MWJŻ#9 | Czego możemy się nauczyć od Gdańska

Słuchasz podcastu Miasto, Woda, Jakość Życia poświęconego wodzie w codziennym życiu mieszkańców miasta. Wywiad rzeka bez lania wody. Michał Kudłacz i Krzysztof Kutek. Dzień dobry. Szanowni Państwo, witam Państwa w kolejnym podcaście Miasto, Woda, Jakość Życia, który poprowadzę wspólnie z doktorem Michałem Kudłaczem. Dzisiaj naszym gościem jest pan Ryszard Gajewski, prezes Gdańskich Wód. A jak wiemy, Gdańsk jest laureatem Water City Index i zdobył pierwsze miejsce w kategorii Metropolia. Będziemy chcieli dzisiaj porozmawiać o Gdańsku, dlaczego Gdańsk tak wysoko można oceniać, dlaczego Gdańsk jest takim wspaniałym miejscem do życia. Będziemy chcieli porozmawiać o problemach związanych z gospodarką wodno-ściekową i jak Gdańsk sobie z nimi radzi.

No wcale mnie to nie dziwi rzeczywiście, bo też często się spotykam z tym, że ludzie właśnie wskazują to, że bardzo lubią do Gdańska przyjeżdżać, czy wręcz właśnie tu wiele ludzi się tutaj osiedla na miejsce swojego zamieszkania. Też nie pochodzę z Gdańska, urodziłem się Na Warmii i Mazurach. Przyjechałem tu na studia i już tutaj zostałem i rzeczywiście jest to miejsce, które nie chciałbym się specjalnie stąd nigdzie ruszać. Niektórzy mówią, że Gdańsk rzeczywiście ma trochę taki też inny klimat, taki bardziej otwarty, jest pewną taką bramą, Do świata, właśnie też jakby w Gdańsku się wiele rzeczy zaczęło, zaczęła się Solidarność i zmiany można powiedzieć, które objęły Europę i świat.

Też jest to miejsce, w którym jest jednocześnie morze, jednocześnie są wzgórza, mamy potoki o charakterze górskim, jest dużo wody, jest las, jest w granicach administracyjnych Gdańska, więc tak naprawdę jest tu wiele różnych atrakcji i tu rzeczywiście przyjemnie się żyje. Panie Prezesie, Gdańsk zdobywa pierwsze miejsce w Water City Index, kategorii metropolii, czyli pokonuje takie miasta jak Warszawa, Kraków, Poznań. Gratulujemy jeszcze raz. Dziękuję bardzo. W imieniu pani prezydent Dunkiewicz, bo to miasto dostało... Ja często powtarzam to, przepraszam Krzysztof, że ci przeszkadzam. Często to powtarzam, że tu nie ma kapituły, która przyznaje pierwsze miejsce. To jest ranking czysto ilościowy.

Gdańsk jest bardzo związany z wodą i jeżeli chodzi o wybrzeże Morza Bałtyckiego, Zatokę Gdańską, jak i właśnie potoki, zbiorniki retencyjne, rzeki, które przepływają Przez Gdańsk, a jednocześnie no właśnie mam poczucie, że dlatego też, że w wielu sprawach też jesteśmy takimi liderami, jeżeli chodzi o pewne rozwiązania właśnie głównie, jeżeli chodzi o rozwiązania związane z zagospodarowaniem wód opadowych, powierzchniowych, zbiorniki retencyjne, które w Gdańsku są od 20 lat system zbiorników rozbudowywany, od kilku lat mała retencja, dołożyliśmy właśnie małą retencję i ten system też jakby jest już takim rozwiązaniem powszechnym, gdzie inne miasta dopiero zaczynają, więc mamy rzeczywiście poczucie, że jest to cena zasłużona, może tak nieskromnie powiem.

