Inflacja bez tajemnic
Profesor Grażyna Ancyparowicz omawia raport o inflacji - lipiec 2024. Rozmowę przeprowadzono 5.07.2024 r.
Maksymilian Wysocki, z nami jest profesor Grażyna Ancyparowicz, doradca prezesa NBP, była członek Rady Polityki Pieniężnej, ekonomistka. I siłą rzeczy dzisiaj rozmawiamy przede wszystkim o projekcji inflacji, rozmawiamy o konferencji profesora Adama Glapińskiego, prezesa NBP. Która miała miejsce wczoraj i o tym wszystkim co się dzieje w światowej i polskiej gospodarce z pewnym naciskiem, siłą rzeczy na sprawy dotyczące bankowości centralnej, na sprawy dotyczące poziomu cen. I chyba trzeba byłoby zacząć od tego co tak naprawdę chyba wzbudziło największe zainteresowanie ze strony innych mediów. Mianowicie czegoś, co jest zawsze zapisywane w wszystkich opisach raportu o inflacji, projekcji inflacji, że ta projekcja inflacji to jest na podstawie założenia, czy przy założeniu, że stopy procentowe się nie zmienią.
Jest prognozą. W jakim kierunku będą szły decyzje Rady Polityki Pieniężnej? Ja jednak uważam, że mimo wszystko ta projekcja jest bardzo optymistyczna, bo ona nam pokazuje, że po tych dwóch, no powiedziałabym takich szokach jednak wywołanych zmianami cen energii, Za moich czasów, jeśli były prowadzone jakieś takie badania jeszcze w dawnym Centralnym Urzędzie Planowania obecnie w Ministerstwie Gospodarki, to było oszacowane i chyba to się za bardzo nie zmieniło, że jeżeli zmieniają się ceny energii, to mniej więcej ten impuls inflacyjny roznosi się na całą gospodarkę w ciągu 6 tygodni. No 6-8 tygodni, wydaje mi się, że to dalej tak jest. Czyli to pierwsze uderzenie to odczuwają gospodarstwa domowe już nawet w tej chwili, kiedy otrzymują prognozy, bo to też są prognozy, ile będą musieli zapłacić w przyszłości za energię.
To jest raport Europejskiego Banku Centralnego, gdzie wyraźnie są wskazane przyczyny inflacji. Nie były one wywołane polityką monetarną, one były wyłącznie wywołane szokami podażowymi I popytowymi. Były dwie przyczyny, tak jak mówił wczoraj prezes i to jest bardzo silnie akcentowane w tym ostatnim raporcie czerwcowym o konwergencji. Pierwsze uderzenie to był COVID i potem ten odłożony popyt, który się zmaterializował w warunkach ograniczonej podaży i drugi potężny szok. On właściwie jest ujmowany jako jeden szok, ale według mnie to on się rozkładał na kilka etapów. To jest gwałtowna zwyżka światowych cen gazu, a przecież jest to paliwo strategiczne, w konsekwencji innych surowców, zwłaszcza węglowodorów, ale nie tylko.
Dobrze, ale zanim znajdziemy slajd, to ja bym chciała jedną rzecz też powiedzieć, nawiązując do tego ostatniego raportu. Bo mówiliśmy o tym, czy można przewidzieć jakie będą ruchy, jeśli chodzi o stopy procentowe i tak dalej. Otóż w tym ostatnim raporcie o konwergencji jest również pewien fragment, on jest niewielki, ale bardzo znaczący, który dotyczy tych dostrajających zmian stóp procentowych, które są kwestionowane przez niektórych członków RPP. Otóż tam jest wyraźnie zaakcentowane, że to była zmiana o charakterze dostrajającym, bo wtedy już wszystko wskazywało na tym, że inflacja schodzi powoli do celu. No oczywiście w projekcji nie można było uwzględniać tych szoków, które będą wywołane zmianami cen energii, tylko bo wiadomo, że mogą być, ale nie muszą.
Tak, ale najbardziej podbił tutaj inflację, dlatego że jak powiedziałam, energia, tam był sześciokrotny przecież wzrost cen gazu i w konsekwencji wszystkich innych surowców, Żywność też, wszystkie indeksy były bardzo wysokie, bo to dwu i półkrotnie przeciętnie rosły ceny, ale w niektórych, na niektórych rynkach towarowych ten wzrost cen był znacznie wyższy. On sięgał kilku procent, kilku, kilkukrotnie wzrosły. Pięciokrotnie, sześciokrotnie, zależy oczywiście o którym rynku mówimy. W związku z tym to musiało się odbić również na ceny w Polsce. No mieliśmy też, to może tutaj nie wiem, słabiej jest troszeczkę zaznaczone, te inflacje marsz. O, to właśnie widać, bo to właśnie bardzo do tego miałem przejść, że mamy ten pierwszy element, teraz ja to widzę tutaj bliżej na tym wykresie, bo niestety na tym monitorze tak nie jesteśmy w stanie dostrzec tego dokładnie, ale Państwo to pewnie widzą, jak sobie mogą powiększyć.
