MJWŻ#12 | Nie o pogodzie tym razem – IMGW

Słuchasz podcastu Miasto, Woda, Jakość Życia poświęconego wodzie w codziennym życiu mieszkańców miasta. Wywiad rzeka bez lania wody. Michał Kudłacz i Krzysztof Kutek. Dzień dobry Państwu. Witam Państwa na kolejnym podcastzie z serii Miasta, Woda, Jakość Życia, w którym wraz z doktorem Michałem Kudłaczem zapraszamy gości, z którymi możemy porozmawiać o wodzie, o mieście. Ze mną dzisiaj jest Paweł Przygrodzki, doktor Paweł Przygrodzki, Centrum Hydrologiczne Osłonek Kraju, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Paweł jest specjalistą od wody, specjalistą od gospodarki wodnej, od tego, czy tej wody jest mało, czy tej wody jest dużo, czyli powódzi susza.

No tak, należy na początku wskazać pełną nazwę. Instytut to, bo często używa się skrótu instytut, natomiast instytut to tak naprawdę Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy. Ja reprezentuję Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju. które zajmuje się hydrologią, które zajmuje się w pewnej części gospodarką wodną, natomiast rzeczywiście w większości ludzi IMGWŻ kojarzy się z prognozą pogody. Natomiast oczywiście pogoda to nie tylko ten zakres, w którym zajmuje się Instytut. Instytut pełni zadania Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej.

Czyli realizuje zadania w zakresie meteorologicznej osłony kraju i hydrologicznej osłony kraju. Czyli w ramach tego zadania wykonuje monitorowanie, prognozowanie i ostrzeganie przed niebezpiecznymi zjawiskami zachodzącymi w atmosferze, czyli meteorologicznymi zjawiskami i zachodzącymi w hydrosferze, czyli tymi, które dotyczą wód płynących, ale nie tylko, bo przecież mamy też zagrożenia ze strony morza. I to jest ta korowa, ta najważniejsza część działalności IMGW. Codziennie w ramach tego zadania, uruchamianych kilka razy na dobę setki modeli meteorologicznych, hydrologicznych, które służą temu, by wydawać prognozę, a docelowo ostrzegać, czyli dbać o bezpieczeństwo nas,

Oczywiście w ramach tych dwóch zadań realizowane są też inne produkty, takie jak biuletyny, komunikaty, które służą do opisu aktualnej i prognozowanej sytuacji hydrologicznej czy meteorologicznej. Ale oczywiście IMGWŻ to nie tylko to. IMGW to również Państwowa Służba do Spraw Bezpieczeństwa Budowli Piętrzących, która służy, w ramach której oceniany jest stan bezpieczeństwa i stan techniczny budowli hydrotechnicznych, czyli również IMGW czuwa tutaj nad bezpieczeństwem Wszystkich tak naprawdę, czyli całego społeczeństwa. IMGWŻ zasadniczo uczestniczy, jest członkiem Międzynarodowej Światowej Organizacji Meteorologicznej, czyli WMO.

Teraz część zagrożeń Zmiana klimatu intensyfikuje, dotyczy miast. Tutaj mamy w szczególności w ostatnim czasie zagrożenie ze strony powodzi błyskawicznych, jeżeli trzymamy się w terminologii hydrologicznej. Pozwól, że zadam ci pytanie, bo przeszliśmy płynnie z pytania pierwszego do drugiego. Zadam Ci pytanie, żeby mnie z roboty nie wywalili przy okazji. Więc pytanie moje jest następujące. Czy według Twojej wiedzy, według Twojego doświadczenia mamy do czynienia, bo teraz tak, my często na łamach naszego podcastu mówimy z Krzysztofem o tym, że mamy do czynienia z coraz bardziej gwałtownymi zdarzeniami pogodowymi.

