Podróże filozoficzne. Eklektyzm

Mili słuchacze, tydzień temu mówiliśmy o Epikurze. Bez dwóch zdań dla wielu historyków filozofii, Epikur jest niemal ostatnim z wielkich, tych największych filozofów starożytności. Powoli, acz skutecznie, zaczynały zanikać szkoły filozoficzne, pozostała aż tylko sama Akademia Platońska, ale nie miała już ona tego blichtru, tej sławy co wcześniej. Mało tego, pośród myśli filozoficznych nie zaczynały już brzmieć jakieś zupełnie nowe, kreatywne myśli. Nie szedł już nikt tam, gdzie nikt jeszcze nie poszedł. Zaczynał się powoli etap tzw. filozofii eklektycznej.

Ale nim dotrzemy do Rzymu, właśnie chciałem powiedzieć, że po Epikurze, który żył w latach 341-271 p.n.e., powoli następuje epoka eklektyzmu. Wszystko próbowano łączyć ze wszystkim, ale nie wszystko się dało. Nie dało się połączyć np. demokrytejskiego materializmu z idealizmem Platona. Okazało się, że te pomysły na świat są tak od siebie dalekie, tak różne, że nie mają cokolwiek wspólnego. Wiele takich myśli eklektycznych spełzło na niczym. I tak się też składa, że gdy już umiera Epicur, to rzeczywiście następuje powolny zmierzch.

Tej pierwszej erupcji ludzkiego geniuszu, która datuje się na początek życia Thalesa, a kończy się właśnie wraz ze śmiercią Epicura. To jest bodaj niemal 400 lat. Przez te 400 lat rodziły się rzędy geniuszy, bo my tu mówimy o filozofii, ale przecież było też wielu wspaniałych poetów, dowódców, myślicieli, którzy nie czerpali swojego natchnienia z filozofii, ale zupełnie gdzie indziej A jednak byli wielcy. Ta epoka była najbardziej twórczą epoką w historii ludzkości. To tu dano wszystkie podwaliny naszego dzisiejszego myślenia.