu, nie pytaj. Kryształy czasu to jest seria niemiarygodna, ale nie mówimy o nich. Tak, więc zapraszamy na POP Science, zapraszamy do naszej serii dla wspierających i patronów. Wszystko macie w opisie. Widzimy się niedługo. Do zobaczenia i cześć!

Pokazano wszystkie 16 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.