Niemniej zbadana i chyba najgroźniejsza, no bo ona przychodzi tak mocno zmienacka. Nie mamy czasu, że mamy informację, że fala powodziowa będzie za dwa dni, czy tam nawet za dzień, czy za parę godzin. To przychodzi tu i teraz, przychodzi dużo podatku atmosferycznego. No i jak to zrobić, żeby jednak te miasta tak nie odpływały? Właśnie, do tej pory myśleliśmy o zagrożeniu hydrologicznym i w głowie mieliśmy duże powodzi. Duże powodzie, które występowały w Polsce wielokrotnie. Te, które możemy pamiętać, są w zasięgu naszej pamięci, to rok 1997 i 2010. Natomiast od pewnego czasu wraz ze zmianą klimatu przyszły nowe zagrożenia, to znaczy zagrożenie suszy, susza, która występuje właśnie w okresach, kiedy mamy te długie okresy bezdeszczowe i zagrożenie ze strony

I bardzo dobrze, że tak się dzieje, bo one pozwalają na zdefiniowanie zagrożenia, a także opracowanie Planu działań, ale ważne, by ten plan działań był dostosowany właśnie do konkretnego miejsca i by ten plan działań był dostosowany do możliwości finansowych i weryfikowany za każdym razem za każdym cyklem realizacji dyrektywy powodziowej, ale oczywiście te zadania. Bardzo dobrze, że są tworzone, ale tworzone są w skali całego kraju i dla zagrożeń ze strony powodzi rzecznych, tak zresztą jak powiedziałeś. Więc generalnie zadania związane z powodzią wydaje się, że powinny być ukierunkowane teraz na inny typ powodzi, czyli powódź opadową, a nie tylko powódź rzeczną, no i tak naprawdę też powódź sztormową, bo to również było rozwiązywane w tych projektach.

Idzie realizacja i zazwyczaj taka droga jest najszybsza, kiedy włodarze miast uświadamiają sobie zagrożenie ze strony, czy to zjawisk hydrologicznych, czy meteorologicznych, bo wtedy najszybciej podejmuje się realizację. To jest oczywiście poziom, który wynika z realizacji w poszczególnych miastach. Oczywiście poziom krajowy, o którym też mówiłeś, jest też tutaj bardzo ważny. W jaki sposób należy nakreślić to, jakie są zagrożenia i w jaki sposób powinniśmy na nie reagować.

Wielka Woda, która pojawiła się na Netflixie, dużo pokazała o gospodarce wodnej, o powodziach, o służbach, jak działają. Oczywiście, jak zawsze wspominam, że to był dobry film, ponieważ pokazuje, jaką pracę wykonujemy my, inżynierowie wodni, czy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, czy samorządy w obliczu zagrożenia, to wszyscy mówimy tak, ale jest dużo przekłamań. Ja się z tym zgadzam, że pewne rzeczy nie zostały tam pokazane, tak jak jest faktycznie, ale sama idea, sama to, że pewnie więcej osób wie, co to znaczy hydrologia, co to znaczy gospodarka wodna czy zagrożenie prowadzone. I Pawle, pytanie, czy Czy jest to reklama dla nas, czy nie wiem, dzwonią, teraz wam się telefony urywają, każdy chce pracować w instytucie i chodzić, schodzić z młykiem hydrologicznym, czy, ja uważam, czy takie rzeczy, takie filmy się powinny pojawiać, no bo oglądalność była duża nie tylko w Polsce.

I wtedy zazwyczaj dużo się dzieje w danym aspekcie i są intensywne plany realizacyjne. Tak to się dzieje już. Szanowni Państwo, nie wiadomo kiedy to zleciało, ale rozmawiamy już ponad trzy kwadrance. Państwa i naszym gościem był doktor Paweł Przygrodzki, Dyrektor Hydrologicznej Ochrony Kraju w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Państwowym Instytucie Badawczym. Pawle, serdeczne dzięki, że do nas wpadłeś. Mamy nadzieję, że dasz się jeszcze zaprosić. Dziękuję, dziękuję bardzo. Z pewnością tak. I my zapraszamy na kolejny odcinek. Już wkrótce wypatrujcie nowych informacji.