RP468: Synchroniczność

Zajmował się tym sam wielki Carl Gustav Jung. Skoro jeden z najważniejszych psychologów zajmuje się tym tematem, to znaczy, że to jest coś ciekawego, coś ważnego. Już kiedyś opowiadałem w podcaście o Carlu Gustawie Jungu. W odcinku 431 opowiadałem o Czerwonej Księdze, którą napisał. Zapraszam Was do posłuchania również tamtego odcinka. Carl Gustav Jung był szwajcarskim psychiatrą, psychologiem, naukowcem, który urodził się jeszcze w XIX wieku, a zmarł w połowie XX wieku.

Jung, badając ludzką psychikę, wprowadził wiele różnych pojęć do psychologii. Introwersja, ekstrawersja, kompleks, nieświadomość, zbiorowa, archetyp. Wiele, wiele skomplikowanych, przynajmniej dla mnie pojęć. Nie, jestem psychologiem. Jednym z tych pojęć jest także synchroniczność. I właśnie o tym będziemy dziś mówili. Kochani, ja jestem inżynierem. Raczej zawsze interesowały mnie różne techniczne rzeczy przez całe życie, przynajmniej przez pierwszą połowę mojego życia.

To, co jest niewidoczne dla oka, co jest trudne do wytłumaczenia przez naukę, Było dla mnie tak dziwne, tak absurdalne, że nawet się tym nie interesowałem. To były tematy całkowicie mi obce, ale od kilku lat te rzeczy wydają mi się niezwykle ciekawe. Zatem najpierw imieniny godziny wydawały mi się zwykłym przypadkiem. Ale pomyślałem, że skoro Carl Gustav Jung mówi o tym, to musi być w tym coś interesującego. Bo właściwie skąd wiemy, że to jest przypadek, zbieg okoliczności?

A skoro tak jest, to być może powinniśmy być bardziej uważni i zwracać uwagę na rzeczy, które wydają nam się być zupełnie przypadkowe, bo w przeciwnym razie nie zauważymy wielu być może ważnych dla nas rzeczy. Tak mi się wydaje, tak myślę. Carl Jung w swojej pracy o synchroniczności napisał tak. W ten sam sposób, w jaki zdarzenia łączą się przez przyczynę i skutek, mogą również łączyć się przez znaczenie.

Kiedy upuścimy szklankę na ziemię, to ona się rozbije. Wiemy o tym z doświadczenia, prawda? Dwa zdarzenia połączone są ze sobą przez przyczynę i skutek. Puściłem szklankę, to jest przyczyna tego, że za moment szklanka upadnie i rozbije się. To jest skutek. Jest przyczyna i skutek. Dwa wydarzenia połączone ze sobą. Jung twierdzi, że istnieje też inne połączenie wydarzeń. Połączenie znaczeniowe. On nazwał to synchronicznością.

Synchroniczność zdarza się, gdy coś się wydarza w świecie realnym, a to spotyka się z naszymi myślami lub uczuciami. Myślisz o czymś, I nagle wydarza się coś, co jest powiązane z tym, o czym myślisz. Dlaczego tak się dzieje? Nie jest Boże łatwo to zrozumieć. Dla mnie na pewno. Jung wierzy, że życie nie jest po prostu ciągiem przypadkowych wydarzeń. Życie jest wyrazem jakiegoś głębszego porządku rzeczy. Jung nazywa to coincidentia opositorum.

Unus Mundus. Jeden świat. Wszystko jest ze sobą połączone. Te połączenia są tak skomplikowane, że my ludzie tego nie możemy zrozumieć. Ale czasami możemy to obserwować, jeśli jesteśmy wystarczająco uważni. Na przykład czasami myślimy o kimś, kogo nie widzieliśmy od dłuższego czasu. Nie wiemy, co u tej osoby słychać, co z nią się dzieje. Myślimy o niej i w tym momencie ta osoba dzwoni do nas. Ludzie mówią, że to jest przypadek, a Carl Jung mówi, że to jest właśnie synchroniczność.

Możesz iść po ulicy i ptak może zrobić kupę na twoją głowę. Może tak się zdarzyć. Jung nie odrzucał całkowicie przypadków, przypadkowych zdarzeń czy zdarzeń przyczynowo-skutkowych. Zauważył tylko, że wydarzenia mogą być połączone przez ich znaczenie dla nas. Dla konkretnej osoby. Świadomość takich wydarzeń może być dla nas bardzo ważna, może nam pomóc w zrozumieniu świata, a w szczególności naszego życia. Kiedy ptak zrobi nam kupę na głowę, to może być zwykły przypadek, zwykłe zdarzenie przyczynowo-skutkowe, ale również to może być synchroniczność.

