Mentionsy Mentionsy
Laboratorium zbrodni. Podcast Crazy Nauka
Laboratorium zbrodni. Podcast Crazy Nauka

Tajemnica szyfrów Zodiaka

17.10.2025 ·42 min 39 s

Zodiak nie tylko zabijał – tworzył legendę. Wysyłał listy i szyfry, które przez pół wieku opierały się kryptologom z FBI i CIA. W tym odcinku opowiadamy, jak powstały jego szyfrogramy, jak po ponad 50 latach udało się odczytać jeden z nich i kto mógł stać za zbrodniami, o których do dziś dyskutują tysiące ludzi.

Podcast Polskiego Radia. Policja rozmawiała na ulicy z mordercą w cztery minuty po tym, jak zabił kolejną ofiarę. Zadali mu kilka pytań i ruszyli w dalszą pogoń. Dopiero po kilkunastu minutach zorientowali się, że to musiał być on. Tym razem zabójca miał po prostu szczęście, ale zwykle polegał na starannie przemyślanych działaniach. Laboratorium zbrodni Nauka w służbie kryminalistyki. Podcast twórców Crazy Nauki we współpracy z Polskim Radiem. Dzień dobry, tu Ola Stanisławska. I Piotrek Stanisławski. Witamy Państwa w kolejnym odcinku serii podcastów Laboratorium zbrodni. W tej serii analizujemy kryminalne historie, a skupiamy się przy tym bardzo mocno na naukowych aspektach śledztw i badań.

Strzały padły 10 minut po północy, a około pół godziny później ktoś zadzwonił z budki telefonicznej na policję w pobliskim Vallejo mówiąc spokojnym głosem. Chcę zgłosić podwójne morderstwo. Jeśli pojedziecie mile na wschód Columbus Parkway do parkingu publicznego znajdziecie tam dzieciaki w brązowym samochodzie. Zostali postrzeleni z 9 mm lagera. Zabiłem też te dzieciaki w zeszłym roku. Żegnajcie. Akurat ten szczegół z bronią prawdopodobnie był fałszywy. Oddano nie mniej niż 9 strzałów. Niektóre kule trafiły obie ofiary, tymczasem wskazany przez dzwoniącego pistolet mieścił 8 nabojów. Słuchasz podcastu Laboratorium zbrodni.

To trochę tak jakby po polsku napisać kochać przez samo H, czyli czyta się tak samo, ale trzeba wiedzieć jak to napisać. Podobne błędy były jeszcze dwa. No i nie sposób powiedzieć czy zostały popełnione celowo, czy też zupełnie przypadkiem. Słuchasz podcastu Laboratorium zbrodni. Pojawiło się mnóstwo tych rzekomych rozwiązań szyfrów Zodiaka, więc początkowo wersję państwa Hardenów potraktowano, no delikatnie mówiąc, sceptycznie. Ale wystarczyło, by spojrzeli na nią specjaliści od kryptologii, by stało się jasne, że to jest właśnie ta prawidłowa metoda rozszyfrowania wiadomości. Liczono oczywiście, że będzie tu zawarta jakaś wskazówka dotycząca tożsamości zabójca, no ale list jak widać okazał się tylko bełkotliwą fantazją na temat jego motywacji.

Przez dekady szyfr Zodiaka uchodził za niemożliwy do złamania. Powstały całe grupy ludzi zajmujących się jego analizą i stawianiem kolejnych hipotez. Z pewnością, gdyby to był jakiś inny szyfrogram, no to pewnie mało kto by się nim interesował, no ale mroczna zagadka seryjnego mordercy sprawiała, że ten temat pozostawał gorący. No i trwało to niewiarygodne 51 lat. Słuchasz podcastu Laboratorium Zbrodni. Przełom nastąpił w 2020 roku. W grudniu trzech specjalistów, dwóch programistów i matematyk, pokazało rozwiązanie, które nie miało już słabych stron. David Oranczak, Sam Blake i Jorl Van Eycke

Ostatni, pewny ślad jego działania pochodzi z 29 stycznia 1974 roku, kiedy do The Chronicle dotarł list z odniesieniami do filmu Egzorcysta, który miał premierę miesiąc wcześniej. Potem pojawiły się jeszcze pojedyncze listy, ostatni w 1978 roku, no ale tu nie ma pewności, że nadawcą był Zodiak. Słuchasz podcastu Laboratorium zbrodni. Oczywiście policja nie pozostawała bierna. Formalnie śledztwo w dwóch hrabstwach Kalifornii trwa do dziś. Przez te wszystkie lata podejrzanych było około 2500 osób. Tylko jedną z tych osób policja wymieniła z imienia i nazwiska.

Chyba, że ktoś kiedyś znalazłby klucz utworzony przez samego Zodiaka. No a morderca ten pozostaje jedną z najbardziej rozpalających w obraźnie postaci popkultury amerykańskiej. No tak popkultury, bo dzięki swoim listom, a szczególnie tym szyfrom, stał się postacią legendarną. No i prawda jest taka, że o jego ofiarach pamięta dziś mało kto, no ale mistrz autokreacji, ten okrutny zabójca jest powszechnie znany. I na koniec, jak zawsze, zapraszamy Państwa do słuchania kolejnych odcinków Laboratorium zbrodni. Ukazują się one w każdy piątek na Spotify i wszędzie tam, gdzie dobrze się słucha podcastów. No i polecamy też nasz wciąż jeszcze nowy cykl podcastowy, również powstający we współpracy z Polskim Radiem, czyli sekcję teorii spiskowych.

To można znaleźć nie tylko na Spotify i stronie Polskiego Radia, ale też na YouTubie, no bo to jest wideopodcast. A teraz do usłyszenia. Laboratorium zbrodni. Nauka w służbie kryminalistyki. To był podcast Aleksandry i Piotra Stanisławskich, twórców Crazy Nauki. To był podcast Polskiego Radia. Więcej naszych podcastów znajdziesz na polskieradio.pl i we wszystkich innych miejscach, gdzie słuchasz podcastów.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.