Przecież długi pralnicze, wzrosły nam ceny bardzo, ze względu właśnie między innymi na wzrost cen energii. Widzimy na prawym wykresie właśnie, mamy faktycznie ten moment, o którym pani mówi, gdzie tak naprawdę te linie idą równolegle do siebie i rzeczywiście, powiedzmy, indeks cen towarów i usług idą w podobnym tempie. Natomiast teraz widzimy, zwłaszcza w ostatnim okresie, w ciągu ostatniego roku, dosyć wyraźny rozdźwięk, rozjazd tutaj na tym wykresie, czyli że usługi drożeją znacznie szybciej niż towary. Tak, ale nie znaczy, że ten trend się musi utrzymać długo. Dlatego, że jeżeli nawet byśmy mówili o tym szoku takim no niezbyt silnym jednak, mimo wszystko w porównaniu z tym co było, wywołanym wyżkami cen energii, bo jak wiemy będą dwie tury tego zabiegu, to wydaje mi się, że mimo wszystko to nie będzie takie bardzo dramatyczne,
Bardzo dużo się u nas mówiło wtedy, pamiętam jak była ta wysoka inflacja, o jakichś zagrożeniach i tak dalej, ale czy ktoś wziął do ręki, no właśnie te raporty chociażby Europejskiego Banku Centralnego, gdzie bada się inflację nawet nie w takim cyklu jak my robimy projekcje, w cyklu dziesięcioletnim. I patrzy się z punktu widzenia stabilności kraju. Czy ktoś, nie posługujemy się wtedy wskaźnikiem CPI, tylko HCPI, czyli zharmonizowanym. One są zupełnie inne. Czy ktoś rzeczywiście zadał sobie trud, no poza tym, że widziałem jak jeden z bardzo wpływowych polityków wymachiwał kartką przed kamerami, chyba nie bardzo jednak zdając sobie sprawę co tam ma, ale to były bardzo ważne rzeczy, co to jest równowaga makroekonomiczna. Przecież nam to kiedyś wyszedł ten problem na Radzie Polityki Pieniężnej.
No a jak na razie my już mamy Exodus firm poza granicą i z Polski. No bo jeżeli się wyzwuje, że podnoszę ceny energii, jeżeli się neguje, ja w ogóle tego też nie rozumiem, czy to jest ignorancja, czy to jest świadome wprowadzanie opinii publicznej w błąd. Bo mamy bardzo dużą dyskusję wokół lotnisk i w ogóle CPK i całej tej infrastruktury transportowej, która miała powstać. I jeżeli ja słyszę, że się akcentuje potrzebę rozbudowy lotnisk pasażerskich, Czy budowy nawet tego lotniska w Baranowie czy w okolicy i to ma być ruch pasażerski, to ja się zaczynam strasznie dziwić. Dlatego, że ruch pasażerski jest z natury deficytowy. To się nie opłaca. Chodzi o kargo.
CPK, jeżeli chodzi o swoją przyszłość, jego przyszłość... Ona miała sens tylko jak będzie cargo. Jak nie będzie dużego cargo, ale cargo również dotyczące kolei. Bo CPK nie ma sensu, A co się dzieje na kolei? PKP Cargo, tak, już tutaj, że upadłość, już tutaj, że koniec firmy. Solidarność alarmująca, że część kontraktów dla wojska przejął Cargo niemiecki, operator kolejowy i ukraiński. Mało, Czesi też ostrzyli zęby już dawno, bo celowo się robi na przykład, ja wam powiem, to jest informacja od kolejarza. Czy ona jest prawdziwa, czy nie, trudno mi jest powiedzieć. Ja często jeżdżę do Katowic. Jeżdżę od 12 lat, czy nawet więcej, dłużej, więc mam doświadczenie.
I tego, że tamten Obaltek to nakrad i tak dalej, bo ten Zegos zrobili, sprzedali ten LOTOS i te... straszne głupste. Ja nie wiem, czy to było... Ja powiedziałam do pana, czy pan ogląda TVN, bo ja nie, więc być może pan ma stamtąd te informacje. Niech pan ogląda trochę inne Stacje dla Równowagi. Nie, bo tego ja wiem. A najlepiej Obserwator Finansowy, tak? No, to nie, to nie był człowiek na tym poziomie, żeby sięgnął do tego, ale chodzi o to, jak się urabia opinię publiczną. Ja mówię, proszę pana, a rzeczywiście tak było, bo miałam kiedyś takiego studenta, który też takie rzeczy mówił. Ja mówię, proszę pana, ja panu dam na zaliczenie taki temat. Niech pan sprawdzi, w jaki sposób z CPN-u powstał Orlen. To on najpierw nie wiedział, co to jest CPN.
