Mentionsy Mentionsy
MarianaItaliana
MarianaItaliana

Estate italiana- włoska lekkość ma wiele imion

07.09.2026 ·22 min 45 s · 5 rozdziałów

Duszący rzymski upał i zniszczone przedmieścia widziane z okna pociągu – tak zaczyna się ten odcinek "Włoskiego w podróży". Będzie o filmie "Wolność po włosku" z Valerią Golino w roli Goliardy Sapienzy, których losy i inspiracją, i jednym ze źródeł był kultowy włoski podcast "Morgana" Micheli Murgii i Chiary Tagliaferri.A do tego – prawdziwie włoskie lato: czym jest "cooling poverty", dlaczego cały kraj zamiera w sierpniu, skąd wzięło się Ferragosto i dlaczego Polacy nie mają dobrego słowa na "dolce far niente" – a Włosi mają ich całkiem sporo, łącznie z tym jednym, zdecydowanie niecenzuralnym. Jeśli chcecie poznać nie tylko poprawne, ale i te mniej salonowe określenia na nicnierobienie po włosku – ten odcinek jest dla was.

0:00 · Wprowadzenie i opowieść o Goliardzie Sapienza 2

Zaczynamy! To spalone włoskie lato przenosi mnie do scen z filmu Wolność po włosku. Główną bohaterką jest tam pisarka Goliarda Sapienza. W tej roli genialna Valeria Golino, która przymierza Rzym w nadziei znalezienia jakiejkolwiek pracy. Ale Goliarda to nie jest zwykła kobieta po pięćdziesiątce. To postać, która uosabia bezradność kobiety intelektualistki we Włoszech w cieniu lat osiemdziesiątych. I tutaj muszę zrobić małą pauzę. O samej Goliardzie niezwykle barwnie opowiadały autorki kultowego włoskiego podcastu Morgana, Michela Murgia i Chiara Tagliaferri.

Opowiem Wam dzisiaj w skrócie to, co u nich możecie usłyszeć po włosku w całej swej obfitości, bo zależy mi, aby zachęcić Was zarówno do poznania tej niezwykłej postaci, jak i do obejrzenia filmu z Valerią Golino. która przemierza Rzym w nadziei znalezienia jakiejkolwiek pracy, dzięki której mogłaby się utrzymać. Ale Goliarda Sapienza to nie jest taka zwykła kobieta po pięćdziesiątce, która szuka zatrudnienia. To postać, która uosabia bezradność kobiety intelektualistki we Włoszech w cieniu lat 80. Nie będę Wam tutaj opowiadać całej fabuły. Dla mnie ten film jest absolutnie obowiązkowy do obejrzenia, mimo że sama nie przepadam za wolnym kinem.

5:12 · Biografia Goliardy Sapienz 3

Uwaga! Jednak nie mylcie tego słowa z podobnie brzmiącym galliardo, który oznacza raczej kogoś silnego, żwawego, krzepkiego i energetycznego. Sapienza natomiast to wiedza. Tak, tak jak ten jeden z rzymskich uniwersytetów. Universita la Sapienza. Goliarda Sapienza, co w wolnym tłumaczeniu na polski oznacza hedonistyczna wiedza Rodzi się 10 maja 1924 roku w Katani, w najstarszej dzielnicy miasta zwanej La Civita. Dziś pozostały po niej jedynie ulice, które tworzą odnowione przestrzenie San Berillo.

Rodzina Sapiency mieszkała przy Via Pistone 24. Goliarda była najmłodsza stuzina dzieci zgromadzonych pod jednym dachem. I tak, dobrze liczycie, dwanaścioro. Był to owoc w związku Giuseppe Sapiency i Marie Giudice. Rodzice pochodzili z przeciwległych krańców Włoch. On był Sycylijczykiem, ona przyjechała z Olterpo-Pawezy. Poznali się już po czterdziestce. Oboje owdowiali i co ciekawe, nie przy jakiejś zwyczajnej okazji, tylko dokumentując walkę sycylijskich chłopów o wywłaszczenie ziemi.

To był dobry okres. Kino dawało jej stabilność finansową, no ale potem umarł jej ojciec, a matka wprowadziła się do niej i do Antoniego. I tu wydarzyło się coś naprawdę poruszającego. Role się odwróciły. To teraz Goliarda opiekowała się chorą psychicznie matką i w jednym z najbardziej szczerych fragmentów swojej twórczości napisała wprost, że opieka nad umierającą matką była dla niej formą zemsty. Teraz ona mogła dawać jej miłość, której nie. Wiecie, co jest najzabawniejsze w tej historii? Że Goliarda Sapienza, kobieta, która napisała jedno z najważniejszych włoskich dzieł XX wieku, przez większość życia nie miała czegoś tak banalnego, jak stała pensja.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.