Prohibicja w USA (MAFIA, VOLSTEAD, SUFRAŻYSTKI, KENNEDY, WIELKI KRYZYS)

Prohibicja w Stanach Zjednoczonych to temat, który musiał zostać na tym kanale poruszony. Zakaz handlu i spożywania alkoholu przez Amerykanów nierozerwalnie wiąże się z organizacjami przestępczymi. Czy mafia amerykańska powstałaby, gdyby nie prohibicja? Pewnie tak. W końcu ban na alkohol zbiegł się z wielkim kryzysem, a wykorzystywanie tego typu sytuacji jest domeną przestępców. Poza tym, organizacje przestępcze istniały jeszcze przed wprowadzeniem zakazu, ale na mniejszą skalę. Przykładem może być Czarna Ręka czy gangi nowojorskie. Z dużą dozą pewności możemy natomiast stwierdzić, że gdyby nie prohibicja, nie byłoby kilku amerykańskich fortun, a parę innych nie zostałoby znacznie powiększonych. Jak choćby ta rodziny Kennedy. Dzisiaj będzie o tym, kto i co stało za wprowadzeniem prohibicji, o nastrojach społecznych w latach 20. i 30.

A także o skutkach osiemnastej poprawki do konstytucji USA. Nazywam się Klaudiu Mutka, a to jest podcast Nasza Sprawa Dzieje Mafii, w którym oceniam postacie, które stały za sukcesem amerykańskiej mafii w minionym stuleciu. Przybliżam również zdarzenia, które miały wpływ na amerykańską kozanostrę i przestępczość zorganizowaną. Jeżeli podobają Ci się materiały, które robię, zachęcam do zostawienia subskrypcji, łapki w górę i komentarza. Zapraszam do zaobserwowania moich profili w mediach społecznościowych. Linki zostawiam w opisie filmu. Na początek odpowiedzmy sobie na pytanie, czym tak w ogóle jest prohibicja i skąd to słowo pochodzi. Słowo prohibicja wywodzi się od łacińskiego prohibitio, co oznacza nie mniej nie więcej jak po prostu zakaz. Tym słowem nazywamy zwykle okres w historii USA na początku XX wieku.

To wtedy troskliwy amerykański rząd postanowił zadbać o zdrowie i stan upojenia alkoholowego swoich obywateli. Wyszło kiepsko, tak jak to często bywa w sytuacji, kiedy rząd próbuje zatroszyć się o swoich ludzi. Na domiar złego, prohibicja pozwoliła rozwinąć skrzydła wszelkiej maści gangsterom. Ale do tego przejdziemy za chwilę. Sama walka z pijańcem i alkoholem w Stanach Zjednoczonych ma znacznie dłuższą historię. Oto np. w XVII wieku Sąd Generalny w Massachusetts zabronił sprzedaży trunków wysokoprocentowych typu whisky, brandy czy rum. Niejaki Benjamin Rush, amerykański lekarz, a także jeden z sygnotariuszy Deklaracji Niepodległości, wiek później twierdził, że nadużywanie alkoholu źle wpływa na stan fizyczny, jak i psychiczny człowieka.

I to między innymi dzięki ASL doszło do uchwalenia 18 poprawki do konstytucji USA. Ale o tym za chwilę. Wśród protestujących czy walczących o wprowadzenie zakazu alkoholu można było zobaczyć wielu kościelnych hierarchów, a także kobiety, które walczyły o prawo głosu. Sufrażystki postrzegały alkohol jako źródło wielu problemów w domach. Niektóre z nich widziały zakaz alkoholu jako krok w kierunku równouprawnienia kobiet, argumentując, że alkohol był często powiązany z problemami, które wpływały negatywnie na kobiety. Zakaz alkoholu był postrzegany przez środowisko sufrażystek jako środek zaradczy dla problemów społecznych, takich jak przemoc domowa, alkoholizm i zaniedbanie rodziny. Warto jednak dodać, że nie wszystkie kobiety zaangażowane w ruch sufrażystek walczących o prawo wyborcze popierały prohibicję.

