Piłsudski kontra Dmowski. Dyplomatyczne starcie w Japonii

Jednak o planach socjalistów dowiadują się przedstawiciele narodowej demokracji. Są oni mocno zaniepokojeni działaniami PPS, zwłaszcza planami wywołania zbrojnego powstania. Roman Dmowski, jeden z czołowych działaczy Endecji, uważa ten pomysł za niemożliwy do realizacji. Obawia się, że Rosjanie z łatwością stłumią powstanie, co bardzo negatywnie wpłynie na morale narodu. Jak sam stwierdza... Po każdym stłumionym powstaniu Polacy opadają z sił na co najmniej 30 lat. Dmowski i przywódcy NDC postanawiają sabotować działania PPS i także starają się nawiązać kontakt z Japończykami. W Krakowie Dmowskiego odwiedza oficer armii japońskiej, Motojiro Akashi. Podczas rozmowy Polak stwierdza W obecnej sytuacji nie widzę możliwości zorganizowania zbrojnego powstania na ziemiach polskich, które skończyłoby się sukcesem.

Akashi wysłuchuje Dmowskiego i przekazuje jego stanowisko swoim przełożonym. Sugeruje też, że przywódca Endecji powinien udać się osobiście do Tokio, gdzie spotkałby się z japońskimi dygnitarzami. Dmowski postanawia działać jak najszybciej i już na początku kwietnia 1904 roku wyrusza w podróż do Japonii. 15 maja przybywa do Yokohamy, położonej nieopodal Tokio. Dwa dni później udaje się do stolicy Japonii i zatrzymuje się w hotelu Metropol. Nakreśla on sytuację panującą w zaborze rosyjskim. Tłumaczy też, że zorganizowanie udanego powstania nie będzie możliwe, a klęska będzie miała negatywne konsekwencje dla Japonii. Jeżeli Rosjanie szybko stłumią powstanie, będą mogli wysłać swoje oddziały na wschód.

Z waszego punktu widzenia korzystniejsze jest stworzenie groźby, że w Polsce może dojść do niepokojów. To zmusi Rosjan do trzymania części swoich wojsk na zachodzie. Dmowski przedstawia też PPS jako marginalne stronnictwo, nie posiadające żadnej większej siły czy poparcia. Odwiedza też obóz jeniecki, gdzie przebywają Polacy. W Tokio spotyka Jamesa Douglasa, redaktora endeckiej gazety Słowo Polskie. Dmowski nie wie jednak, że Douglas potajemnie sympatyzuje z socjalistami i przekazuje PPS informacje o poczynaniach polityka endecji. W czerwcu 1904 roku Filipowicz i Piłsudski wsiadają na statek i wyruszają w podróż do Japonii. Do portu w Yokohamie przybywają w nocy z 9 na 10 lipca. 11 lipca Piłsudski przegląda gazetę Japan Times i ze zdumieniem mówi do Filipowicza.

Patrz, na liście gości hotelu Metropol jest Dmowski. Ale co on tu robi? Musimy się z nim zobaczyć. Choć Piłsudski wie, że Endecja nie jest przechylnie nastawiona do jego pomysłów, to zupełnie nie zdawał sobie sprawy, że Dmowski udał się w podróż do Japonii. Dwaj działacze PPS wynajmują rikszę i udają się do hotelu Metropol w Tokio. Gdy jeszcze są w drodze, niespodziewanie przejeżdżają obok Dmowskiego i Douglasa. Dochodzi do spotkania, a przedstawiciel Endecji nie kryje zaskoczenia. Nie miał pojęcia, że Japończycy zaprosili członków PPS do Tokio. Choć politycy reprezentują sprzeczne cele, to traktują się uprzejmie i wspólnie jedzą obiad w hotelu. 12 lipca Piłsudski spotyka się z przedstawicielami Sztabu Generalnego Japonii, gdzie przedstawia propozycję porozumienia.

Przyszły marszałek zdobył fundusze na działalność PPS, a przywódca Endecji zapobiegł organizacji zbrojnego powstania na terenie Polski. Wojna rosyjsko-japońska zakończyła się spektakularną klęską carskich wojsk, a pełen incydentów rejs floty bałtyckiej i jej przegrana w bitwie pod Tsushima ośmieszyły kraj na arenie międzynarodowej. Choć formalnie Polska nie zyskała na konflikcie, to słabość zaborcy stawała się coraz bardziej widoczna. W 1914 roku wybucha I wojna światowa, której carska Rosja już nie przetrwa. Polakom da to szansę na odzyskanie niepodległości, a Piłsudski i Dmowski odegrają w tym procesie kluczową rolę. Misja specjalna w RMF FM.