Mentionsy Mentionsy
Mint Podcast o kulturze
Mint Podcast o kulturze

Czy sztuka może zastąpić kościół? Anda Rottenberg o Manifeście i Europie

17.06.2026 ·29 min 16 s · 8 rozdziałów

Czy sztuka może przejąć rolę, którą przez wieki pełniły instytucje religijne? Jak opowiadać historię Europy poprzez nieczynne kościoły, migracje i pamięć miejsc? I dlaczego Polska po raz kolejny nie została gospodarzem Manifesty – jednego z najważniejszych festiwali sztuki współczesnej na świecie? Gościnią nowego odcinka podcastu Mint jest Anda Rottenberg – historyczka sztuki, krytyczka, kuratorka i jedna z osób, które współtworzyły Manifestę. W tym roku festiwal odbędzie się w Zagłębiu Ruhry, a Rottenberg jest jedną z jego kuratorek. Rozmawiamy o regionie, który przez dekady był przemysłowym sercem Niemiec, a dziś szuka dla siebie nowej tożsamości. O wystawach organizowanych w dawnych kościołach, pamięci zapisanej w architekturze i artystach, którzy próbują opowiedzieć historię współczesnej Europy poprzez migracje, pracę, religię i wspólnotę. Jak mówi Rottenberg: „Kościół to nie jest white cube ani muzeum. To określone wnętrze. Trzeba było zmierzyć się z jego architekturą, światłem, akustyką i nośnością znaczeniową”. W rozmowie pojawiają się także Małgorzata Mirga-Tas, Mirosław Bałka, Luc Tuymans i pytanie o to, czy sztuka może dziś budować wspólnotę równie skutecznie jak inne instytucje społeczne. Na koniec wracamy również do debaty wokół ustawy o zabezpieczeniach socjalnych artystów. Anda Rottenberg jest rozczarowana reakcją części opinii publicznej: „Z jakiegoś powodu uznano, że praca artystyczna to nie jest praca. Bo rolnik i górnik mają efekty swojej pracy, a obraz czy rzeźba dla wielu osób nie są żadnym efektem”.

Wprowadzenie i przedstawienie Andi Rottenberg

Anda Rottenberg jest gościa w podcastu i rozmawia o Manifestie 16, który ma miejsce w Zagłębiu Róży.

0:30
Historia i konцепcja Manifesta

Anda opisuje historię i konцепcję Manifesta, w tym jego wędrujące charakterystyki i początki.

4:21
Wystawa w Krakowie w 1991 roku

Anda opowiada o swojej wystawie w Krakowie, która była jednym z założycielskich momentów Manifesta.

2:56
Zagłębie Róży i jego przemysł

Anda opisuje zagłębienie Róży, jego przemysł i zmiany, które miały miejsce w wyniku zamknięcia kopalń.

3:20
Przygotowanie wystawy w kościołach

Anda opisuje przygotowania do wystawy w kościołach Zagłębia Róży, w tym wybór artystów i ich role.

4:48
Diversity na wystawie

Anda omawia zdiversyfikowane zasięgi artystów na wystawie, w tym ich reprezentację z różnych regionów Europy.

10:40
Krytyka pracy artystycznej

Rottenberg krytykuje poglądy, że praca artystyczna nie jest równa pracy fizycznej i finansowej.

1:31
Kultura jako duchowość

Rottenberg zaprasza do zrozumienia, że kultura to duchowość, a nie tylko kościół.

0:22

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.