RP418: Taras Szewczenko

Dziadek Szewczenki był hajdamaką. Był chłopem, który brał udział właśnie w tym powstaniu, o którym wam mówiłem. Hajdamacy to byli właśnie chłopi, można powiedzieć rozbójnicy, którzy nie chcieli pracować dla swoich panów. Uciekali ze wsi i tworzyli takie małe społeczności. Ci chłopi razem ze zubożałą szlachtą, z kozakami zaporowskimi stworzyli luźną grupę ludzi, którzy zajmowali się napadami. To byli właśnie hajdamacy. Hajdamacy w oczach chłopów byli wyzwolicielami, ponieważ oni walczyli z feudalizmem, walczyli z właścicielami ziemskimi i wyzwalali chłopów.

Myślę, że teraz rozumiecie, że młody Taras Szewczenko, który miał dziadka Hajdamakę, mieszkał w chałupie pańszczyźnianego chłopa, był przez całą swoją młodość bity i poniżany, słuchał i nasiąkał opowieściami, jak biło się lachów, jak biło się panów, Lachy to są oczywiście Polacy. Tak nazywało się wtedy Polaków na tych ziemiach. Lachy. Szewczenko od najmłodszych lat nasiąkał tym wszystkim. Nasionkał opowieściami o oprawcach chłopów. Wiele z tych opowieści nie było prawdziwych.

Oni widzą tylko pierwsze utwory Szewczenki, na przykład poemat Hajdamacy. Ten poemat opowiada o powstaniu chłopskim, o którym już mówiłem. To jest to powstanie, w którym zginęło mnóstwo Polaków i Żydów. Dlatego jeśli dziś ktoś przeczyta tylko ten poemat, to może pomyśleć, że Taras Szewczenko był przeciwnikiem Polaków i Polski. Dziś polscy narodowcy, prawicowcy, czasami posługują się wyrywkami z tego poematu, żeby mówić źle o Ukraińcach. Jeśli nie zna się całego szerszego aspektu, nie zna się całej historii, to można wyciągnąć złe wnioski.