W niektórych społecznościach katolickich, zwłaszcza wśród imigrantów z krajów gdzie picie wina było częścią kultury religijnej, prohibicja spotykała się z większym oporem. Pomimo poparcia ze strony niektórych grup religijnych, prohibicja spotkała się także z krytyką ze strony innych duchownych i wiernych. Niektórzy uważali, że zakaz alkoholu to próba narzucenia moralności przez przymus prawny, co jest sprzeczne z zasadami wolności religijnej. Powiedzieliśmy sobie już co nieco o nastrojach panujących w Stanach Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku. Jednak walka z alkoholem nie była łatwą w kraju, gdzie tradycje alkoholowe trwały niemal od jego powstania. Przytoczmy kilka ciekawostek. Amerykańskie picie zaczyna się w 1620 roku, kiedy niejaki Mayflower wylądował wbrew planom w Plymouth Rock w Massachusetts, bo załoga obawiała się, że skończy się piwo.

Jak wyczytałem, Jerzy Waszyngton po raz pierwszy zdobył wybieralny urząd do niższej izby legislatury kolonialnej w Wierdzini w 1758 roku, doprowadzając wyborców do stanu upojenia alkoholowego. Podczas wojny rewolucyjnej stosował tę samą taktykę, by uszczęśliwić żołnierzy, a później stał się jednym z czołowych destylatorów whisky w kraju. W pierwszych latach XX wieku ruch na rzecz wstrzemięźliwości rozwinął się w prawdziwy front narodowy. W jego nasileniu pomogła również I wojna światowa. Sympatycy prohibicji upierali się, że jęczmień potrzebny do produkcji piwa powinno przerabiać się na chleb, tak by można było wykarmić amerykańskich żołnierzy walczących na froncie. Taka argumentacja przekonała wielu Amerykanów.

Pojawiała się również inna, że nie picie piwa jest patriotycznym obowiązkiem i działaniem na szkodę wrogich Niemiec. Spora część amerykańskich browarów była w rękach właśnie Niemców. Początek XX wieku to czas, w którym ruch antyalkoholowy był niezwykle silny. Musiał się z nim liczyć każdy polityk aspirujący do wysokich urzędów. W tym miejscu wchodzi na scenę Andrew Wolsted. Wolsztyn był członkiem Izby Reprezentantów z ramienia Partii Republikańskiej z Minnesota przez 10 kolejnych kadencji w latach 1903-1923. Jego nazwisko jest ściśle związane z osiemnastą poprawką, głównie dlatego, że to on dopracował ustawę antyalkoholową, która przez niektórych była nazywana po prostu ustawą Wolsztyna, chociaż oficjalna nazwa brzmiała Narodowa Ustawa o Prohibicji.

Z kolei prasa protestancka nazwała ją szlachetnym eksperymentem, co miało podkreślać ideę tejże ustawy. Prezydent Woodward Wilson pierwotnie zawetował ustawę, ale została ona ponownie uchwalona 28 października 1919 roku, zaledwie kilka miesięcy przed wejściem w życie prohibicji. Sam Wilson nie był zwolennikiem prohibicji, a nawet wyraził pewne obawy co do tego, jak zakaz alkoholu mógł wpłynąć na społeczeństwo. Niemniej jednak po przyjęciu 18 poprawki, której celem było wprowadzenie zakazu produkcji, sprzedaży i transportu alkoholu, prezydent Wilson podpisał ustawę Wolsteda, która miała nadzorować i egzekwować prohibicję. Wilson widział, że zakaz alkoholu może prowadzić do niekontrolowanej przestępczości i korupcji.

Jego obawy dotyczyły także ograniczenia wolności jednostki. W swoich publicznych wystąpieniach i korespondencji wyrażał wątpliwości co do skuteczności prohibicji. Ale jak wiemy, ostatecznie ustawę podpisał. Jak już wspomniałem przed tym momentem, osiemnasta poprawka zakazywała produkcji, sprzedaży i transportu odurzających napojów alkoholowych, a nie ich spożywania. Zgodnie z prawem każdy alkohol, który Amerykanie ukryli w swoich domach, należał do nich, a jego picie nie było nielegalne. Znaczna część obywateli Stanów Zjednoczonych zdołała ukryć jedynie po kilka butelek alkoholu. Ci bogatsi, Potrafili budować piwniczki czy inne składziki, w których przechowywali duże ilości alkoholu. Dokument zaczął obowiązywać 17 stycznia 1920 roku, a ten dzień witano w różnych strefach czasowych Ameryki z nieskrywaną radością.

