Mentionsy Mentionsy
Nowy Ład
Nowy Ład

Narodowcy i piłsudczycy razem? O syntezie narodowo-państwowej - Jakub Siemiątkowski

13.11.2025 ·23 min 19 s

Pojawiające się w dzisiejszych dyskusjach hasło syntezy narodowo-państwowej ma swoją długą historię. Dążenie do fuzji nacjonalizmu z ideą silnego państwa jest głęboko zakorzenione w dziejach polskiej myśli politycznej – w myśli tych autorów, którzy uznając naród za główny punkt odniesienia, dostrzegali konieczność ukrócenia obecnych w polskiej duszy pierwiastków antypaństwowych. Zajmijmy się dziś XX-wiecznymi dziejami tego dążenia – przejawiającymi się w próbach pogodzenia myśli dwóch najważniejszych polskich obozów politycznych: endeków i piłsudczyków. Pozostałe artykuły możesz czytać na 🔴 https://nlad.pl🔴Tekst przeczytasz tutaj https://nlad.pl/narodowcy-i-pilsudczycy-razem-o-syntezie-narodowo-panstwowej/📅 Marsz Niepodległości z Nowym Ładem: https://fb.me/e/3NSVlYkvf👉Formularz zgłoszeniowy do Klubu Nowego Ładu - Warszawa https://cutt.ly/Yr3Y2kop📖 O Polsce i polskości w XX w. 🛒 https://capitalbook.com.pl/pl/p/Nowy-Lad.-O-Polsce-i-polskosci-w-XXI-wieku/623835% od ceny okładkowej na książki wydawnictwa Prześwity z kodem: nowyładKsiążki do nabycia na stronie: https://mtbiznes.pl/🔴 WSPIERAJ NAGRYWANIE KOLEJNYCH FILMÓW http://wspieram.nlad.pl🔥 BONUSY https://www.youtube.com/@nowyladtv/join👉PATRONITE: https://patronite.pl/nowylad 🔔 SUBSKRYBUJ KANAŁ https://bit.ly/SubskrybujNowLadWspierając nas, zyskujesz dostęp do serwera Discord Nowego Ładu – miejsca, gdzie tworzymy zgraną społeczność, dyskutujemy, zbieramy propozycje tematów, gości i pytań do wywiadów. Publikujemy tam przedpremierowe materiały i angażujemy członków w kolejne inicjatywy.Śledź nasze media społecznościowe: 👉 FACEBOOK: https://www.facebook.com/nowylad/ ➡️ TWITTER: https://twitter.com/nowylad👉 GRUPA NA FB: https://www.facebook.com/groups/447189470429350"Demokracja nieliberalna" - najnowszy, 32. numer "Polityki Narodowej" kupisz tutaj: Wersja papierowa:🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/PN32🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/PN32🟫Capitalbook: https://capitalbook.com.pl/pl/p/Polityka-Narodowa-nr-32/6158🟫SklepMN: https://sklepmn.pl/pl/p/Demokracja-Nieliberalna-Polityka-Narodowa-32/96🟫Empik: https://www.empik.com/polityka-narodowa,p1000265110,prasa-pWersja elektroniczna (e-book):🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/ePN32🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/ePN32🟥Nową Książkę Adama Szabelaka kupisz tutaj:https://capitalbook.com.pl/pl/p/Nacjonalizm.-Rewolta-przeciw-wspolczesnemu-swiatu-w-XXI-wieku-Adam-Szabelak-/5898Nową książkę Kacpra Kity o Marine Le Pen kupisz tutaj:🟥 https://debogora.com/product-pol-2721-Saga-rodu-Le-Penow.html🎙️NASZE ROZMOWY👇👉Raport z Frontu (Michał Nowak) w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R--44vlpLjKSF5lh4E_RDX45👉Rafał Ziemkiewicz w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-80jeR1AS2RUtLQ0OpQk3n2👉dr Krzysztof Rak w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8wEJI5py8GaUdrBUwtZETK👉Kacper Kita o Francji:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-_pMZ5k_D95kq5W8eGuUriK👉Marcin Palade w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8s0R96U5G3FMsvhA5g8V6_👉Łukasz Warzecha w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8EpSzBfasKu0tGFamYGESz

Takie tezy łączyły się z coraz bardziej widocznym docenieniem dziejowej roli samego Józefa Piłsudskiego przez to środowisko. Krótko przed wybuchem wojny prof. Zygmunt Wojciechowski, znany historyk, geopolityk, ale też ideolog ZMN, zestawiając dzieło pierwszych piastów z przewrotem majowym pisał, cytat, państwo powstaje przez wydobycie się na wierzch elementów najbardziej dynamicznych. Koniec cytatu. Nieco wcześniej na łamach awangardy państwa narodowego można było przeczytać, cytat, powiedzieliśmy do legionistów, on, Piłsudski, jest nie tylko wasz, on jest również nasz, dlatego bo jest on i będzie własnością każdego Polaka. Jak więc widzieli relacje narodu i państwa działacze ZMN?

Dość podobne idee głosił powstały na gruncie rozłamów ONR ruch narodowo-radykalny Falanga Bolesława Piaseckiego. Ten już w 1935 roku deklarował zainteresowanie myślą piłsudczykowską, a z czasem to zjawisko pogłębiało się. Na łamach falangistowskiego przełomu można było przeczytać, że RNR wzbogacił i pogłębił treść polskiego nacjonalizmu, kojarząc myśl polityczną autora polityki polskiej, Dmowskiego, z wartościami psychiki żołnierskiej rozwiniętymi na polach bitew Legionów Józefa Piłsudskiego. Wcześniej Wojciech Wasiutyński zestawiał typ psychiczny młodych narodowców z tym, który miał dominować w Legionach.

Mowa nie tylko o młodym pokoleniu, wszak bliskie idei narodowo-państwowej poglądy artykułował też np. Władysław Grabski w książce Idea Polski, stanowiącej jego polityczny testament. Tendencje te uwidoczniły się w czasie II wojny światowej, gdy np. na łamach wydawanego na uchodźstwie przez Adama Doboszyńskiego i Zygmunta Przetakiewicza pisma Walka można było przeczytać, cytat, dla nas Dmowski i Piłsudski to nie dwa przeciwstawiające się sobie bieguny, ale dwa oblicza walki o wolność. Myśl polityczna i czyn orężny. Koniec cytatu. W konspiracji zaś spadkobiercy OZN z obozu Polski Walczącej zadeklarowani piłsudczycy głosili piórem np. wspomnianego tu szeroko chrabyka program niemal tożsamy z tym prezentowanym przez podziemie endeckie.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.