MWJŻ#10 | Czego może nas nauczyć Szczecin?

Pani Prezes, dzień dobry. Dzień dobry Państwu. Pani prezes jest również urzędniczką państwową, pełniła różne ważne funkcje na różnych poziomach administracji publicznej, ale dzisiaj będziemy rozmawiać z panią jako prezesem wodociągów, a również ważna jest rozmowa w kontekście, a kontekstem jest Water City Index, Ranking efektywności wykorzystywania zasobów wody. W naszym rankingu mamy ponad 200 miast i Szczecin uplasował się na podium. Szczerze i serdecznie gratulujemy. No i teraz chciałbym zapytać, zacznijmy od tego, zawsze zadajemy laureatom Water City Index to samo pytanie na początek.

Dlaczego miasto, które Zostaje laureatem, jest wyjątkowe. Dlaczego jest najlepszym miejscem do życia, bo nie wątpię, że Pani Prezes powie, że to jest najlepsze miejsce do życia, przynajmniej w Polsce. I gdzieś w kontekście chciałbym również zapytać, co zadecydowało zdaniem Pani Prezes o sukcesie Szczecina w naszym rankingu, który jest rankingiem czysto ilościowym. Ja to często powtarzam, tu nie ma kapituły, tylko my dodajemy do siebie wskaźniki i z tych wskaźników coś nam wychodzi, więc W domyśle chcę również zapytać o ten postęp, który z pewnością nastąpił w obszarze gospodarki wodnej. Jeszcze dopowiem jedną rzecz, że my tą wodę traktujemy bardzo szeroko. To nie jest tylko kwestia wodociągów i kanalizacji, ale również zagospodarowania nadbrzeży, kwestia zabezpieczenia przed kryzysami wodnymi i wiele innych kwestii.

Zdecydowanie potwierdzam, że Szczecin jest cudownym miejscem do życia. A mogę to powiedzieć, bo nie jestem szczecinianką z urodzenia i w wielu miejscach miałam okazję mieszkać. Szczecin, dlaczego? Jest to świetne, kompaktowe miasto, gdzie wszystko jest. Dostęp do wszelkich instytucji kultury, wydarzeń jest na wyciągnięcie ręki. Z wielkimi nazwiskami odwiedzającymi Szczecin, cudowną historią, jeszcze cały czas odkrywaną tak naprawdę, Szczecin Polskim jest młodym miastem. Natomiast to, co wyróżnia to miasto, to jest stosunek terenów zielonych i wodnych do terenów zurbanizowanych.

My często z Krzysztofem posługujemy się pojęciem błękitno-zielonej infrastruktury i traktujemy to Oczywiście łącznie. Chciałbym teraz jeszcze poprosić o odpowiedź na to drugie pytanie zawarte w tle, dotyczące tego, gdzie Szczecin wykonał największy progres w kontekście gospodarki wodnej, co pozwoliło Szczecinowi znaleźć się na podium naszego rankingu. Myślę, że tutaj zadecydowało kilka czynników. Pomijając jakość wody pitnej, która jest, myślę, tak jak w wielu dużych miastach w Polsce, W tym momencie spełniamy najwyższe, najbardziej restrykcyjne wymagania, jeżeli chodzi o parametry jakościowe wody. Tak zwany rozbiór, czyli pobór wody w mieście jest dosyć duży, więc nie ma żadnych większych problemów, jeżeli chodzi o jakość przesyłanej wody.

Ludzie się coraz częściej przekonują do tego, że woda z kranu jest bardzo dobrej jakości Porzucają swoje dotychczasowe nawyki picia wody butelkowanej. Właśnie mówi się o mikroplastiku i zanieczyszczeniach, śladzie po butelkach plastikowych, a woda z kranu rzeczywiście tę jakość utrzymuje na wyższym poziomie. Moje koleżanki z laboratorium pokazywały mi wyniki badania wody butelkowanej i naszej kranówki. To nie ma porównania. Zdecydowanie kranówka jest na pierwszym miejscu. Jeżeli chodzi o niebiesko-zieloną infrastrukturę, zagospodarowanie wody w mieście, to Szczecin ma taką i wdraża strategię Floating Garden 2050.

Prost, myślę, że ta taka gwałtowna rozbudowa w całej Polsce spowodowała i problemy z zagospodarowaniem przestrzennym, troszkę bałagan taki przestrzenny spowodowały, więc naturalne warunki wodne zostały wówczas naruszone. Teraz jednak wracamy zgodnie z tym duchem powrotu do natury. Natura wie doskonale, jak sobie radzić, więc w tym zakresie Czynione jest wiele. Szczecin jest położony na dwóch brzegach Odry i jej dopływów. Dzieli się na lewobrzeże i prawobrzeże. Prawobrzeże jest bardziej płaskie, lewobrzeże ta historyczna część zabudowy miasta.

