Mentionsy Mentionsy
PB BRIEF
PB BRIEF

RPP tnie stopy mimo wojny, Szwecja wraca do gotówki, a Iran pamięta rok 1953. PB BRIEF

05.03.2026 ·16 min 32 s

Rada Polityki Pieniężnej obniża stopy procentowe do 3,75 proc., choć wojna na Bliskim Wschodzie podnosi ceny ropy i gazu i może znów wpłynąć na inflację. Sprawdzamy, dlaczego bank centralny zdecydował się na taki ruch i co może zrobić dalej.Zajrzymy też do Szwecji – jednego z najbardziej cyfrowych krajów świata – gdzie bank centralny zaczyna zalecać obywatelom powrót do gotówki na wypadek kryzysów i problemów z systemami płatniczymi.A na koniec krótka lekcja historii: zamach stanu w Iranie w 1953 roku, operacja CIA i MI6 oraz nacjonalizacja ropy przez premiera Mohammada Mosaddegha – wydarzenia, które do dziś wpływają na relacje Iranu z Zachodem.🎧 PB Brief – poranny podcast Pulsu Biznesu o gospodarce, rynkach i technologii.

Przy okazji wracamy do krótkiej historii najnowszej Iranu, część druga. Przenosimy się do 1953 roku, kiedy to w Iranie doszło do wydarzenia, które do dziś kształtuje relacje tego kraju z Zachodem. Wtedy to premier Mohammad Mosaddegh zdecydował się na krok bez precedensu. Znacjonalizował irański przemysł naftowy. Do tej pory kontrolowała go głównie brytyjska spółka Anglo-Iranian Oil Company, znana dziś jako BP. Wielka Brytania traciła w ten sposób dostęp do jednego z najważniejszych źródeł ropy na świecie i odpowiedziała sankcjami oraz blokadą eksportu irańskiej ropy. Konflikt szybko stał się elementem zimnej wojny. Londyn i Waszyngton uznały, że Mosaddegh może doprowadzić do destabilizacji kraju, a być może również, czego chciały uniknąć, wzmocnienia wpływów Związku Radzieckiego.

W sierpniu 1953 roku CIA i brytyjskie MI6 przeprowadziły operację o kryptonimie Ajax. Jej głównym celem było obalenie premiera i przywrócenie pełni władzy szachowi Mohamy Terezie Pahlaviemu. Operacja obejmowała finansowanie protestów ulicznych, kampanię propagandową i wsparcie części armii. Po kilku dniach chaosu Mosaddegh został odsunięty od władzy i aresztowany, a szach wrócił z krótkiej emigracji i umocnił autorytarne rządy. Dla wielu Irańczyków to właśnie 1953 rok był momentem, w którym Zachód bezpośrednio ingerował w ich politykę i odebrał krajowi demokratycznie wybranego przywódcę. Dlatego właśnie ten samach stanu z 1953 roku do dziś pozostaje jednym z fundamentów antyamerykańskiej narracji irańskich władz.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.