RP469: Absurdyzm

Poprawił również zaopatrzenie miasta w wodę. W czasie jego rządów powstał koryncki styl ceramiki, która stała się bardzo znana w całym regionie. Często uważa się go za jednego z siedmiu mędrców Grecji, ludzi z VI wieku przed naszą erą, którzy przez wieki, przez stulecia słynęli ze swojej mądrości. Wiecie co, jestem ciekawy czy Periander był pierwowzorem Syzyfa, władcy Koryntu z greckiego mitu o Syzyfie. A może było odwrotnie?

Ja mogę opowiedzieć Wam w skrócie mit o Syzyfie. Myślę, że to bardzo ciekawa i wciągająca historia. Zatem posłuchajcie uważnie. Antycznym miastem Korynt rządził bardzo sprytny król. Nazywał się Syzyf. Był jednym z najinteligentniejszych ludzi w tamtym czasie. Syzyf był potomkiem Prometeusza, który przeciwstawił się Zeusowi i ulepił z gliny człowieka. Wygląda na to, że Syzyf miał we krwi to nieposłużeństwo wobec Zeusa.

Pewnego dnia Syzyw przypadkowo zobaczył, jak Zeus pod postacią wielkiego orła porwał piękną eginę i pomyślał sobie, będę mógł z tego skorzystać. Korynt był wspaniałym miastem, tak jak mówiłem, ale wciąż były problemy z wodą do picia. A młoda Egina była córką Azopa, boga rzek i wody do picia. Azop, ojciec Eginy, był bardzo zmartwiony zniknięciem swojej córki. Syzyf pomyślał więc tak, że pójdzie do Azopa i powie mu – wiem, gdzie jest twoja córka, ale ta informacja ma swoją cenę.

Nie mogę powiedzieć ci tego za darmo. W zamian chcę, żebyś zapewnił wodę do picia dla mojego miasta. Azob oczywiście przyjął ofertę Syzyfa i stworzył źródło wspaniałej, czystej wody. Wtedy Syzyf opowiedział mu, że widział, jak Zeus pod postacią orła porwał Eginę, jego córkę. Azob zaczął szukać swojej córki. Syzyf był bardzo zadowolony, bo czysta woda stworzyła warunki do rozwoju miasta. Korynt zyskał na prestiżu. Zeus, największy bóg na Olimpie, gdy dowiedział się o wszystkim, wpadł w furię.

Nakazał bogowi śmierci, Thanatosowi, odnaleźć Syzyfa i pozbawić go życia. Czyli, krótko mówiąc, zabić go. Kilka dni później Syzyf bardzo się zdziwił, gdy zobaczył Thanatosa w swoim pałacu, ale w jego głowie natychmiast powstał pomysł, jak się ratować. Syzyf podszedł do Thanatosa i powiedział, wygląda na to, że nadszedł już mój moment. Nie spodziewałem się umrzeć tak młodo. Wspaniale wyglądasz. Niewielu może równać się z Tobą, Thanatosie. Zanim pójdziemy, chciałbym dać Ci kilka ozdób, które sprawią, że będziesz wyglądał jeszcze piękniej.

Ta biżuteria nie będzie mi już przecież potrzebna. Te komplementy sprawiły wielką przyjemność Thanatosowi. Postanowił przyjąć podarunek. Wtedy Syzyf założył Thanatosowi bransoletki na ręce i łańcuch na szyję. Ale w rzeczywistości bransoletki okazały się kajdankami. Thanatos zorientował się, że nie może się ruszyć, że został uwięziony. Syzyf Oszukał śmierć. Thanatos został jego więźniem. Mijał czas i nikt więcej nie umierał. Do królestwa Hadesa nie trafiali kolejni mieszkańcy.

Ponury Charon nie miał pracy. Nie miał kogo przewozić na swojej łodzi przez Styks. Wojny prowadzone przez boga wojny Aresa nie przynosiły mu już żadnej przyjemności, ponieważ nikt w nich nie ginął. Zdenerwowany Ares udał się więc do Koryntu. Rozbił drzwi pałacu Syzyfa i uwolnił z łańcuchów Thanatosa. Bóg śmierci doskonale wiedział, jaki jest jego najbliższy cel. Natychmiast zaczął szukać Syzyfa, żeby dokończyć misję, którą zlecił mu Zeus.