Tutaj różnice wysokości są dosyć znaczne, bo najwyższy punkt to okolice Puszczy Wkszańskiej, MWŻ 10 Czego może nas nauczyć Szczecin?. Zagospodarowują tę część, te części miasta i rozbudowują. Robi się to w bardziej świadomy sposób niż w latach dziewięćdziesiątych.

Dobrze, to może ja teraz jak tak słucham, jak pani prezes opowiada o tym, że 24% W granicach miasta są to wody powierzchniowe, co jest oczywiste, jeżeli chodzi o położenie Szczecina. Mówimy tutaj o braku betonowania, mówimy o tym, że zwracamy się ku naturze. Ja mam takie pytanie, jaka jest recepta na ten zrównoważony wodny rozwój, ale w aspekcie tego, że to wymaga współpracy, to wymaga pogodzenia interesów I prywatnych, i publicznych, i inwestorów. Ponieważ nasz ranking Woters Indiex pokazuje, że taka recepta musi być, ponieważ my też oceniamy w czterech obszarach, które, żeby być wysoko w rankingu, te obszary muszą wszystkie w miarę równo się rozwijać.

I te protesty, o których Pan wspomniał, one nie dotyczą tylko wycinki drzew, bo to one są najbardziej spektakularne w każdym mieście, ale również dotyczą tego zagospodarowania dookoła osiedli, na których ludzie chcą mieszkać. Dzisiaj myślę, że Inwestorzy zrozumieli to, że nie sprzedadzą ich mieszkań typu Polski Hongkong, bo tam pojawiają się we przestrzeni internetowej takie zdjęcia różnych osiedli, gdzie odległości są minimalne, jeżeli chodzi o rozporządzenie zachowane, ale nikt nie chce tam mieszkać, nikt nie chce zaglądać sąsiadowi po dno. Oczywiście mieszkamy w mieście, musimy sobie zdawać sprawę,

Wszystkie statystyki pokazują, że jednak zasoby wody pitnej w Polsce są bardzo słabe. A może akurat w Szczecinie nas to nie dotyczy tak bardzo, bo mamy to szczęście rzeczywiście mieszkać W regionie, który jest dobrze zaopatrzony w wodę, ale mamy świadomość, że to też nie jest dane raz na zawsze i trzeba o to dbać. Ale zdecydowanie tu muszę powiedzieć, że świadomość mieszkańców i ludzi nam pomaga wdrażać te często kontrowersyjne rozwiązania. Dobrze, to ja teraz chciałbym powrócić do kodu DNA Szczecina, który jest dosyć charakterystyczny.

Położone nad Odrą, położone nad jeziorem, blisko Morza Bałtyckiego. Pytanie, jak to wpływa na gospodarkę wodną? Bo z jednej strony wyobrażam sobie, że szczecinianie lubią wypoczywać, spędzać wolny czas nad wodą. Z drugiej strony bardzo głośny ostatnio kryzys odrzański, który zapewne dotknął również miasto Szczecin, choćby medialnie. No i pytanie, czy to położenie wzmaga kwestie kryzysów wodnych? Pewnie w mniejszym stopniu susz, ale na przykład pod stopień powodzi. Czy dostrzega Pani Prezes, że w tym kodzie DNA Szczecina unikalnym kryją się też unikalne wyzwania dla gospodarki wodnej?

Akurat mieszkańcy Szczecina wodę pitną mają nie z rzeki Odry, ale z jeziora, które jest 30 km oddalone od miasta. Natomiast przy samej rzece odbywa się nie tylko życie kulturalne i towarzyskie, Też rzeczywiście w tym zakresie miasto się bardzo rozwinęło i pulwary i łażdżownia wyspana w centrum Szczecina są w lecie bardzo popularnymi i obleganymi miejscami. Te miejsca się bardzo atrakcyjne zrobiły również przez to, że umiejscowiły się tam ciekawe inwestycje. Niedługo będzie otwarty centrum

Morskie, takie interaktywne miejsce dla mieszkańców, żeby zapoznać się z historią morza i z historią tak naprawdę wody w mieście. To jest jedna sprawa. Nie wolno zapominać o drugim aspekcie, że woda to też port, rzeka to też port. Pogłębienie toru wodnego spowodowało, że rzeczywiście Szczecin ma potencjał do rozwoju w zakresie przeładunkowym. Co też widzimy po wynikach, które zarządy portów morskich pokazują, ile towarów są w stanie i ile przeładować i ile tego już zrobiły.

