Onet Rano. Goście: Walczowska, Suchecka, Szostak, Owca, Maroń. CAŁY ODCINEK

Żeby dostać taki tytuł, możliwość zrobienia takiej wystawy trzeba sporo pracy i przede wszystkim świetnych projektów. Fundacji Rodziny Staraków pod przewodnictwem Anny Muszyńskiej, kuratorki. Udało się to już po raz piąty i cała ta droga, którą tutaj przeszli i artystów, których pokazali układa się w opowieść o sztuce XX wieku, sztuce awangardowej, która jest trzonem kolekcji Jerzego Staraka i jego rodziny. Tym razem oglądamy prace Tadeusza Kantora i Marii Jaremy. Zapraszam. Oglądamy jego instalacje, jego obrazy z lat 50., 60.

W co się układa ta historia, którą tutaj opowiadacie? Układa się opowieść o tym wyjątkowym i genialnym artyście, jakim był Tadeusz Kantor. O tym, że mieliśmy na początku lat 40., bo wtedy to się zaczęło jeszcze w czasie okupacji, artystę multimedialnego, który nie bał się podejmować ryzyko w różnych działaniach, poprzez różne techniki, poprzez różne języki, których używał. I mamy do czynienia z gwiazdą, z gwiazdą, która zgasła przedwcześnie. Pięćdziesiąty ósmy rok, wystąpienie Marii Jaremy tu w Wenecji podczas Biennale, nagroda, świat się otwiera, kończy się życie artystki, kończy się jej twórczość.

Wspólnej decyzji powstaje w 1948 roku wystawa pierwszej sztuki w wolnym kraju powojennym w Pałacu Sztuki w Krakowie. To ich inicjatywa powoduje, że ci młodzi wówczas artyści mają jakiś błysk w oku, pozostawiają wojenną traumę i postanawiają zaczynać od nowa. To jest wielka nadzieja. Kantor, rozmawiając z Jaremą, Widzi, czuje, przeczuwa, uczy się. Ona jest jak latarnia morska, nie tylko dla Kantora, dla wielu, których spotkała, a zaryzykuje twierdzenie dla wszystkich, którzy spotkali Marię Jeremę. Niemniej to nie wszyscy pamiętają o niej tak, jak pamiętał Kantor.

Przejmujący i wspaniały poemat list, który prezentujemy na wystawie, który powstał w 1985 roku, Właściwie pod koniec życia kantora opowiada o tym, jak ważną osobą była Maria Jarema. Niósł tę miłość i tę przyjaźń przez całe swoje życie. Ja się po prostu bardzo cieszę, że on tutaj jest. Że on tutaj jest. To, że ja tutaj jestem, to bardzo się cieszę. Jest to wspaniałe, ale tak jakby ja nie jestem tutaj głównym bohaterem. Jestem tylko być może komentatorem i zadowolonym odbiorcą.

Bo na pewno jest to wielki talent do rozmawiania z każdym, to znaczy i nie tylko politycznie w tych wewnętrznych gierkach, ale też to co obserwowaliśmy, do czego wracaliśmy pisząc tę książkę, no to te wszystkie tu spotkania ze strażakami, tam spotkania z kołem gospodyń, tu idziemy do księży, tu do profesorów, to nie każdy potrafi. Tak, żeby zejść do każdego poziomu, czy wskoczyć na każdy poziom w ułamku sekundy. Oczywiście wiemy, że to też jest magia tego, jak Przemysław Czarnek dopadł w mediach społecznościowych i duża część jego sukcesu to jest to miejsce, ale zdecydowanie talent do nawiązywania relacji to jest coś. Bez tego dobrego wypadania w mediach społecznościowych to chyba już teraz się nie da w polityce, więc chyba dobrze dla niego, że ma taki talent. Czy coś was zaskoczyło, panie Piotrze, kiedy pisaliście tę książkę?