Izrael jak III Rzesza? Berkowicz ma rację - Michał Lewandowicz-Buchholz [tekst audio]

Ta buta i megalomania obecnego rządu izraelskiego budzi słuszny sprzeciw moralny, któremu dał upust Konrad Berkowicz. Poseł Nowej Nadziei wywołał skandal porównując Izrael do III Rzeszy i umieszczając na izraelskiej fladze hitlerowską swastykę w miejscu gwiazdy Dawida. Jest to forma protestu, dosyć skandalizująca, nie wiem czy przystająca politykowi. Media wymagają jednak ciągłej dopaminy i przekaz skierowany do ludzi musi być ostry i prosty, by nie rzec prostacki, by został zauważony. Nie jest to wina posła Berkowicza, po prostu zna on zasady gry, w którą gra i jak na razie robi to skutecznie. Wielu polityków nie rozumie posła Konfederacji, zaś on sam nie rozumie ich z powodu różnic pokoleniowych.

Berkowicz urodził się w 1984 roku, czyli 39 lat po zakończeniu II wojny światowej. Dość czasu, żeby uznać Holokaust zaledwie za pewien punkt w historii i nie mieć do niego specjalnie emocjonalnego stosunku. Politycy PiS, PO, PSL są przeważnie ludźmi starszymi, którzy urodzili się krótko po wojnie, o której często rozmawiało się w domach wielu z nich. Są bardziej wyczuleni na zachowania wymierzone w taki czy inny sposób w Żydów niż reszta populacji. Ponadto za ich czasów w szkołach krzywda ze strony Niemiec była ważnym elementem narracji państwa. Łatwo było wtedy spotkać ludzi, którzy przetrwali Auschwitz, więc opowiadali o nie swoim doświadczeniu. Już sam fakt okupacji i rabunkowej polityki Niemców pozostawił wśród nich głęboką ranę.

Nie ma w tym nic dziwnego. Politycy polscy, a te często także europejscy są ślepi na fakt, że w skali społeczeństwa trudno jest przez 80 lat utrzymać emocjonalny stosunek do danego wydarzenia, nawet tak zbrodniczego, zwłaszcza jeśli nie było się nim dotkniętym osobiście w związku z faktem narodzin kilkadziesiąt lat później. Nie przeżywamy dziś przecież zbyt intensywnie potopu szwedzkiego, rzezi Arabów w Bagdacie w 1258 roku i ten sam los musiał prędzej czy później dotknąć zbrodni II wojny światowej. To naturalny proces. Gdyby okupacja III Rzeszy skończyła się 20 lat temu, sprawa wyglądałaby inaczej. Wtedy pewnie nikt nie pozwoliłby sobie na takie porównanie, jakiego dopuścił się Berkowicz.

Zbrodnie Izraela Wojna w Gazie, wojna w Libanie i wojna w Iranie trwają tu i teraz. Izrael jest ważnym współpracownikiem krajów Unii Europejskiej, dlatego protest posła, a więc osoby w jakiś sposób wpływowej jest zrozumiały. Zbrodnie sił obronnych Izraela dzieją się na naszych oczach, a Zachód nie reaguje z powodu powiązań gospodarczych i politycznych, a także ze strachu przed widmem antysemityzmu, domniemanym lub prawdziwym. Czy forma protestu wybrana przez posła Berkowicza jest właściwa? Moim zdaniem tak, zwłaszcza jeśli przyjmiemy, że ani Izrael nie ma większego prawa do egzystencji niż inne państwa, ani Izraelczyków nie obowiązuje inna moralność niż reszty świata. Jest to forma uprawniona, także jeśli wyjdziemy z mało oczywistego dla niektórych założenia, że zabicie Żyda i zabicie Palestyńczyka są in abstracto złe w takim samym stopniu, a Holokaust był ludobójstwem jak każde inne.

Cierpienie Bengalczyków, Ukraińców, Ormian-Greków, Pontyjskich, Niemców zabitych w akcją T4, Polaków czy Palestyńczyków uważam za tak samo ważne jak cierpienie Żydów zadawane im w czasie Holokaustu. Wszystkim im należy się pamięć i część. Żadne z tych wydarzeń nie jest ważniejsze od drugiego, a matematykę tragedii uważam za dość śliską moralnie i zaciemniającą problem. Poseł Berkowicz jest klasycznym prawicowym libertarianinem. Widzi głównie jednostki i chce zabiegać o ich wolność. Nie różnicuje ich na lepszych i gorszych. Każdy zasługuje w tym ujęciu na te same prawa, wyrażone głównie wolnością negatywną. Dzisiaj to Izrael narusza wolność Palestyńczyków, dlatego Berkowicz mówi głośno o ludobójstwie, które dzieje się na naszych oczach, i bandyckich wojnach w Libanie i Palestynie.

Jego podejście wydaje się konsekwentne. Nie chodzi o antysemityzm. Porównanie Izraela do III Rzeszy zostało niesłusznie odebrane jako akt antysemityzmu. Po pierwsze, Berkowicz sam ma żydowskie pochodzenie, nawet jeśli rozwodnione, to nie wypiera się go. Po drugie, takie porównanie miało wskazać obrzydliwość moralną działań izraelskiej armii i izraelskiego rządu. Niemcy z czasów II wojny światowej stały się symbolem moralnego upadku, bezsensownej brutalności i nihilizmu. Porównanie do polityki niemieckiej sprzed ponad 80 lat to bicie na alarm, a nie akt nienawiści. Europa potrzebuje bardziej kolektywistycznego, a mniej elitarystycznego podejścia do ludzkiego życia. Cierpienie Palestyńczyków wywołane niesprawiedliwą wojną samo w sobie wpisuje się w modus operandi działań Izraela.