Ale zapomnieliśmy o puszce. Położyliśmy ją w szafce. Minęło kilka miesięcy i teraz puszka eksplodowała u nas w szafce. Z pewnością to jest jakiś znak. Mam nadzieję, że to jest dobry znak, a może to jest jakieś ostrzeżenie, nie wiem. Z pewnością to jest jakaś synchroniczność. Myślę teraz, że to są właśnie zdarzenia, które Carl Jung nazywa synchronicznością. Odczytanie znaczenia tych synchroniczności jest dla mnie wielką zagadką. Nie mam pojęcia, co oznaczają te rzeczy. Muszę powiedzieć Wam, że bardzo trudne to jest wszystko dla mnie.

Carl Gustaf Jung napisał esej Synchronicity. An Occasional Connecting Principle. Można chyba przetłumaczyć ten tytuł. Synchroniczność. Zasada nieprzypadkowej łączności. W tym eseju Jung podaje przykład ze swojej praktyki. Było to tak. Jung prowadził gabinet psychologiczny i pewnego dnia miał pacjentkę, która była bardzo trudno dostępna psychologicznie, można by tak powiedzieć. Była bardzo dobrze wykształcona, ale nie chciała otworzyć się przed doktorem, zawsze wiedziała lepiej, zupełnie nie przyjmowała jego rad.

Nawet po wielu spotkaniach jej terapia nie udawała się. Jung był z tego powodu niezadowolony, ale pewnego dnia, jak pisze w eseju, wydarzyło się coś bardzo niezwykłego. Ta pacjentka, siedząc w gabinecie Junga, opowiedziała o swoim ostatnim śnie. Śniło jej się, że ktoś podarował jej złotego żuka, złotego skarabeusza. Bardzo drogą biżuterię w kształcie owada. Gdy Jung słuchał opowiadania pacjentki, z tyłu usłyszał delikatne uderzanie o szybę. Odwrócił się i zobaczył dosyć dużego owada, który uderzał w szybę, jakby chcąc dostać się do środka gabinetu.

Jung otworzył okno i złapał owada w rękę. Następnie pokazał pacjentce Żuka mówiąc, oto pani Żuk. To wydarzenie zmieniło intelektualną blokadę pacjentki i ona uwierzyła w sens terapii. Na tym przykładzie Jung pokazuje czym jest synchroniczność, czym różni się od zwykłego przypadku. To są właśnie pozornie przypadkowe zdarzenia, które nie mają związku przyczynowo-skutkowego, ale mają związek znaczeniowy. Mają związek znaczeniowy właśnie dla nas.

I chyba tylko dla nas. Nasz stan wewnętrzny jest związany ze światem zewnętrznym. W znaczący sposób to połączenie pokazuje, że nie możemy oddzielić się od zewnętrznego świata. Ważne wydarzenia w naszym życiu nie są po prostu przypadkowo połączone. Ważne wydarzenia w naszym życiu są połączone przez znaczenie. Ale jak rozpoznać, czy wydarzenia są przypadkowe? Jung uważał, że wydarzenia synchroniczne charakteryzują się silnym zabarwieniem emocjonalnym i są związane z sytuacjami archetypowymi.

To jest dosyć trudne, tak myślę, przynajmniej dla mnie. Carl Jung mówił w swoich pracach o tzw. archetypach. Archetyp to jest jakiś wzorzec, model, idealny przykład, idealny przykład czegoś, jakiś symbol. Te symbole powstają w naszej ludzkiej kulturze. Te same motywy spotykamy w bajkach, opowieściach, mitach, ale również w naszych snach, wyobrażeniach, na całym świecie. Na całym świecie te symbole są identyczne. To są jakieś typowe obrazy, które są przywiązane do konkretnego znaczenia. Na przykład archetyp cienia mówi o złej, ciemnej, zwierzęcej naturze człowieka.

Archetyp matki to symbol natury, życia, spokoju. Ojciec to siła, ale też niszczenie, agresja. Mnóstwo jest różnych archetypów. Opowiadałem Wam o Czerwonej Księdze. Jung zapisywał W tej księdze nawet rysował w niej swoje sny. Zastanawiał się właśnie nad archetypami, które obserwował w snach. Zastanawiał się nad znaczeniem tych archetypów. Wiedząc, co oznaczają archetypy, łatwiej nam zrozumieć nasze sny, ale również sytuacje synchroniczne. Myślę, że to jest wskazówka do zrozumienia ich znaczenia.