Onet Opinie - Szczerba, Joński

Renata Grochal, Onet Opinie. Witam Państwa. Naszymi gośćmi są dzisiaj posłowie Koalicji Obywatelskiej Dariusz Joński i Michał Szczerba. Dzień dobry. Dzień dobry, panowie. Przez ostatnie dwa tygodnie zajmowaliście się sprawdzaniem, czy w Polsce są przestrzegane sankcje, czy Polska wprowadza sankcje Nałożone po inwazji na Ukrainę. I będziemy dzisiaj o tym rozmawiać. Natomiast zaczniemy od relacji naszego reportera Marcina Wyrwała, który jest w Charkowie. Witam z dzielnicy Charkowa. To jest dzielnica symbol, to jest dzielnica zewnętrzna, czyli dzielnica, która graniczy z liniami frontowymi, z pozycjami Rosjan.

Pozycje Rosjan są przede mną, w tamtą stronę, a to, co za mną, to efekt tego, co Rosjanie robią z tym miastem. W 80% Charków to jest miasto rosyjskojęzyczne. To tutaj Rosjanie spodziewali się być witani kwiatami. Kiedy okazało się, że to nie będzie takie proste, że jest opór, że jest absolutna wojna tutaj ze strony Ukraińców i twarde trzymanie się na pozycjach, zaczęli ostrzeliwać dzielnice mieszkalne. Ja teraz przełączę się na tą drugą kamerze, jak to wszystko wygląda. Tutaj mamy ten właśnie rozbity blok.

Chyba państwo słyszeli, tutaj cały czas się strzela z pozycji rosyjskich. Tak wygląda w tym momencie zewnętrzna dzielnica Charkowa. Charkowa, który wciąż pozostaje w ukraińskich rękach. Tak. Sytuacja w Ukrainie jest dramatyczna. Te obrazy są wstrząsające. Widać, że armia rosyjska nie odpuszcza. Kolejne kraje europejskie mrożą majątki, zamrażają majątki oligarchów, majątki Rosjan objętych sankcjami z powodu wojny w Ukrainie. Jak to wygląda w Polsce, panie pośle? No niestety wyniki naszych kontroli pokazują, że bardzo słabo. Można powiedzieć, że jesteśmy mocni w gębie, szczególnie premier, który robi na konferencjach takie marsowe miny, pouczając wszystkich dookoła.

A jeżeli spojrzymy tak naprawdę na kwestię tranzytu, jeżeli spojrzymy na kwestię zamrażania majątków oligarchów czy też Rosjan objętych sankcjami, no to okazuje się, że potrzebna jest zmiana konstytucji, a nie sprawne działanie. Wszystkie kraje... Ale czy w ogóle jest ustalona jakaś lista osób, które mają w Polsce majątki, a są na tej liście sankcyjnej? Pani redaktor, pierwsza sprawa jest taka, że lista sankcyjna jako taka obowiązuje od marca 2014 roku. Decyzją Rady Unii Europejskiej w takim cyklu mniej więcej kilkumiesięcznym ta lista i osób fizycznych i osób prawnych była rozszerzana. Więc jeżeli dzisiaj premier czy jego rzecznik wychodzą i mówią, że nie mają możliwości prawnych zamrażania majątków, to ja się pytam co robili w roku 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021.

Tego wszystkiego nie ma, to wszystko jest podlane pięknym sosem propagandowym oczywiście rządu PiSu, który mówi, że oczywiście robi wszystko, żeby tutaj tę Rosję zatrzymać. Poszliśmy z panem posłem Szczerbą na kontrolę, okazuje się, że na torach jedzie tyle samo, co jechało, na kołach jedzie tyle samo, co jechało. Dla uzmysłowienia, jeśli 36 tysięcy w ciągu dwóch tygodni przejeżdża tirów, to jest mniej więcej 2,5 tysiąca tirów. Dziennie. I teraz z jednej strony widzimy to, a z drugiej strony widzimy pana redaktora, który pokazywał przed momentem zburzone miasto. I pytanie jest takie, czy my naprawdę na serio chcemy traktować sankcje? Mówię o Polsce i o polskim rządzie. Czy chcemy tylko i wyłącznie podlewać PR-osko, że na przykład zamykamy niebo i okej, dobrze zamknęliśmy niebo jako drugi kraj po Wielkiej Brytanii i pierwszy frontowy, ale z drugiej strony doskonale wiemy, że jeśli zamykamy niebo dla przewoźników rosyjskich, to za chwilę te towary będą jechały na kołach bądź będą towarowymi pociągami.

I tu się nic nie zmienia. Niebo zostało zamknięte decyzją premiera 24 lutego, ale też po wprowadzeniu tej decyzji samoloty rosyjskie latały. Tak, tutaj z panem posłem Szczerbą, z panem posłem Laskiem zorganizowaliśmy podkomisję stanu do spraw transportu lotniczego, żeby odpytać między innymi Polską Agencję Żeglugi Powietrznej, Urząd Lotnictwa Cywilnego, jak to wygląda i jak No, wdrażenie w życie takiego rozporządzenia, które nigdy w ostatnich przynajmniej czasach nie było wdrażane. No i okazuje się, że tutaj Rosja chciała faktycznie ominąć to, wprowadzając status lotu o tak zwanym charakterze humanitarnym, no ale też... I repatriacyjnym. Tak, też trzeba powiedzieć, że te dwa kraje, akurat te Bułgaria i Węgry, dawały też ten statut. To nie tylko Rosja, ale też te niektóre kraje.

