Herstorie odwagi

Rozmawialiśmy między sobą, rozmawialiśmy z naszą panią dyrektor na temat kobiet. Na temat ich doświadczeń, ich roli, jakie pełniły i pełnią dalej tak naprawdę w naszym świecie, ale na przestrzeni wielu, wielu, wielu lat. Dodatkowo taką inspiracją do stworzenia tej wystawy to jest oczywiście nasz księgozbiór. Który jest bardzo bogaty właśnie w książki dotyczące kobiet, o ich losach, o ich przeżyciach, doświadczeniach. Dodatkowo niedawno jeszcze współpracujemy z takim fajnym instytucją bardzo, jakim jest Muzeum Historii Kobiet. I tam też właśnie bardzo dużo na ich stronie internetowej możemy też znaleźć ogrom informacji na temat właśnie

Dodatkowe materiały dotyczące kobiet świata nie tylko właśnie z Polski, ale też ogólnie świata. Także tak naprawdę ta wystawa to jest efekt wielu, wielu działań, wielu rozmów, wielu refleksji. W opisie tej wystawy padło takie mocne zdanie. Kobiety przez lata pozostawały na marginesie narracji historycznej. Jakie przykłady tego wykluczenia kobiet was uderzyły najmocniej? Może zacznę od głównej książki naszej wystawy. Dlatego, że w naszym księgozbiorze znajduje się, tak jak Asia powiedziała, mnóstwo pozycji dotyczących kobiet. I przygotowując się do tej wystawy, tak naprawdę przejrzałyśmy chyba, Asiu, około 160 pozycji. Także postanowiłyśmy wybrać postacie może bardziej znane i mniej znane i zwrócić uwagę na historie, które niekoniecznie ujrzały światłocienne.

Ciekawostki o tych kobietach, działaczkach, naukowczyniach, aktorkach wykonujących różne zawody. I wpadła mi tak naprawdę książka o ręce. Alicji Zioło, badaczki właśnie Herstorii Polskiej, zatytułowana Krakowianki twarze polskiej Herstorii. I tutaj znalazłam ciekawe historie, które są opowiedziane na przestrzeni wieków i między innymi dla mnie taką ciekawą postacią była Nawojka. Nie wiem czy Państwo wiecie, kin jest nawojka, a nawojka była pierwszą kobietą, studentką Uniwersytetu Jagiellońskiego, która w przebraniu chłopca postanowiła studiować.

I to był wiek XV. Może zachęcę tylko w ten sposób, żeby zachęcić Państwa do lektury, że... Została zdemaskowana ostatecznie, za to w XV wieku groziła kara śmierci, ale profesorowie wstawili się za nawojką i została skazana na pobyt do końca życia we w zakonie. Taką historią, która też mną targnęła, może tak powiedzieć, dotyczy znanej postaci Marii Skłodowskiej-Curie. Teraz jest osobą docenianą na całym świecie, ale kiedyś nie było tak. Za jej życie była bardzo wykluczana.

Dlatego, że ta książka opowiada historię kilkunastu kobiet na przestrzeni wieków. Zarówno grafika też odnosi się do tej wystawy plakatowej, która jest uzupełnieniem wystawy stacjonarnej. Poprzez grafikę, kolor, czerwień chcemy zwrócić uwagę na szczególne postacie w historii kobiet, na które warto zwrócić uwagę i warto je bardziej poznać, bliżej je po prostu poznać. Mam tutaj takie przykłady wystawy plakatowej. To akurat Margaret Camilton. Tak wygląda wystawa plakatowa. Zawiera zarówno postać i zdjęcie właśnie tej kobiety, którą wybrałyśmy na plakat, plus krótka informacja na jej temat, właśnie czym zasłynęła.

Co powiedziała, co może być takim motywatorem do działania i do tego, aby właśnie sięgnąć po resztę książek, które znajdują się w gablotkach, gdzie tam właśnie z tych książek możemy bardzo dużo dowiedzieć się na temat tych kobiet. Mamy tutaj właśnie takie przykłady książek, które możemy zobaczyć zarówno w gablotkach, jak i po prostu sięgnąć, wypożyczyć z naszego księgozbioru. Może, Asiu, warto też wspomnieć, że znajdują się na wystawie dekoracje i one też są ciekawe. Nie bez powodu. Te elementy, które znajdują się na wystawie, są celowe. Zawsze wiążą się z jakąś osobą, są charakterystyczne dla danej osoby, a więc ta wystawa dodatkowo właśnie przyciąga, interesuje.

I też nieprzypadkowo akurat w danej gablocie znajdują się dane postaci, dane książki. Starałyśmy się podzielić postaci według właśnie tego, czym się zajmowały, co kochały, w czym zasłynęły poprzez swoje życie. Dlatego mamy część artystyczną, część naukową, część psychologiczną. Także po resztę zapraszamy do nas. Tak, oczywiście. Tak, z tego co zauważyłam, to bardzo różne są kobiety. Natomiast zapewne coś się łączy, skoro znalazły się na tej wystawie. Co to takiego jest? Tak naprawdę może na pierwszy rzut oka wiele je dzieli. Dzielą epoki, tym czym się zajmowały, wiek, ale właśnie wiele je łączę.

