Onet Opinie - Jurek

Dzień dobry, Magdalena Rigamonti, Onet Opinie. Witam państwa bardzo serdecznie, a moim państwa gościem jest pan marszałek Marek Jurek. Dzień dobry. Cztery lata poza polityką, a ja zapytam o politykę. Wraca pan do polityki, panie marszałku? W sensie tym, że o niej myślę, to właśnie książkę wydałem na ten temat. No właśnie, cały czas pan jest w polityce, mimo że poza nią, prawda? Obok. Ja mówię, jak ten obserwator zaangażowany, Arona. Ale nie, polityki partyjnej nie prowadzę żadnej od pięć lat temu. Jarosław Kaczyński by chciał, żeby pan prowadził? Były jakieś zakusy w ostatnich... Nie, nie, nie mieliśmy kontaktu w ostatnim czasie. Pytam pana jako byłego wiceprezesa Prawa i Sprawiedliwości, marszałka Sejmu Zarządów Prawa i Sprawiedliwości za tak zwanego pierwszego PiSu po prostu 2005-2007.

Był pan bardzo, bardzo ważną postacią w tym świecie PiS-owskim, panie marszałku. Byłem wiceprezesem PiS-u wtedy. I nie, nie ma powrotu. No dobrze, to jak nie ma powrotu do polityki, tylko obserwacje, to obserwacje pana zapytam. Wczoraj ogłoszenie kandydatów, ogłoszenie list wyborczych. Chciałam pana zapytać, co jest dzisiejszą prawicą, panie marszałku? Co to jest? PiS, Konfederacja, co? Pana serce jest po której? Po prawej. Po prawej zawsze. W telewizji szczególnie, jak widać, to się zmienia, na ekranie się zmienia. Zawsze po prawej. Prawice wyznaczają wyborcy, bo to nie jest kategoria ideowa, tylko funkcjonalna. I w tej książce, którą ostatnio wydałem, Prawicy na rozdrożu, piszę, że są dwie główne propozycje prawicowe, to znaczy PiS i... Już nie wchodząc w te niuanse wewnątrz obozu PiS-owskiego, suwerenna Polska i tak dalej, generalnie PiS, Konfederacja,

Inne partie też były pod progiem, Jana Olszewskiego, Jarosława Kaczyńskiego, Solidarność, to ona to w ogóle o włosy o 0,1%. To spowodowało, że 30% wyborców nie miało reprezentacji. Na przykład bardzo potem ułatwiło SLD przeforsowanie swoich projektów. Wiele na przykład destabilizacji w telewizji tych zmian, które się dokonywały. No i drugi raz PiS, wtedy lewica skorzystała. Ale pan za chwilę został szefem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w 1995 roku i to pan rządził tak naprawdę. W tym, co się dzieje w mediach. Przez parę miesięcy i to nie rządziłem. Krajowa Rada, ona nie rządziła i to nie miała wpływu. Dobry czas. To gdzie jest ten PiS dzisiaj, panie marszałku? Natomiast drugi raz to PiS skorzystał na tym, że te koalicje nie przeszły, bo to było w 2015 roku.

I wtedy się okazało, że 38 i pół procent PiS-u zrobiło większość bezwzględną. Także dzisiaj PSL z panem Hołownią podejmują duże wyzwanie i zobaczymy, czy przejdą przez ten próg. Jeżeli nie przejdą, to to może zasadniczo wpłynąć na ten końcowy wynik wyborów. Bo jeżeli nie, to prawdopodobnie PiS nie będzie miał większości, będzie pierwszą partią, będzie miał większość względną. Będzie musiał szukać partnerów koalicyjnych, a to będzie trudne. Dlatego, że ja mam takie ostatnie wrażenie z moich obserwacji, że wyborcy, zwolennicy Konfederacji jeszcze bardziej nie chcą koalicji z kimkolwiek niż liderzy Konfederacji. Muszę powiedzieć, że wcześniej myślałem, że...

Ale ci zwolennicy Konfederacji to są głównie młodzi mężczyźni, panie marszałku, od 18 do 24, 25 roku życia? Oni są absolutnym liderem w tej kategorii wiekowej. To przebijają wszystkich. I prawica, no to mówię, to jest socjologicznie, to jest PiS-Konfederacja, w jaki sposób, mówię, jak dookreśli swoją strategię polityczną. Być może, może być to PSL, w każdym razie on zawsze był czynnikiem spowalniającym te rządy, w których brał udział. Ale też dopełniającym, panie marszałku. Na ogół rządził w koalicjach centrolewicowych czy centroliberalnych i tak dalej i był czynnikiem pragmatycznym. Proszę zauważyć, jak my delikatnie o tym PSL-u mówimy, że się po prostu poszedł z wieloma, można powiedzieć. Pani redaktor, to stabilność polityczna nie jest rzeczą złą.