Trochę pan prezes wyprzedził pytanie Krzysztofa. Chciałem właśnie zapytać pana prezesa, czy jest może, ja to pytanie zmodyfikuję, czy jest jakieś takie rozwiązanie w gospodarce wodno-ściekowej, no bo mówimy tutaj, rozmawiamy z panem, a pan jest prezesem Gdańskich Wód, czyli przedsiębiorstwa, które się zajmuje całą gospodarką wodno-ściekową. Czy jest jakieś rozwiązanie, które jest wyjątkowe, jeżeli chodzi o Gdańsk, a dotyczy gospodarki wodno-ściekowej i może unikatowe, patrząc na inne miasta w Polsce, może na świecie? Tak jak powiedziałem wcześniej, na pewno po powodzi w 2001 roku Gdańsk rzeczywiście odrobił lekcję i zaczął inwestować w system retencji, system zbiorników retencyjnych, także w ciągu tych 20 lat powstało wiele nowych zbiorników czy przebudowano istniejące zbiorniki.

Natomiast chciałem jeszcze zapytać o samą gospodarkę wodno-ściekową. Czy tu jest jakiś element, który zasługuje na to, żeby nasi słuchacze go poznali? Prezes krakowskich wodociągów zawsze się chwali, że ma najczystszą wodę w Polsce, w Skranu. Pozdrawiamy Piotra Ziętarek, który już był gościem naszego podcastu. Jak wygląda kwestia przygotowania i rozwoju gospodarki wodno-ściekowej w Gdańsku? Również pozdrawiam Piotra Ziętarę. Jeżeli chodzi o wodę pitną, Gdańsk ma głównie zapotrywany z ujęć wód podziemnych.

Też takim bym powiedział naszym W Gdańsku takimi pionierskimi rozwiązaniami w tych obszarach w ogóle są rozwiązania dotyczące monitoringu. To jest, wydaje mi się, też temat przyszłościowy i wszyscy się będą musieli z tym zmierzyć. W 2012 roku Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna, spółka, która też zajmuje się właśnie ujęciami, rozpoczęła taki projekt dotyczący monitoringu wód podziemnych. Ponieważ ten państwowy monitoring, on jakby jest ograniczony tylko do kilku punktów. Natomiast tu wykonano, to jest kilkadziesiąt punktów monitoringu wód podziemnych, czyli piezometrów, z których badano jakość i ilość wód, czyli ten stan zwierciadła wody, ale też badano pomiary jakościowe.

I to jest projekt, który jest do dzisiaj kontynuowany i on daje rzeczywiście też odpowiedzi na temat dynamiki i zmiany dotyczącej ilości i jakości wód podziemnych. Myślę, że to jest bardzo ważne też z punktu widzenia adaptacji do zmian klimatu, bo ujęcia wody będą często właśnie zagrożone. ze względu na skutki zmian klimatu. Myślę, że to jest też taki projekt warty naśladowania w innych miastach. Też jakby kolejne, można powiedzieć, też w ramach właśnie monitoringów, jeszcze kontynuując, też mamy monitoring opadów i monitoring stanów powierzchniowych, czyli mamy trzy takie monitoringi, które które obejmują całe miasto i to są właśnie też rozwiązania, w które dosyć mocno inwestujemy.

Panie Prezesie, a na ile fakt, że Gdańsk tworzy Trójmiasto, jest w układzie policentrycznym, a nie monocentrycznym, powoduje, że jest to szansa dla gospodarki wodnej, może nie tylko wodno-ściekowej, a na ile jest to wyzwanie lub są to problemy, że mamy jednak trzy miasta, które w jakiś sposób są połączone, są jednym organizmem. No te problemy są podobne w miastach, tutaj mówimy o też Gdańsk, Sopot i Gdynię, bo np. jeżeli chodzi o Wody opadowe, czy jakby sam układ. Mamy układ właśnie wzgórz morenowych, z których spływają potoki do Zatoki Gdańskiej, więc mamy tutaj podobny charakter zagrożeń przeciwpowodziowych i tu współpracujemy właśnie z kolegami z innych miast.