Okazało się, że to nie były humanitarne, tylko lecieli po prostu turyści. Więc gdyby ktoś nie zwrócił uwagi, to mogliby to dalej wykorzystywać i obchodzić jakby prawo. Po swojemu oczywiście, bo jest zakaz i to jasno reguluje ustawa, co jest lotem, a co nie jest lotem humanitarnym. No ale na szczęście tutaj to zostało uszczelnione. No ale jeśli chodzi o tiry, jeśli chodzi o kolej, no to tu się nie zmienia. Gdyby nie to, że jest wielu zapaleńców i idą na granicę i sami blokują, Kto wie, czy by jeszcze więcej tych tirów nie przyjeżdżało, dlatego że ten towar teraz musi być dowożony, według Rosji oczywiście, większej ilości kolejami. No właśnie, pan poseł Joński, pan poseł Szczerba sprawdzał, jak to wygląda na przejściach polsko-białoruskich i tam ta liczba tirów jest tak duża, że celnicy nawet nie mają czasu, żeby je sprawdzić.

Mniej więcej około 35 pociągów dziennie, takich pociągów cargo z tranzytem, przejeżdża przez nasze trzy kolejowe przejścia graniczne z Białorusią. I to ciekawe, nawet nie przygotowano się do tego, żeby te sankcje stosować, żeby dokładnie weryfikować. Chociażby skanery, jak nam przekazał informację wiceminister infrastruktury, nadal są ustawione po stronie Wjazdu od strony białoruskiej, czyli prześwietlane są wagony wjeżdżające na teren Unii Europejskiej, a nie to, co może być wwożone na teren Białorusi, czytaj, na teren Rosji, która jest... A mogą być wwożone jakieś na przykład elementy elektroniki, które są potrzebne żołnierzom albo leki?

Sankcje są bardzo precyzyjne. One mówią o elektronice związanej z łącznością, mówią o elementach, które mogą być wykorzystywane chociażby do... Uzupełnienia braków związanych ze statkami wojennymi, tutaj jak chodzi o żeglugę morską. Mamy całą kategorię, bardzo szeroką kategorią materiałów podwójnego zastosowania i one mogą być wykorzystywane w wojskowości, mogą być wykorzystywane w technice i one wszystkie powinny być, ich tranzyt na teren Białorusi i Rosji powinien być zablokowany. Jak się tego nie sprawdza, to tak naprawdę nie wiadomo, co się teraz wywozi. Do Polski ciągle przyjeżdża rosyjska ropa, rosyjski węgiel, ale powiedzcie mi panowie, z czego to wynika, że nie ma tych szczegółowych kontroli, że te sankcje nie są przestrzegane?

Czy to jest zła wola, czy to jest brak organizacji jakiejś? To jest taka decyzja polityczna. Przecież to, z czym PiS szedł w 2015 roku do wyborów, że zakażemy wjazdu rosyjskiego węgla do Polski, to proszę zwrócić uwagę, w 2015 było 5 milionów ton węgla, wjeżdżało tyle do Polski z Rosji, a w 2020 ponad 9 milionów ton, to jest dwa razy tyle. No ale warunki się zmieniły, teraz jest wojna. Teraz nieco mniej, ale to ja pokazuję na przełomie pięciu lat, kiedy oni rządzili. A przecież szli do wyborów, mówili, że wszyscy poprzednicy to byli ci źli, którzy ściągali węgla i okazało się, że oni jeszcze dwa razy więcej. To musi być decyzja polityczna. To nie jest tak, że ktoś sobie tak podjął decyzję, a będziemy teraz więcej węgla zamawiać.

Podjęli taką decyzję i zamawiali u nich. I dzisiaj w Polsce, tak na dobrą sprawę, Nie ma sankcji, jak się popatrzy na to, co się dzieje na granicach. To znaczy, oprócz nieba, które zostało mocno ograniczone i uszczelnione, to jeśli chodzi o tiry, jeśli chodzi o kolej, to tak jak powiedziałem, gdyby nie ci ludzie, którzy weszli na ulicę i zatrzymali i zrobili robotę za rząd, to na dobrą sprawę rząd polski, jako jeden chyba jedyny z tych europejskich, nie wprowadził prawdziwie sankcji wobec Rosji. Premier to argumentuje w ten sposób, że musimy sprowadzać surowce z Rosji, nie jesteśmy w stanie przerwać tych dostaw od razu, że to potrwa jakiś czas. Unia Europejska mówi o pięciu latach i premier polskiego rządu mówi, że to powinna być decyzja unijna o tym, że zatrzymujemy na przykład kupowanie ropy w Rosji.

Nie chce się bawić w ekspertów, bo dzisiaj... Potrzebna jest do tego decyzja unijna? Ale oczywiście, że nie. Jeśli mówimy, że nie kupujemy węgla rosyjskiego, który jest atrakcyjny cenowo, ale wiemy doskonale, że żywi dyktatora, który ładuje pociski w szkole, w szkoły i szpitale, giną niewinni ludzie, to na przykład możemy zdecydować się na zakup węgla między innymi z Kolumbii, który jest równie tani, pomimo tego, że drogą morską przesyłany ...mocno energetyczny, więc generalnie rzecz biorąc można to obejść, tylko trzeba decyzji politycznych. A tu jest tak, jest konferencja PiSu, pięknie pierosko to wygląda oczywiście i ułożone pod media swoje w dużej mierze, jak to dużo robią, jak to dużo chcą, jak mocno chcą zablokować Rosję, a później idziemy na granicę, idziemy na kontrolę z panem posełem Szczerbą i się okazuje, że jakie hały tak jadą... I okazuje się, panie redaktor, że pan minister Sasin jest przykładem imposybilizmu, to znaczy nic nie może.