Znowu dyplomatyczny język. Młodzi ludzie poszukują wrażeń i tak dalej. Natomiast ja uważam, że istnienie państwa, to, że się wie, co będzie za 10 lat mniej więcej, to jest bardzo duża wartość. Dlatego ja w ogóle zachęcam polityków do tego, żeby Ja chcę pana zapytać, co będzie przez najbliższe dwa miesiące, nawet nie dwa miesiące, dwa miesiące, niecałe dwa miesiące do wyborów. Zwolennicy Konfederacji nie chcą PiSu, ale... W którym miejscu jest PiS teraz, panie marszałku? Co to jest za partia? To jest partia prawicowa, lewicowa, socjal... prawicowa jaka? Jest partia prawicowa, prawicowo-ludowa. W Europie jest bardzo wiele takich partii.

To jest właściwie nowy trend, w Stanach Zjednoczonych też. I siłą PiSu jest to, że on zjednoczył elektorat prawicowy w sensie tym, że stworzył ten główny zrąb jedności, że oni są podstawowym czynnikiem koalicji, która może powstać, która jest alternatywą Dlatego wszystkiego co niesie Platforma Obywatelska i Lewica. No i dlatego wielu ludzi niezależnie od tego czy z entuzjazmem czy bez entuzjazmu będzie na PiS głosować, bo oni są tym głównym czynnikiem. Natomiast oczywiście prawdopodobnie, mówię, jeżeli nie nastąpi Nie nastąpi jakiś nieoczekiwany zwrot akcji albo po prostu fiasko koalicji PSL i tej Polski 2050, to PiS będzie musiał szukać partnera koalicyjnego. No i to będzie bardzo poważne wyzwanie, dlatego że do tej pory opierał się na takiej strategii tylko my, podkreślania wyjątkowości swojej roli i tak dalej, a teraz będzie musiał

I dlatego ja uważam, że to jest kwestia praw podstawowych i te prawa nie powinny być relatywizowane, tak jak nasze podstawowe swobody polityczne nie powinny być relatywizowane. Tak samo podstawowe instytucje społeczne również. Jest tyle tematów, o których możemy dyskutować. Polityka zagraniczna, budżet. Te, które dotyczą naprawdę rzeczy wspólnych. Nie obawia się pan, że Prawo i Sprawiedliwość, jeśli wygra wybory, to będzie chciał wyprowadzać Polskę z Unii Europejskiej? I będzie współrządzić z Konfederacją? Chciałbym, żeby zawarły jakiś kompromis. Chcę, żeby powstała większość. Natomiast jeżeli chodzi o intencje europejskie... Żeby powstała większość PiS i Konfederacja? To jest pana marzenie? To bym postulował. Gdzie się muszą znaleźć koalicjanty? I wychodzimy z Unii Europejskiej wtedy, czy nie?

Ja wcale nie uważam, że PiS w tym kierunku zmierza, dlatego że jak do tej pory to rząd Mateusza Morawieckiego zgodził się na wspólny dług europejski, Zgodzili się, co jest zupełnie fatalne, na ten mechanizm praworządności za pieniądze. Ale pamięta pan w zeszłym roku billboardy w całej Polsce o pieniądzach z KPO? Jak będziemy to krajem, mlekiem, miodem, kwiatem i nie ma tych pieniędzy. I potem nie ma pieniędzy, a zgodziliśmy się na praworządność za pieniądze, czyli na zgodę na łamanie praworządności europejskiej za pieniądze, których nie dostaliśmy. Ale nic z tej zgody na razie nie wynika, panie marszałku. No właśnie. Nie. Ze zgody na tę praworządność za pieniądze? No wynika, że Polska jest cały czas pod presją, inne kraje są pod presją, Węgry nie dostają pieniędzy. Pan był europosłem, w 2004 roku weszliśmy do Unii Europejskiej, na praworządność się godziliśmy, na demokrację się godziliśmy, na różne traktowanie się godziliśmy.

Ale mamy prawo to robić. Ale po to, żeby stwierdzić, że tak jest, To trzeba, że w ogóle, żeby stwierdzić, że tak jest, to trzeba jednomyślnej decyzji wszystkich rządów europejskich poza krajem, któremu się to zarzuca. Ale żeby twierdzić, że ryzyko istnieje, trzeba stanowiska przyjętego przez cztery piąte rządów na formę Rady Europejskiej, a nic takiego nie zaszło, więc albo mówimy o rządach prawa, Albo mówimy o tym, że po uważaniu ktoś może dla dobra Polski robić, co mu się podoba, albo dla dobra Europy robić, co mu się podoba. I to jest dokładnie to samo. Może i dla dobra Polski, i dla dobra Europy. Lepiej postępować zgodnie z prawem. Lepiej, ale pan marszałek Marek Jurek napisał książkę zatytułowaną Prawica na rozdrożu, proszę państwa, choć sekunduje związkowi PiSu z Konfederacją.