Dlaczego liberalny kapitalizm nie przynosi wszystkim wolności - Konrad Bonisławski [tekst audio]

Po pierwsze, Josef Stiglitz to człowiek o zgoła niebanalnym życiorysie, zarówno jeśli chodzi o dorobek naukowy, jak i zawodowy. To laureat tzw. Ekonomicznej Nagrody Nobla za badania dotyczące asymetrii informacji, do którego to zagadnienia, jako przykładu zawodności rynku, wraca na kartach najnowszej publikacji wielokrotnie. Stieglitz był również doradcą prezydenta USA Billa Clintona, który choć demokrata, czyli z definicji polityk bardziej prospołeczny i lewicowy niż republikańscy oponenci, zasłynął raczej z liberalizacji i deregulacji gospodarki, przy czym sam autor omawianej książki

Był odosobnionym wewnętrznym krytykiem działań w gronie administracji Clintona, wspierającym się z innymi doradcami. Co również nie bez znaczenia, jak na Amerykanina Stiglitz ma dosyć dobre rozeznanie w sprawach europejskich, Którym poświęcił między innymi wydaną w Polsce w 2017 roku przez co ciekawe wydawnictwo Krytyki Politycznej książkę Euro. W jaki sposób wspólna waluta zagraża przyszłości Europy. Dokonuje w niej, rzadko obecnej w debacie w Polsce, krytyki koncepcji wspólnej waluty z pozycji lewicowych. W negatywnym świetle opisuje choćby programy oszczędnościowe z czasów kryzysu zadłużenia, ale też postuluje przy tym w celu ratowania euro, co z czysto ekonomicznego punktu widzenia nie jest nielogiczne.

Z kronikarskiego obowiązku dodajmy, że w dużej mierze zliberalizowanego za czasów administracji prezydenta Billa Clintona. Reformę prawa konkurencji. Bardziej progresywny system podatkowy, w tym zrównanie dochodów z pracy z dochodami z kapitału, przy czym w USA progresja w podatku dochodowym od osób fizycznych jest dość znaczna, gdy porówna się ją choćby z naszym krajem. Podatek od spadków, politykę pełnego zatrudnienia, inwestycje publiczne i inne rozwiązania z racji których zalicza się go do szkoły neokeńsistów. Z czym mamy do czynienia? Droga do wolności jest również, w jeszcze większym stopniu, manifestem ideowo-politycznym, osadzonym jedynie w realiach programu ekonomicznego.

Dla autora pozytywnym punktem odniesienia są Skandynawowie. Po przecinku wymienia on Islandię, na której w 2008 roku deregulacja rynków i finansjalizacja na modłę USA Clintona doprowadziła do kryzysu finansowego, Norwegię z mniejszymi potrzebami wpływów podatkowych ze względu na zasoby oraz Szwecję z jej modelem państwowego indywidualizmu. który w dość zgodnej opinii prowadzi jednakże do erozji wspólnoty naturalnej i więzi społecznych. Faktem jest jednak względny egalitaryzm tych społeczeństw, mający źródła chyba w większym stopniu w historii tych państw niż w samym ustroju społeczno-gospodarczym. Różne oblicza kapitalizmu.