MAM TĘ MOC - Skład powietrza

Hej Marta! Wiesz, że atmosfera Ziemi nie zawsze była taka jak dziś? Tak, to fascynująca historia. Na początku nasza planeta była otoczona głównie chmurą wodoru z domieszką pary wodnej, metanu i amoniaku. Naprawdę? A co spowodowało zmiany? Wybuchy wulkanów i deszcze asteroid zmieniły skład atmosfery. Stała się mieszaniną głównie azotu, dwutlenku węgla i gazów szlachetnych. A wiesz, kiedy pojawił się tlen? Nie mam pojęcia. Myślałem, że był od zawsze. Wcale nie. Tlen pojawił się dopiero około 2,5 miliarda lat temu dzięki fotosyntezującym cyjanobakteriom, czyli sinicom. A poziom podobny do dzisiejszego, powyżej 15%, osiągnął dopiero pół miliarda lat temu.

Co to takiego? To gazy, których jest bardzo mało w atmosferze, ale też są ważne. Wśród tych gazów możemy wymienić np. neon, metan, hel. Są też krypton, wodór, ksenon i ozon. A czy skład powietrza jest zawsze taki sam? Nie, i to jest bardzo ciekawe. Skład powietrza zmienia się w zależności od miejsca, wysokości nad poziomem morza, a nawet pory dnia. Na przykład w atmosferze wyróżniamy homosferę i heterosferę. Homosfera i heterosfera? A co to takiego? Atmosfera to niższa część atmosfery, gdzie skład powietrza jest dość jednolity dzięki ciągłemu mieszaniu się gazów. Znajduje się do wysokości około 100 km.

Tak, to neon. Dlatego też te świecące reklamy nazywamy neonami. A znasz balony napełnione helem? Te, które unoszą się do góry i jak się nim odetchnie, to głos robi się śmieszny? Tak, uwielbiam je. Tylko trzeba je mocno trzymać, żeby nie uciekły daleko do nieba. A właśnie, dlaczego one lecą do góry? Bo hel, którymi są napełnione balony, jest lżejszy od powietrza. Ale hel ma też poważniejszą pracę. W szpitalach używa się go do chłodzenia wielkich aparatów do rezonansu magnetycznego. A dwutlenek węgla? O nim dużo się mówi przy zmianach klimatu. Tak, to prawda. Jest go bardzo mało w powietrzu.