Dlaczego to jest tak istotne, zwłaszcza w kontekście edukacji młodych ludzi? Przede wszystkim, nie wiem czy Państwo wiecie, może przytoczę takie dane dokładne, pozwolę sobie, że tylko od 3 do 10% w podręcznikach to wzmianki o kobietach. I są to powszechnie takie utrwalane, krzywdzące też stereotypy, umniejszające rolę kobiet w historii. Nasza wystawa, celem naszej wystawy jest przede wszystkim tworzenie kultury historii sprawiedliwej właśnie w oparciu o historię kobiet. Czyli nowe podręczniki trzeba napisać. Myślę, że po prostu trzeba więcej zwrócić uwagi na kobiety, na ich nie tylko zasługi, ale na to, w jaki sposób doszły do osiągnięcia swojego celu.

Wystawie towarzyszą też gotowe materiały dla nauczycieli. W jaki sposób mogą je wykorzystywać później? Właśnie a propos materiałów edukacyjnych. Niedawno odbyło się spotkanie sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli bibliotekarzy, których jestem koordynatorem. Bardzo się cieszę, bo właśnie wiele nauczycieli bibliotekarzy wzięło udział w tym spotkaniu i tam poruszaliśmy ten temat. Poruszaliśmy temat kobiet i dodatkowo właśnie uczestnicy otrzymali taki pakiet gotowych materiałów. które można wykorzystać w różnych sytuacjach szkolnych także. Mogą to być zarówno lekcje wychowawcze, przedmiotowe, biblioteczne, zajęcia, uroczystości, zbierzający się Dzień Kobiet.

I jakie to są materiały? Poza właśnie tymi naszymi książkami z księgozbioru, plakatami, nauczyciele otrzymali między innymi scenariusz, który Miałam możliwość stworzyć do konkursu lekcję o Mazowszu, który porusza temat naszych kobiet, naszych tutaj z regionu, czyli Haliny Rudzkiej, Miry Zimińskiej, Sygietyńskiej. Nauczyciele otrzymali właśnie taki pakiet, scenariusz gotowy przeznaczony dla uczniów starszych. Dodatkowo do tego plansza, czyli taka nauka z zabawą połączona, którą można wszędzie wykorzystać na każdej lekcji, aby właśnie uczniowie poznali trochę bardziej te kobiety, które są związane z naszym chociażby regionem tutaj.

Może warto też wspomnieć o Muzeum Historii Kobiet. O tym Asia już mówiła. Też prezentowaliśmy materiały, które właśnie na tej stronie się znajdują, a więc tam też są scenariusze, są wystawy, są infografiki, z których nauczyciele mogą bezpośrednio skorzystać. Wiem też, że plakaty będą dostępne, czy też już są dostępne online. Dlaczego wam zależało na tym, żeby to nie była tylko wystawa w Bibliotece Pedagogicznej, ale żeby wyszła też w świat? Wystawa plakatowa, tak jak mówiłam, jest uzupełnieniem tej wystawy stacjonarnej. Zależy nam, żeby nauczyciele przede wszystkim, bo służy celem edukacyjnym, a więc żeby placówki wykorzystały je w celach edukacyjnych.

Z jakimi reakcjami osób oglądających tę wystawę spotkałyście się do tej pory? Były to bardzo pozytywne reakcje. W zasadzie za każdym razem, jak tylko wchodzili nauczyciele, wchodziła klasa, to od razu wzrok padał właśnie do tych kablotek, na te plakaty. Z takim ogromnym zaciekawieniem się spotkałyśmy. Od razu byłyśmy też zalewane pytaniami. Ale o co chodzi? Ale dlaczego? Dlaczego te kobiety? Dlaczego one tam są? Co one takiego zrobiły? Także dużo pytań typu dlaczego, dlaczego. Naprawdę nasi odbiorcy chcieli wiedzieć więcej. Były to nazwiska dla nich znane, niektóre nieznane i tym bardziej właśnie chcieli się dowiedzieć dlaczego one się tam znajdują.

Po prostu niech strach nas nie zatrzyma. A ja wybrałam Coco Chanel i słowa Coco Chanel, zacytuję, może się zdarzyć, że urodziłaś się bez skrzydeł, ale najważniejsze, żebyś nie przeszkadzała im wyrosnąć, a od siebie dodam, żeby ich nikt nie odcinał. Piękne cytaty. Ja od siebie dodam, żebyście mieli też odwagę obejrzeć tę wystawę, zobaczyć tę wystawę i poznać prawdziwe historie kobiet, które tą odwagą właśnie się cechowały. Bardzo dziękuję Wam za rozmowę. W moim studiu gościły Tatiana Jastrzębska i Joanna Kamińska-Wójcik. Dziękujemy bardzo. Bardzo dziękujemy, zapraszam.