Ale Syzyf spodziewał się tego. Powiedział do swojej żony. Jeśli przedwcześnie umrę, to nie wyprawiaj mi królewskiego pogrzebu, zostaw moje ciało niepochowane. Thanatos wkrótce odnalazł Syzyfa. Król Koryntu oddał mu się wtedy, nie stawiając już oporu. Syzyf znalazł się wkrótce w łodzi Charona, który wiózł go przez rzekę Styks do królestwa Hadesa. W końcu Syzyf znalazł się przed obliczem boga podziemnego świata, który wyglądał na bardzo niezadowolonego.

Hades surowo upomniał, opieprzył Syzyfa za jego zachowanie, ale Syzyf był na to przygotowany, jak zwykle. Wielkie hadesie, przepraszam bardzo za moje zachowanie i za problemy, które z tego wynikły. Naprawdę nie chciałem tego. Gdybym wiedział, że to spowoduje twój gniew, nigdy, przenigdy bym tego nie zrobił. Będąc teraz przed Tobą, mam tylko jedną małą prośbę. Moja okropna żona nie urządziła pogrzebu, na jaki zasługuje król.

Porzuciła moje ciało jak kawałek mięsa. Proszę Cię więc, żebyś pozwolił mi wrócić do świata żywych tylko na jeden dzień. Odnajdę żonę, zemszczę się i zorganizuję odpowiedni pogrzeb z szacunkiem dla królestwa śmierci. Masz moje pozwolenie powrotu do świata żywych na jeden dzień, odpowiedział Hades. Syzyf obiecał, że wróci bardzo szybko. Wrócił do Koryntu i spotkał się z żoną, ale zaraz potem wsiedli na konia i uciekli z miasta.

Kolejny raz Syzyf oszukał śmierć. Następne lata Syzyf żył w ukryciu. Mijał czas i w końcu stał się stary. I w końcu odnalazł go Thanatos. Tym razem inteligencja Syzyfa mu już nie pomogła. Jeszcze raz Syzyf stanął przed Hadesem, który tym razem odesłał go do Tartaru, najciemniejszej części swojej krainy. W Tartarze Syzyf odbywał swoją karę. Jego zadaniem było wtaczanie na wysoką i stromą górę wielkiego, ogromnego kamienia.

Za każdym razem, gdy Syzyf zdołał wielkim wysiłkiem wtoczyć kamień na szczyt, kamień stawał się niesamowicie ciężki i spadał na sam dół. Zadaniem Syzyfa było rozpocząć pracę od nowa. I tak w nieskończoność. To jest dopiero kara. Wieczne toczenie kamienia pod górę? Niekończący się wysiłek i męka? Bezcelowa praca? Wysiłek bez sensu? Absurd. Syzyf jest symbolem absurdu ludzkiego istnienia.

Uważał, że nigdy nie doświadczymy pełni życia, jeśli będziemy szukać jego sensu. Albert Camus napisał książkę pt. Mit Syzyfa. Znamy już mit o Syzyfie, znamy jego zakończenie. Syzyf w nieskończoność wpycha kamień, Na szczyt góry. A gdy już skończy znowu, wszystko zaczyna się od początku. Absurd. Całkowity brak sensu. Życie pozbawione jest wewnętrznego znaczenia, podobnie jak mitologiczna postać Syzyfa. Jaki sens ma wtaczać kamień pod górę, gdy wiadomo, że on z niej spadnie?

Camille napisał tak. Los staje się sprawą ludzką i określaną przez ludzi. Stąd płynie milcząca radość syzyfa. Radość syzyfa. Los jest jego własnością. Kamień jego kamieniem. Według niego Syzyf czerpie satysfakcję z czynności toczenia kamienia. To dosyć zaskakujące, prawda? Toczenie kamienia bez sensu miało być karą dla Syzyfa. Albert Camus twierdzi jednak, że Syzyf jest szczęśliwy.

Więc zaczynasz od nowa. Myślę, że może warto zaakceptować ten brak sensu. Ale jednocześnie nie poddawać się. Chociaż nasze życie może wydawać się bezcelowe, to nadal warto je przeżywać. Po prostu Wiedząc o tym absurdzie, o tym mówi historia Syzyfa, człowieka skazanego przez bogów na ciągłe pchanie kamienia na górę, tylko po to, by znowu spadł. To symbol naszego ludzkiego, codziennego wysiłku w obliczu bezsensowdości życia.