Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross Rosen i "Projekt Riese"

Witajcie w kolejnym odcinku więziennych opowieści. Robiłem cykl o więzieniach za granicą. Rozszerzył się troszeczkę ponad plan. Pojawiło się kilka odcinków dotyczących karnych kolonii. I tak zupełnie spontanicznie, jak to często u mnie bywa, przyszedł do mnie pomysł, żeby zrobić odcinek, może nie będzie to cykla, jeden, a porządny odcinek o obozach pracy przymusowej, jakie były budowane w trakcie II wojny światowej na terenie dzisiejszej Polski. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com.

W związku z tym proszę Was wszystkich, którzy słuchacie, trafiacie na ten kanał przypadkiem, aby go zasubskrybować i wtedy nie ominiecie Nowych odcinków, które jak wiecie pojawiają się tutaj dosyć często. Jeżeli chcecie, możecie również wspierać rozwój kanału poprzez serwis Patronite, jak również jednorazowym wsparciem poprzez serwis BuyCoffee. Można też kliknąć przycisk wesprzyj pod każdym odcinkiem, ale doskonałym wsparciem jest również poinformowanie swoich znajomych o takim kanale jak ten mój poprzez własne social media. No ale teraz już do meritum, czyli do obozu pracy przymusowej Gross Rosen, bo o nim mowa. Oczywiście, gdyby ściśle trzymać się nomenklatury i nazewnictwa niemieckiego, należałoby KL Gross Rosen nazwać poprawnie obozem koncentracyjnym, a całkiem politycznie poprawnie niemieckim nazistowskim obozem koncentracyjnym.

W bliskiej okolicy Konzentrationslager Gross Rosen w dzisiejszej Rogoźnicy znajdował się kamieniołom granitu, dosyć bogate złoże. No i jeszcze przed wojną teren ten został kupiony przez Niemców od prywatnej właścicielki. Przypominam, teren Dolnego Śląska to były ziemie niemieckie do 1945 roku. Niemcy szybko się zorientowali, że obsługa kamieniołomu jest niewystarczająca, po prostu jest zbyt mało ludzi na to, żeby mogli to złoże eksploatować w taki sposób, jakby sobie tego nowi właściciele życzyli, czyli administracja publiczna tym razem. Już nieprywatny właściciel i w związku z tym postanowiono sprowadzić tam pierwszych więźniów obozu koncentracyjnego, czy też po prostu więźniów kryminalnych, bo mniej więcej tak to wyglądało, którzy mieli pracować w kamieniołomie początkowo głównie w celu rozbudowy infrastruktury.

I na sam początek przyjechało 100 więźniów, z czego 98 Polaków i 2 więźniów kryminalnych niemieckich. I tak właśnie rozpoczęła się historia Gross Rosen w 1940 roku. Obóz ten się cyklicznie i bardzo systematycznie rozwijał. Zakładane były coraz to nowe podobozy ze względu na to, że gospodarka niemiecka i cała produkcja była w zasadzie przestawiona na tory zbrojeniowe, więc większość fabryk produkowało albo bezpośrednio broń, uzbrojenie, albo różnego rodzaju umundurowanie, wyposażenie, oporządzenie dla wojska, ale także należało produkować całą masę

W efekcie tego pod koniec wojny Gross Rosen liczył sobie łącznie około 120 filii i podobozów, a w każdej z tych filii przebywało nie mniej niż 1000 więźniów. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Materiałów wybuchowych, prochu strzelniczego i wszystkiego co potrafi eksplodować. I tutaj jest kolejna ciekawostka.

Jeszcze za moment powiem dokładnie o tym obiekcie, ale zanim to się stanie chciałem poświęcić trochę czasu na warunki bytowo-socjalne i warunki pracy, wyżywienia i funkcjonowania codziennego więźniów w obozach i podobozach Gross Rosen. Sam główny obóz Gross Rosen, ten mieszczący się nieopodal kamieniołomu granitu, zwany był przez osadzonych tam ludzi, którzy przeżyli, bo sporo ich mimo wszystko przeżyło te warunki i udało się po wojnie zeznawać. Nazywali to miejsce granitowym piekłem. Tam był potężny kamieniołom. Gołymi rękami były noszone bloki granitu przez więźniów.

Jeśli któryś zbyt wolno pracował, albo któryś się potknął i przewrócił z niesionym przez siebie ładunkiem, albo popełnił jakikolwiek inny błąd, mógł liczyć się z tym, że zostanie pobity. Niemcy w Gross Rosen stworzyli dodatkową kategorię obozu koncentracyjnego. Nazwali to Arbeitsentzjungslager. Czyli tłumacząc to na ludzki język chodziło o wychowawczy obóz pracy. I realizowali na terenie Gross Rosen doktrynę, która zwała się Re-edukacja poprzez pracę.

Do Gross Rosen kierowani byli nie tylko Żydzi, ale w związku z tym, że obóz ten był również do dyspozycji wrocławskiego gestapo, byli tam kierowani także Obozy pracy przymusowej w Polsce. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Żydzi, Rosjanie, Cyganie, Polacy, no ale także na przykład Świadkowie Jehowy, obojętnie jakiego pochodzenia i obojętnie jakiej narodowości, po prostu z założenia również trafiali oni do obozów pracy.