Najpierw mieliśmy pandemię, później wojnę na Ukrainie, która spowodowała kryzys energetyczny. Szczecin jeszcze dostał przy okazji kryzysu na Odrze. To nie wszyscy dostali, ale Szczecin jeszcze dostał. Czyli to jest taki czas braku surowców, ograniczonego dostępu do zasobów. Jak to wpływa na miasto, na spółkę wodociągowo-kanalizacyjną? Ponieważ to jest zużycie wody i sprzedaż wody zakładam, że była inna niż w czasie normalnym. To jakoś negatywnie wpłynęło na rentowność spółki, na zarządzanie spółką? Czy ta presja finansowa musiała być przerzucana na mieszkańców? Jak to wyglądało w Szczecinie? I jak to wygląda w Szczecinie?

My, dbając również o to, żeby mieszkańcy Szczecina nie odczuli Zbyt mocno naszych problemów przede wszystkim skupiliśmy się na optymalizacji kosztów wewnątrz firmy, począwszy od innej organizacji pracy, co też wymagało dosyć trudnych decyzji, bo nasi pracownicy, także mając swoje lęki i obawy, swoje zobowiązanie i rodziny, nie zawsze przyjmowali pewne decyzje. My weszliśmy tutaj z założenia, że musimy to zrobić ewolucyjnie. Niemniej jednak przegląd wszystkich procesów nastąpił, które w spółce mają miejsce i wszyscy menadżerowie dostali takie zadanie, żeby przyjrzeć się i popatrzeć na te procesy z drugiej strony.

O tym trzeba się pochwalić. Szczecin rzeczywiście Tę infrastrukturę technologiczną ma na dosyć zaawansowanym poziomie, działające, ale żeby to wszystko działało, trzeba o to dbać, eksploatować z głową i w odpowiednim czasie, nie dopuszczać do sytuacji, kiedy infrastruktura działająca w agresywnym środowisku się mocno psuje. I taką sobie przyjęliśmy strategię, aby nie dopuszczać do sytuacji, kiedy będą duże luki w wydatkach na remonty czy modernizację istniejących urządzeń.

Ale przede wszystkim poszliśmy w kierunku optymalizacji wewnątrz zakładowej. Niestety byliśmy też zmuszeni do złożenia do regulatora, czyli do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniosku o skrócenie taryfy, czyli tak naprawdę zwiększenia cen za nasze usługi. Ten wniosek jest procedowany, niemniej jednak w tym roku spodziewam się dalszych działań, które mają zmierzać do Optymalizowania naszych kosztów i między innymi tutaj są inwestycje w kolejne farmy fotowoltaiczne i w kolejne źródła energii odnawialnej, bo 25% zapotrzebowania na energię w naszym zakładzie jest produkowana z własnych źródeł.

Patrzmy na trendy, które mamy dookoła. Nowa dyrektywa wodna. No, która już jest uchwalona i zaraz powinna być implementowana do naszego prawodawstwa, idzie w kierunku no jednak tej dostępności dla wszystkich. Czy to oznacza, że wszyscy powinni mieszkańcy być podłączeni do wodociągu? Moim zdaniem nie, zwłaszcza przy rozproszonej zabudowie, bo koszty utrzymania eksploatacji tej infrastruktury przewyższają tak naprawdę zużycie. I w naszym przypadku, w przypadku naszego kraju, gdzie zabudowa jest rozproszona, może nie dotyczy to zachodniopomorskiego, bo tu jednak ta struktura zamieszkania jest jeszcze taka mocno z poprzednich czasów, sprzed wojny, natomiast cała Polska jest bardzo rozproszona.

Nie wyobrażam sobie, żeby była pokryta siecią wodociągową w stu procentach, jest to po prostu Niemożliwe z punktu widzenia i też logicznego, nie mówiąc o ekonomicznym. Niemniej jednak my obserwujemy od wielu lat taką tendencję do oszczędzania wody, do zmniejszenia zużycia wody. To się zaczęło od opomiarowania przede wszystkim, bo 30% Zostało jednak po wprowadzeniu w wodomierze pomiarowania zużycia wody, to tak spadła produkcja o 30%, przynajmniej w przypadku Szczecina, ale myślę, że to jest porównywalna dana jako średnia krajowa.

Widzimy również też oszczędności czy większą dbałość o zużycie wody w kontekście Niektórych rozwiązań, one funkcjonują też w Szczecinie, czyli powiązania opłat za wywóz odpadów ze zużyciem wody. I tu rzeczywiście w ubiegłym roku, jak podwyżki za wywóz odpadów były dosyć znaczące, to zauważyliśmy również spadek zużycia wody. Bo to jak te kwestie są powiązane, to ten efekt ma miejsce. Nie odczuliśmy bardzo znacząco skutków pandemii i zamknięcia np. szkół czy uniwersytetów, hoteli i gastronomii.