Cieszyli się luterańscy fadantycy, cieszyły się środowiska feministyczne. Jednak istniała pewna grupa, która cieszyła się najmocniej ze wszystkich. Dobrze myślicie, gangsterzy. 17 stycznia 1920 roku w Stanach Zjednoczonych zapoczątkowanych zostało kilka fortun i karier przestępczych. Jedną z osób, która wzbogaciła się na prohibicji był Joe Kennedy, a więc ojciec przyszłego prezydenta USA, Johna Kennedy'ego. Joe podobnie jak niektórzy inni zdecydował się skorzystać z okresu prohibicji, inwestując w nielegalny handel alkoholem. Stał się jednym z bogatych spekulantów na rynku nielegalnego alkoholu. Jego działalność obejmowała zakup destylarni w Szkocji, a także inwestycje w produkcję i dystrybucję alkoholu w Stanach Zjednoczonych.

Joe Kennedy miał udział w niektórych nielegalnych lokalach, co miało wydatny wpływ na wzrost jego dochodów. Warto podkreślić, że jego działalność w czasach prohibicji była tylko jednym z wielu obszarów, które przyczyniły się do jego sukcesów finansowych. Nie znalazłem dowodów na to, by Joe Kennedy bezpośrednio przemycał alkohol z Kanady czy Meksyku do Stanów Zjednoczonych. Chociaż pewni przedstawiciele świata przestępczego twierdzili, że Kennedy był jednym z najbardziej czynnych, nielegalnych dostawców alkoholu przez cały okres prohibicji. Joe Kennedy jest tylko jednym z przykładów. 13 lat prohibicji było złotym okresem przemytników, wśród których prym wiódł nie kto inny jak Al Capone. Materiał o Capone opublikowałem na swoich kanałach już jakiś czas temu i serdecznie zapraszam do nadrobienia.

W szczytowym momencie swojej kariery Scarface zarabiał blisko 60 milionów dolarów. Lwią część tej kwoty przynosił mu przemyt nielegalnego alkoholu. Jego mentor John Torillo, o nim również odcinek już się pojawił, Jako jeden z pierwszych zrozumiał jakie pieniądze będzie można zarobić na nielegalnym alkoholu. To Rio, by móc zarabiać na butle gingu, pozbył się nawet męża swojej ciotki, Big Gima Colosimo, który trząsł całym podziemiem Chicago przed to Rio. To również głównie dzięki działaniom to Rio w samym tylko Chicago powstało blisko 100 tysięcy przybytków z alkoholem. Kolejny był Charles Lucky Luciano, który na początku Prohibicji był człowiekiem Joma Aserii, by ostatecznie skończyć na czele amerykańskiej mafii.

Przyszły szef wszystkich szefów, choć nie lubił się tak nazywać, uszytu Prohibicji miał zarabiać blisko 12 milionów dolarów. Oprócz niego Takie osoby jak Meyer Lansky, Arnold Rothstein, Waxy Gordon, Dean O'Banion i wielu, wielu innych. Głównymi graczami na rynku przemytników alkoholowych były gangi włoskie przy wsparciu żydowskich i irlandzkie. Alkohole sprowadzono z Kanady czy Meksyku, a chęć posiadania jak największej sieci dróg przerzutowych doprowadziła do wielu konfliktów. Jednym ze sztandarowych konfliktów w czasie Prohibicji była wojna Castellamarese. Konflikt pomiędzy Joe Masyrią i Salvatorem Aranzano, zakończony śmiercią obu Donów, był już wielokrotnie wspominany na tym kanale. Oprócz walki o władzę nad nowojorską mafią, był również walką o wpływy w biznesie przemietniczym.

Ostatecznie najlepiej na tym konflikcie wyszedł Lucky Luciano, który przejął władzę i utworzył Narodowy Syndykat. To tak w skrócie. Ale nie była to jedyna wojna gangów w ciągu tych 13 lat prohibicji. Wojna o Detroit. Tym mianem określa się konflikt o szlak przemytniczy prowadzący z Kanady do Stanów Zjednoczonych. Podczas prohibicji Detroit było jednym z ważnych ośrodków przemytu alkoholu ze względu na swoje strategiczne położenie przy granicy z Kanadą. Przemyt alkoholu z Kanady do Stanów Zjednoczonych stał się opłacalnym przedsięwzięciem, a gangsterzy rywalizowali o kontrolę nad tym lukratywnym biznesem. Szlak przemytniczy prowadził w szczególności przez rzekę Detroit, która stanowi część granicy między Stanami a Kanadą. Kontrola nad nią była bardzo trudna, co sprzyjało przemytowi alkoholu.