Niemcy sobie bardzo skrupulatnie wyliczyli, że żywot więźnia przy takiej diecie i przy takiej pracy będzie wynosił między 5 a 6 tygodni i z tym się liczyli. Oni mieli to naprawdę bardzo poukładane, przeliczyli sobie ile to jest dni i jaki to jest sumaryczny koszt, jaką więzień jest w stanie wykonać w tym czasie pracę. No i mieli dokładnie zaplanowane ilu ludzi potrzebują do wykonania danego odcinka robót. Traktowali po prostu ludzi jak żywe roboty, jak niewolników, którzy mieli swoje odpracować no i sobie umrzeć. Następnie ludzie ci byli chowani w masowych grobach, które po dziś dzień są w okolicach Gross Rosen.

No ale nie powiedziałem o kamieniołomach, powiedziałem o zakładach zbrojeniowych, które były przenoszone na teren Dolnego Śląska. To teraz czas na największą i najbardziej tajemniczą budowlę tamtych czasów i tamtego regionu, czyli Projekt Riese. Zacząć należy od tego, że raptem dwadzieścia kilka kilometrów na południe od Gross Rosen znajduje się miasto Wałbrzych, zwane wówczas Waldenburg. A jakbyśmy dzisiaj powiedzieli na opłotkach Wałbrzycha leży piękny, malowniczy, uroczy i olbrzymi zamek książ, który w niemieckich czasach nazywał się Fürstenstein. Zamek należał do bardzo bogatej rodziny Hochbergów, no ale został znacjonalizowany przez Niemców w 1943 roku.

Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. No, pochodzenie w jakiejś części swojej rodziny brytyjskiej i postanowili właśnie wspierać Brytyjczyków w trakcie II wojny światowej. No i za karę ich zamek został znacjonalizowany i zaczęły się tam dziać dziwne rzeczy. U podnóża wzgórza zamkowego powstał bardzo szybko Arbeitslager Fürstenstein, czyli obóz pracy książ, jakbyśmy dzisiaj powiedzieli.

Wiercono otwory w skałach, które następnie rozsadzono materiałami wybuchowymi i w ten sposób zaczęły powstawać sztolnie i komory, które następnie wzmacniano obudowami z żelbetu, który był w specjalny sposób tłoczony, wylewany do wcześniej oszalowanych konstrukcji. Czyli najpierw był drążony tunel taką właśnie metodą, że były wiercone otwory, później były Obozy pracy przymusowej w Polsce Oczywiście wszystkimi pracami ziemnymi jak i górniczymi zajmowali się wyłącznie więźniowie Gross Rosen i podobozów otwieranych w bliskiej odległości do placu budowy.

Na tak zwane lory, czyli takie nie za duże wagoniki kolejki wąskotorowej przeznaczone wyłącznie do transportu gruzu i innych materiałów sypkich, to są takie wywrotki na niewielkich kółkach. No i wraz ze wzrostem długości tunelu kładzione były tory, w zasadzie aż na sam przodek i cały urobyt był na zewnątrz wywożony tymi wagonikami, następnie zrzucany był na hałdę. Na zewnątrz pracowały także kruszarki, które rozbijały większe fragmenty skał na Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com.

Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Ponieważ to co udało się do tej pory odkryć i ta ilość betonu, która została wylana pod ziemią, to chyba nawet nie jest jedna trzecia tej całej wartości podawanej w dokumentach, jak i przez Szpera. No a ponieważ w dalszym ciągu nie wiadomo co tam Niemcy budowali, było wiele teorii czasami wzajemnie wykluczających się na ten temat,

Hitler był narodowym socjalistą, więc dla niego nie do pomyślenia było mieszkanie w zamku książęcym. Przypominam, że on zdecydowanie bardziej czuł się komfortowo w zabagnionym środowisku w okolicach Mamerek, czyli na Mazurach w Wilczymszańcu, tak samo jak komfortowo czuł się w ascetycznie urządzonej kwaterze głównej Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com. Obozy pracy przymusowej w Polsce. Gross-Rosen, mr.nemezis666 gmail.com.

Przez obóz Gross Rosen przeszło w trakcie wojny około 125 tysięcy więźniów, z czego 40 tysięcy zmarło na skutek katorżniczej pracy. Jeśli chodzi o budowę kompleksu Riese, Oczywiście nie ma żadnych dokumentów, nie ma żadnych śladów. Można co najwyżej starać się o jakieś szacunki. No i tak mówi się, że pracowało tam od kilkunastu do trzydziestu tysięcy więźniów Gross Rosen i Pewnie mógłbym tak jeszcze wiele godzin opowiadać o tym, co tam się dzieje i co tam można zobaczyć. Obiekt ten jest otwarty do zwiedzenia, zarówno Zamek Książ, jak i kompleksy, które stanowią część obiektu Riese.