Mentionsy Mentionsy
Moja Albania
Moja Albania

Religijny tygiel

29.03.2024 ·28 min 4 s · 6 rozdziałów

Albańskie podejście do religii możemy z polskiej perspektyw nazwać oryginalnym, a dla niektórych może być nawet szokujące. Co oznacza tolerancja religijna, jak wygląda podział wyznaniowy? W jaki sposób wiara w siłę wyższą lub boga kształtuje albańskie społeczeństwo?

0:00 · Introdukcja i temat 1

To jest podcast Moja Albania. Zapraszamy w wirtualną podróż. Dzień dobry, nazywam się Izabela Nowak i witam was w albańskim podcaście. Dziś opowiem wam o takim temacie, który wydaje się trochę luźniejszy, ale też jest niezwykle istotny, niezwykle ważny, o albańskiej religijności. Jak tutaj właśnie ta kwestia wiary, religii różni się od tego, w jaki sposób my patrzymy na religię i na wiarę w Polsce. Bardzo często Albanię kojarzy się z islamem, dlatego że oczywiście są tam wyznawcy islamu, są meczety, jednak nie jest to główny wątek religijny i dla niektórych może być zaskakujące, że chrześcijanie, w tym katolicy, prawosławni, również na terenie Albanii mają swoje bardzo silne przedstawicielstwo.

2:08 · Ateizm i niezależność od religii 5

Różne tutaj też rytuały mieć, mogą tak naprawdę być w rodzinie określonej religii wychowani, czy też pewne tradycje przekazywać, które są tradycjami religijnymi, jednakże nie czują takiej potrzeby, żeby deklarować właśnie swoją przynależność religijną. Jeżeli mamy tak około 40%, tak jak sobie zbierzemy te dwie grupy, które nie są w jakiejś konkretnej religii zakorzenione albo nie wierzą, czyli ateiści, albo po prostu nie chcą na ten temat za dużo gadać, To mamy tutaj społeczeństwo podzielone w kolejnych tak naprawdę aspektach. Niecałe 60% tych osób, które deklarują jakąś religię, deklaruje islam i to też często jest łączone również z odłamem islamu, bektaszyzmem.

Osobny odcinek poświęcę właśnie tej grupie wyznaniowej, która jest bardzo ważna dla Albanii i też tak naprawdę jest bardzo charakterystyczna również dla tego kraju, Odłam zupełnie, mówi się o tym wyluzowany Islam bardzo często, oczywiście upraszczam zupełnie też, jednakże jest to niezwykle też taki ważny nurt, ale zostawmy go i tutaj też porozmawiajmy o Islamie jako o Islamie. Islam bardzo często kojarzy nam się bardziej z krajami arabskimi, też ma nie najlepszy PR, nie oszukujmy się, że tutaj o Islamie mówi się w mediach dobrze, że zawsze dobrze się go przedstawia. Nie, tak nie jest. Jest to dla nas pewien rodzaj egzotyki, nie musimy tutaj coś oszukiwać.

Często islamofobia też występuje w społeczeństwie. Więc jakby te wszystkie elementy, układanki związane z islamem sprawiają, że nie do końca ufamy tej religii i jej przedstawicielom. I jeżeli w jakimś kraju jest islam, niekoniecznie jesteśmy zachwyceni, niekoniecznie jakby tutaj czujemy się pewnie czy bezpiecznie. Oczywiście, to jest pewien rodzaj stereotypu, ale istnieje. Musimy sobie też jakby tutaj bez ogródek o tym wspomnieć. Więc mamy sytuację, kiedy to Jest to również Islam. Islam przybył na tereny Albanii dzisiejszej razem z Imperium Osmańskim, czyli mówimy tutaj o przełomie XIV-XV wieku, do końca tegoż XV wieku, kiedy Turcy zdobywali Bałkady.

I także właśnie części Albanii, czyli razem z Imperium Osmańskim przyszedł także Islam, więc tutaj też dużo osób na tą religię przechodziło. To jest też taka historycznie ciekawa sprawa, dlatego że Bardzo często była wykorzystywana kwestia również finansowa, dlatego że wezmawcy Mahometa, oni zupełnie jakby nie płacili części podatków, też mieli jakby łatwiejszą sytuację dotyczącą kariery w strukturach osmańskich. Dlatego też wiele osób przechodziło na ISAM, ale w jakimś tam kontekście rodzina cała na przykład pozostawała w tych samych wierzeniach czy w jakikolwiek tutaj powiedzmy sposób nie odcinała się od poprzednich tradycji.