Alkohol był również ukrywany w pociągach przekraczających granicę z Kanadą. Dzięki fałszywym pieczęciom transportowano całe wagony whisky. Przemytnicy prowadzili swoją działalność w niemal otwarty sposób, wykorzystując pistolety tam, gdzie samo przekupstwo już po prostu nie wystarczało. Wojna o Detroit była pełna przemocy. Morderstwa, porwania, zamachy bombowe i inne akty przestępczości były powszechne w czasie tych konfliktów. W wyniku tych mafijnych działań wiele osób straciło życie, a obszar Detroit stał się jednym z najbardziej niebezpiecznych miejsc w czasach prohibicji. Konflikty te miały wpływ na kształtowanie się przestępczości zorganizowanej w regionie i na rozwój tamtejszej społeczności. Po zakończeniu prohibicji w 1933 roku intensywność wojen gangów zmalała.

Głównymi uczestnikami walki o wpływy w Detroit byli przede wszystkim Purple Gang, czyli grupa, która była jedną z najbardziej znanych gangów w Detroit w czasach prohibicji. Skupiała się na przemycie alkoholu i prowadzeniu różnych przestępstw. Członkami tej grupy byli m.in. Abraham Bernstein, Joe Bernstein, Isador Bernstein. Detroit Partnership, czy inaczej Detroit Outfit, to włoska rodzina mafijna, w której wiódł Prym Salvatore Black Sam Catalanote i Gaspar Gas Kurkuru. Catalano T. zmarł jeszcze w trakcie trwania prohibicji. We własnym domu. Powodem było zapalenie płuc. Irlandzkie gangi. Detroit było także świadkiem konfliktów między irlandzkimi gangami. Jedną z postaci z tego okresu był Billy Burns.

Wojna o Chicago trwała od 1920 do 1931. Chicago było jednym z głównych ośrodków wojen gangów w czasie prohibicji. Rywalizacja między Al Capone a Georgem Bax Moranem była jednym z najbardziej znanych konfliktów tego okresu. To w tym czasie doszło do wielu brutalnych zabójstw, porwań i aktów przemocy. Do czasu masakry w dniu Świętego Walentego społeczność Chicago przymykała oko na przestępczość zorganizowaną w mieście. To oczywiście tylko kilka konfliktów z czasów prohibicji. Amerykańscy przemytnicy sprowadzali alkohol między innymi z Kanady czy Meksyku. O tym już zdążyliśmy sobie powiedzieć. Nie były to jedyne miejsca, z których butelki z procentami przybywały do USA. Trunki często docierały do Stanów na statkach z Belize czy Saint Pierre.

Właściciele i klienci Speakeasy zobowiązani byli do utrzymania działalności lokali w tajemnicy, a wszelkie problemy lub konflikty rozwiązywano wewnętrznie, tak aby uniknąć zainteresowania ze strony władz. To, co działo się w środku lokali, pozostawało w ich ścianach. Speakeasy stały się symbolem buntu wobec prohibicji. Pomimo ryzyka związanego z nielegalnym handlem alkoholem, wiele z tych miejsc było popularnych wśród ludzi pragnących uciec od ograniczeń narzucanych przez zakaz alkoholu. Po zniesieniu prohibicji w 1933 roku, wiele speakeasy zamknęło swoje drzwi, ale ich dziedzictwo pozostaje żywe w historii i kulturze amerykańskiej. Oprócz speakeasy Amerykanie kombinowali jeszcze na inne sposoby. Wiele osób zaczęło produkować alkohol w warunkach domowych, co było łatwiejsze do ukrycia przed władzami.

Powstały nielegalne destylarnie w garażach, piwnicach czy na terenach wiejskich. Popularnym trunkiem wytwarzanym w domowych warunkach był tzw. moonshine, czyli po naszemu po prostu bimber. Robiono guz kukurydzy i innych tańszych produktów, a po destylacji alkoholu Przemytnicy przewozili Bimber po całym regionie samochodami specjalnie zmodyfikowanymi pod kątem prędkości i ładowności. Samochody z pozoru wyglądały zwyczajnie, ale usprawniono je poprzez dodanie ulepszonych silników, dodatkowych pomieszczeń we wnętrzu i mocnych amortyzatorów, które wytrzymywały ciężar nielegalnego alkoholu. Po zakończeniu prohibicji bezrobotni kierowcy doskonalili swoje umiejętności podczas organizowanych wyścigów. Co doprowadziło do powstania Krajowego Stowarzyszenia Wyścigów Samochodowych , czyli popularnego NASCAR.

