Przed wyborami w Izraelu - Michał Lewandowicz-Buchholz [tekst audio]

Za chwilę wysłuchasz wersję audio najnowszego tekstu z naszego portalu. Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl. Przed wyborami w Izraelu. Michała Lewandowicza-Buchholza. Izrael jest podzielony politycznie, a obecny rząd zmaga się z poważnymi oskarżeniami o zdradę stanu. Opozycja ma szansę odsunąć Benjamina Netanyahu i jego koalicję od władzy, ale będzie to bardzo trudne zadanie, być może niemożliwe bez przyspieszonych wyborów. 27 października 2026 roku społeczeństwo Izraela po raz 27 w swojej historii wybierze skład Knesetu.

Problemem jednak jest recepcja ich własnego kraju na Zachodzie i wciąż nierozwiązany problem gazy, a także fakt, że to nie Trump ani premier Izraela, a ajatollahowie dyktują warunki zakończenia wojny. Społeczeństwo oczekuje większego poczucia bezpieczeństwa i skuteczności. Jeśli obecna koalicja nie zdoła ich zapewnić, zapłaci porażką wyborczą w październiku. Mimo, że nie ma bardziej znanego izraelskiego polityka na Zachodzie niż Benjamin Netanyahu, to nie ma on w swoim kraju ani monopolu na prawicę, ani na wojenną retorykę. Poza skrajną lewicą, która jest domeną partii arabskich, trudno szukać sił naprawdę antywojennych w Knesecie.

Inni kandydaci mogą obiecać skuteczność, którą Likud i partie skupione wokół niego były w stanie zapewnić. Atak na Strefę Gazy Ten dzień był traumą narodu izraelskiego. Bojownicy Hamasu dokonali największej masakry ludności żydowskiej od czasów II wojny światowej i nie napotkali prawie żadnego zorganizowanego oporu. Wielu Izraelczyków zada sobie pytanie dlaczego i odpowiedź może być dla Netanyahu i jego koalicji bardzo niekorzystna. Obecnemu rządowi nie pomaga bowiem śledztwo dziennikarskie Shlomo Eldara i Ruth Yuval, dziennikarzy izraelskiej gazety Haaretz. Twierdzą oni, że Hamas był gotowy wypuścić zakładników jeszcze w październiku 2023 roku.

Choćby z tego powodu ostrzeżenie należało potraktować poważnie. Nie jest to jedyna wersja wydarzeń, bo inne, również przytaczane przez dziennikarzy Haaretz, mówią np. o gotowości wypuszczenia zakładników natychmiast za sprawą katarskiej mediacji. Tymi informacjami miał dysponować prowadzący mediację rząd katarski, administracja ówczesnego prezydenta Joe Bidena, jak i rząd Benjamina Netanyahu. Do rozmów jednak nie doszło. Wielu wyborców nie rozumie, dlaczego nacjonalistyczny rząd pozwolił na masakrę, której dałoby się zapobiec, bo państwo Izrael dysponowało zarówno odpowiednimi środkami, jak i informacjami, by to zrobić.

Centr Prawica raczej nie poprze Netanyahu, co może powodować konieczność powołania rządu mniejszościowego, niestabilnego i w efekcie przyspieszony wybory. Języczkiem uwagi będzie też arabska mniejszość, która może liczyć na 11 miejsc w knesecie i raczej poprze opozycję, jeśli miałaby popierać kogokolwiek. Możliwe też, że nie przyłączy się do żadnego bloku, co uczyni scenariusz przyspieszonych wyborów znacznie bardziej prawdopodobnym. O czym będą te wybory? Jak wybory w Stanach Zjednoczonych w 2024 roku zdecydowanie dotyczyły coraz to bardziej pogarszającej się sytuacji gospodarczej Amerykanów, a wybory prezydenckie w Polsce w 2025 roku wyrażały niezadowolenie względem rządów Donalda Tuska, tak 27 października Izraelczycy wskażą winnych tragedii z 7 października.

Nie będzie ważniejszej kwestii w świetle poważnych oskarżeń o zdradę stanu. Do wyborów został jednak ponad miesiąc. Sytuacja jest bardzo dynamiczna i w tak spolaryzowanym społeczeństwie oraz poważnych zarzutach trudno bez szklanej kuli przewidywać przyszłość. Jeszcze kilka tygodni temu, gdybym miał obstawiać zakłady u Buchmachera, mimo wszystko postawiłbym na wyborcze zwycięstwo Netanyahu i partii prawicowych. Izrael jest najbardziej konserwatywnym i wychylonym na prawo krajem OECD. Idee prawicy zarówno świeckiej jak i religijnej są tam faktycznie wciąż żywe. Izraelskie centrum natomiast spokojnie mogłoby odnaleźć się w PiS-ie lub u łagodniejszych polityków Konfederacji, jeśli miałbym szukać polskich analogii.

Sondaże przywołane wyżej nie są jednak dla Benjamina Netanyahu optymistyczne. Dlatego dzisiaj myślę, że przegra on wybory. 7 października był niesamowitą traumą dla Izraelczyków. O wielu zamachach terrorystycznych Izraelczycy zapomną, a przeciętny Izraelczyk może nie pamiętać kim był np. Wadi Haddad, natomiast będzie pamiętał już na zawsze Jahie Sinuara i jego akcje. Podobnie pokolenie młodsze. To przełomowe i epokowe wydarzenie, które znalazło swoje odzwierciedlenie w kulturze oraz świadomości Izraelczyków. Nie widzę jednak widoków na sformułowanie stabilnego rządu. Coraz więcej Izraelczyków ocenia swoje bezpieczeństwo negatywnie, a swoje robi także rosnąca niechęć społeczeństw zachodnich wobec działań Izraela w Iranie i Gazie.