Też właśnie w tym kontekście bardzo często mówi się o bektaszyzmie, o którym już wspominałam, ze względu na to, że był bardziej, znaczy mniej zasad jest przestrzeganych, tutaj nie ma zasad szariatu, zupełnie też inaczej poukładane są kwestie, nie wiem, mogą pić alkohol, jeść wyprzowinę, jak tutaj się mówi, to taki najprostszy jakby przykład i bardzo często nazywano ich też kreptochrześcijanami, czyli przechodziło się na tą religię, ale tak naprawdę, że się nadal jest chrześcijaninem. Też historycznie było to widoczne. Znaczy było to jakby podejrzenia padały na znawców bektaszyzmu, że a oni tak nie do końca są tymi muzułmanami. Więc mamy historycznie, wiemy jak, kiedy pojawił się islam, a zarazem też oczywiście bektaszyzm.

6:04 · Islam w Albanii 3

...w Albanii i te konwersje, jak one mniej więcej przebiegały. Oczywiście też były osoby, które mocno też w tą religię wchodziło, którzy też byli wyznawcami. Oczywiście takie osoby także były i nastąpił moment, gdzieś tam dominacja islamu musiała się pojawić na tych terenach w trakcie tutaj tegoż bytności Imperium Ozmańskiego właśnie. Jeżeli jednak mówimy o tej islamie albańskiej, to jednak trochę o innym islamie współcześnie także mówimy. Jest grupa także tradycyjnych muzułmanów, to też jest to widoczne, czy są to właśnie osoby, które tutaj mężczyźnie charakteryzują się zwykle mają dość długie brody, często takie też krótsze spodnie, kobiety zasłaniają włosy, no jakby to są takie obrazki, które kojarzymy, jeżeli mówimy o wyznawcach islamu.

To nie jest jakaś taka norma, nie jest obowiązek, nie zawsze się to zdarza. Nie mówię, że się nie zdarza, bo też często są bardziej wierzący, którzy proszą, żeby zasłonić tam włosy. Jest wiadomo kwestia skromności. Druga sprawa jest taka jasna. Do żadnej świątyni na przykład nie powinniśmy wchodzić w przykrótkich spodniach, czy w dekoldzie, czy z gołym brzuchem. To jest taka zasada, która się tyczy nie tylko samych meczetów, które również oczywiście są. Jak to wygląda też w praktyce? No oczywiście te meczety są, oczywiście usłyszymy w wielu częściach Albanii śpiewy z minaretów, które wzywają na modlitwę. Natomiast bardzo często w kontekście islamu i tego, na ile społeczeństwo wyznaje tę religię, to jest widoczne w trakcie ramadanu, czyli miesiąca postu, z której

I tutaj zaraz jeszcze do goświętowania dojdę, tylko przejdę Płynnie do kolejnych też za chwilę reliki. Więc kończąc kwestię islamu w Albanii, to trzeba powiedzieć sobie szczerze, jest to islam kompletnie wyluzowany, też jakby nie tak mocno widoczny, nie tak religijny, nie tak silnie skoncentrowany na tych wszystkich zasadach, o których tak naprawdę mówimy, więc to jest też ciekawa i interesujące. Pozostałe dwie grupy są to oczywiście katolicy i prawosławni. I tutaj jest podział geograficzny. Tak jak wyznawcy Islamu raczej występują na całym obszarze Albanii, wszędzie można ich w mniejszej lub większej liczbie spotkać.

17:34 · Katolicyzm i prawosławie 1

To nie jest to. Albania zawsze była gdzieś tam na styku w różnych religii, również w różnych kwestii. Więc mamy i pogańskie, i liryjskie właśnie wszelkiego rodzaju rytuały, czy Cesarstwo Rzymskie później, czy gdzieś wpływy helenistyczne. To jest jedna sprawa, czyli tutaj pogańskie ryty, później wczesne chrześcijaństwo, które w czasach Imperium Rzymskiego się pojawia. Następnie wpływy Bizancjum, bardzo silne oczywiście, Ale też wpływy z drugiej strony Rzymu i także wszelkiego rodzaju wydarzenia historyczne, które gdzieś tam sprawiały, że Albańczycy mimo wszystko przed tą nawałą turecką próbowali się bronić, że były też nurty filozoficzne, intelektualne, które chciały dać odpór Turkom, a zarazem jakby tutaj, którzy byli kojarzeni z tym islamem, czyli taki powrót do korzeni.

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.