Kilku byłych przemytników, takich jak Junior Johnson, zostało uznanymi kierowcami w tym sporcie. Również sektor medyczny pomagał w omijaniu zakazu spożywania alkoholu. Lekarze mogli przepisywać alkohol na receptę, a niektórzy ludzie wykorzystywali to jako sposób na legalne zdobycie trunków. Na przykład whisky, które miało zastosowanie w leczeniu niektórych schorzeń. W efekcie wielu lekarzy zaczęło przepisywać leki zawierające alkohol. Ci bogatsi Amerykanie mogli pozwolić sobie na zagraniczne wycieczki, gdzie raczyli się legalnie zakupionym alkoholem. Najpopularniejszymi kierunkami były Kuba i Kanada. Ciekawy przypadek dotyczy Morrisa Sheparda. Człowiek ten był jednym z orędowników prohibicji. Pomagał nawet w pisaniu rozporządzenia regulującego międzystanowy transport alkoholu.

To jeszcze przed wprowadzeniem zakazu na terenie Stanów. Był również osobą, która pomogła Wolstedowi w napisaniu ustawy o prohibicji. Pomimo zdecydowanego popierania zakazu spożywania i sprzedawania alkoholu, Shepard zdecydował się na nielegalną produkcję whisky na swoim rancho w Teksasie. Niespełna 8 miesięcy po wprowadzeniu prohibicji na terenach należących do Sheparda odkryto destylarnię, która produkowała 130 galonów bimbru dziennie. Kiedy rozpoczęło się głosowanie nad wprowadzeniem XXI poprawki do konstytucji, która znosiła prohibicję, Morris Shepard przez kilka dni głośno protestował. Ostatecznie jednak ustąpił. No taki człowiek o dwóch obliczach. Prohibicja w Stanach Zjednoczonych trwająca od 1920 do 1933 roku

Zdrowie publiczne. Zwolennicy prohibicji argumentowali, że zakaz alkoholu przyczynił się do poprawy zdrowia publicznego, ograniczając spożycie alkoholu, które było uważane za szkodliwe dla zdrowia. Zwłaszcza w początkowej fazie prohibicji spożycie alkoholu gwałtownie spadło. Poprawa moralności. Prohibicja była promowana jako środek do poprawy moralności społeczeństwa poprzez eliminację alkoholizmu, przemocy domowej i innych problemów związanych z nadużywaniem alkoholu.

I to tyle, jeżeli chodzi o pozytywne strony. Tych negatywnych, Było znacznie więcej, co nie powinno chyba nikogo dziwić. Oto najważniejsze z nich. Wzrost przestępczości. Zakaz alkoholu stworzył korzystne warunki dla wzrostu przestępczości zorganizowanej. Gangsterzy przejęli kontrolę nad nielegalnym rynkiem alkoholu, co prowadziło do wzrostu przemocy i innych działań przestępczych. Dodatkowo prohibicja pozwoliła wszelkiej maści mafiom i gangom zarobić wystarczająco dużo, by zakorzenić się na dłużej w społeczeństwie amerykańskim i na lata zatruć życie Amerykanów. Korupcja. Prohibicja przyczyniła się do wzrostu korupcji wśród urzędników, policji i innych osób związanych z egzekwowaniem prawa. Wielu z nich przyjmowało łapówki od gangsterów, aby przymykać oko na nielegalne działania.

Ekonomiczne straty Brak podatków związanych z produkcją i sprzedażą alkoholu oraz utrata miejsc pracy w branży spirytusowej przyczyniły się do ekonomicznych strat. Według danych Skarb Państwa w 14 lat miał stracić blisko 7 miliardów dolarów. Na początku XX wieku była to astronomiczna kasa. Amerykanie odczuli to na własnej skórze, zwłaszcza w czasie wielkiego kryzysu. Wybuch w 1929 roku, a jego koniec datuje się na 1933. Był to największy krach w historii kapitalizmu, który objął praktycznie cały świat. Ostatecznie Wielki Kryzys będzie jednym z powodów, dla którego w 1933 roku Franklin Delano Roosevelt zniesie prohibicję, podpisując XXI poprawkę do Konstytucji.