Ile miał lat? No to był to człowiek w waszym wieku, no to skąd miał wiedzieć co to jest CPN, CPN? No my pamiętamy. Wy znacie, ale to był chłopak, który pracował, większość życia spędził w Niemczech, zawodowo tam pracował, więc i on zrobił przepiękne opracowanie, gdzie pokazał jak to było i że fuzja była niezbędna i że ten skok jakościowy Orlenu dokonał się właśnie wtedy, kiedy chyba BP brytyjskie chciało wejść na niemiecki rynek I trzeba było znaleźć inną firmę, bo takie są przepisy unijne. Ale u nas wszystko się naświetla, tylko nie mówi się wprost, dokładnie, bo to trzeba po prostu mieć jakieś możliwości kształtowania wiedzy, wiedzy, zwykłej wiedzy o tym, jak to funkcjonuje.
I czasami no oczywiście staramy się to wytłumaczyć, ale jeżeli ktoś jest zamknięty na wszelką argumentację, Sam buduje jakieś modele. Przecież ja pamiętam, jakie były wypowiedzi niektórych członków RPP wtedy, gdy była wysoka inflacja. Ci analitycy również byli w mediach atakowani w ogóle, że to są niemożliwe do zrealizowania prognozy. Niemożliwe. To jest niemożliwe dla tego, kto nie rozumie, co się dzieje. Ja mówiłam wcześniej, jak byłam chyba jeden, jedyny raz zaproszona już tak jakoś chyba pod koniec pierwszej kadencji prezesa Grapińskiego albo na początku drugiej, już nawet nie pamiętam. Ale kiedy nam te ceny zaczęły tak szybować. Ja powiedziałam, że niestety musimy się spodziewać, że te ceny będą dalej rosły, bo ja patrzyłam nie na CPI, tylko ja patrzyłam na ceny producentów.
Ja się dobrze znam na tym, w jaki sposób są konstruowane wskaźniki, jak je czytać, jak w związku z tym śledzić trendy makroekonomiczne. Oczywiście to ma pewne przełożenie również na mikro, ale ja bym się już nie podjęła na przykład zarządzania sklepem nawet. Bo ja pewnie bym nie potrafiła tym sklepem zarządzać. A u nas ekonomiści powiedzieli, kończymy, szkoda. Kończymy, kończymy, zapraszamy. Bo znowu wsiadam na swojego chodnika. Tak, tak, właśnie. Co możemy tutaj na pewno stwierdzić po tym wykresie? Rozumiem, że niebywale szybki spadek Wskaźnika cen konsumenckich jednocześnie ze spadkiem, połączony ze spadkiem stopy bezrobocia. Zgoda, tylko ja się dziwię jednej rzeczy. Przecież są ludzie na miłość boską, którzy pamiętają te lata.
Robił to, co było dobre dla Polski. A mimo to nawet ludzie, którzy myśleli podobnie jak on, nie potrafili tego docenić, ocenić i właściwie go wynagrodzić, a przeciwnie, Wiele osób z tego środowiska bardzo negatywnie wypowiadało się na temat i polityki pieniężnej i nie potrafiło zachować się tak jak trzeba, wtedy kiedy były ohydne ataki Gazety Wyborczej i innych obrzydliwych mediów na prezesa i Bank Centralny. Nie zachowali się tak jak trzeba i ja do dzisiaj mam o to pretensje. Ocena działalności Narodowego Banku Polskiego, wszystkich jego organów, zwłaszcza z Rady Polityki Pieniężnej. Zachęcamy do tego, żeby przeanalizować po prostu wykres inflacji CPI, inflacji konsumenckiej. Serdecznie dziękujemy. Naszym gościem była profesor Grażyna Ancyparowicz, doradca prezesa NBP.
Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Profesor Ancyparowicz omawia projekcję inflacji, opierając się na założeniu niezmienności stóp procentowych.
Rozważanie założeń i metodologii prognozowania inflacji, w tym wpływ zmian cen energii.
Analiza wpływu polityki fiskalnej na inflację i budżet, w tym kwestia niedoszacowania inflacji w budżecie.
Przedstawienie slajdu z projekcją inflacji i wzrostu gospodarczego NBP.
Analiza zmian stóp procentowych i ich kwestionowanie przez niektórych członków Rady Polityki Pieniężnej.
Analiza globalnych i krajowych czynników wpływających na inflację, w tym wpływ energii i żywności.
Analiza wpływu konsumpcji na inflację, w tym wpływ zasobów finansowych z okresu pandemii.
Analiza inflacji w usługach i marżach, w tym wpływ podwyżek płac minimalnych.
Przykłady inflacji w usługach i ich wpływ na ceny, w tym wpływ na hotelarstwo i usługi paramedyczne.
Krytyka polityki pieniężnej, omówienie wpływu decyzji Rady Polityki Pieniężnej na inflację i percepcję społeczeństwa.
Rozmowa koncentruje się na wpływie polityki pieniężnej na rynek pracy i bezrobocie, podkreślając negatywne skutki szybkiego podwyższenia stóp procentowych.
Profesor krytykuje decyzje polityki pieniężnej, podkreślając negatywne skutki na rynek pracy i doświadczenia indywidualnych osób.
Rozmowa kończy się podziękowaniem gościa i poleceniem raportu.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.