Na przykład mamy taki, o tym monitoringu, o którym mówiłem, My dopracowaliśmy się w tej chwili takiego już monitoringu regionalnego, to znaczy monitoring opadów i monitoring stanu wód jest monitoringiem regionalnym. Właśnie my jesteśmy jako Gdańskie Wody operatorem tego systemu. Chcemy też je rozszerzać na inne miasta. Też tutaj na przykład Gdańsk bardzo się stara Gdańsk nie tylko, cały obszar, bo mamy obszar metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot, to jest stowarzyszenie kilkudziesięciu miast i gmin. Tutaj się stara też o ustawę metropolitalną właśnie dla tego obszaru na wzór właśnie tej metropolii śląskiej, czyli jakby podobne rozwiązania.

Myślę, że gdyby ustawa metropolitalna weszła, to też jakby pozytywnie wpłynęłoby na współpracę w tym obszarze właśnie gospodarki wodnej. Rozumiem, że te pogłoski, które na południu Polski, bo my chłopaki z południa jesteśmy, słychać o jakichś niesnaskach pomiędzy Gdańskiem i Gdynią, nie mam na myśli wyłącznie piłki nożnej, to są plotki. Rozumiem, że państwo współpracują i żyją symbiotycznie, szczególnie w obszarze miejskiej polityki wodnej. No tak jak powiedziałem, z Gdynią właśnie mamy wspólny monitoring, system monitoringu opadów, też wymieniamy się doświadczeniami. Oczywiście jest rywalizacja pomiędzy kibicami Arki Gdynia, Alechi Gdańsk, natomiast jeżeli chodzi o kwestie dotyczące współpracy w zakresie właśnie infrastruktury, to jest to stała doświadczenie.

To dla mieszkańców Gdyni, którzy nas słuchają, chciałem powiedzieć, że tak prawie tak samo często jak Gdańsk był wskazywany przez uczestników studiów MBA w różnych miejscach w Polsce, tak prawie często Gdynia również była wskazywana. To też jest w oczach Ludzie z Polski, z różnych stron Polski, miejsce bardzo przyjazne i dobre do życia. Zresztą to widać po cenach nieruchomości w Gdańsku, Gdyni, Sopocie, że te miejsca są po prostu atrakcyjne w naszych oczach. Dobrze, Panie Prezesie, proste pytanie. Jakie są wyzwania, z którymi się Pan mierzył w najbliższych latach? Mam na myśli oczywiście wyzwania Dla miejskiej gospodarki wodnej, to jest pierwsze pytanie i drugie, czy są jakieś miasta na świecie, którymi się Pan inspiruje, czyli stanowią dla Pana dobrą praktykę i być może wzór do naśladowania nie tylko dla Gdańska, ale też dla innych miast w Polsce.

Jakie wyzwania? Na pewno cały czas rosnącym wyzwaniem są zmiany klimatu i adaptacja do tych zmian. Mówimy często o nadmiarze wód, właśnie o opadach odmiernych. W tym roku ta susza dała się dotkliwie poznać w Polsce i my też widzimy skutki suszy, więc w związku z tym ta gospodarka wodna i I zagospodarowanie i wód opadowych, i powierzchniowych, ono powinno również też dotyczyć tego obszaru, aczkolwiek właśnie te rozwiązania, które stosujemy, one są właśnie też świetnymi rozwiązaniami właśnie, jeżeli chodzi o przeciwdziałanie suszy.

Dobrze. To był podcast Miasto Woda Jakość Życia. Naszym gościem w dniu dzisiejszym był prezes Spółki Miejskiej Gdańskie Wody Ryszard Gajewski. Panie prezesie, bardzo dziękujemy za udział. Bardzo dziękuję za zaproszenie i bardzo dziękuję też słuchaczom, którzy zechcą to wysłuchać. Na pewno pozdrawiamy naszych słuchaczy. Rozmowę przeprowadził Krzysztof Kutek i Michał Kudłacz. Szanowni Państwo, w kolejnym odcinku przemieścimy się z Gdańska do Świnoujścia. Do tego już niedługo. Serdecznie Państwa zapraszamy. Słuchasz podcastu Miasto, Woda, Jakość Życia poświęconego wodzie w codziennym życiu mieszkańców miasta. Zapraszamy do śledzenia kanału podcastowego Open Eyes Economy.