Mentionsy Mentionsy
Kultura u Podstaw
Kultura u Podstaw

Zamieniam się w słuch #239: Pewuka 2. Rozmowa z Jakubem Marciniakiem

02.04.2026 ·30 min 24 s

Było to ogromne przedsięwzięcie prezentujące osiągnięcia niepodległej Polski w gospodarce  czy kulturze.  Niedługo minie 100 lat od Powszechnej Wystawy Krajowej zorganizowanej w Poznaniu w 1929 roku. Z tej okazji zbudowano wiele nowych budynków, a z niektórych korzystamy do dziś: Collegium Chemicum, Domu Studenckiego Hanka czy największego w ówczesnej Polsce hotelu – Hotelu Polonia przy ul. Grunwaldzkiej (późniejszy szpital). Cała wystawa zajmowała 65 hektarów. Odwiedziło ją 4,5 mln osób.Stowarzyszenie Pewuka 2 działa na rzecz upamiętnienia w 2029 roku wydarzenia sprzed 100 lat. Jak miałaby wyglądać Pewuka za trzy lata? W czym przypominałaby „pierwszą”, a co byłoby w niej nowatorskiego? W jaki sposób Stowarzyszenie popularyzuje wiedzę o Powszechnej Wystawie Krajowej na co dzień? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Jakubem Marciniakiem, prezesem Stowarzyszenia Pewuka 2.

Jeżeli Pewuka miałaby właśnie też pokazywać oczywiście naszą historię, historię Pewuki, ale też promować nasz przemysł, naszą gospodarkę, naszą kulturę, to moim zdaniem to powinna być seria wydarzeń o takim właśnie, ja nie chcę też zabrzmieć tak twardo narodowościowo, no ale właśnie tym takim polskim charakterze. No i do tego oczywiście kwestia kultury, kwestia sztuki, którymi tutaj się szczególnie zajmujecie. W zeszłym roku, jeśli się nie mylę, w Muzeum Narodowym była zorganizowana cudowna wystawa Chełmońskiego. Na powszechnej wystawie krajowej w Pałacu Kultury i Sztuki, dzisiejsza ulica Śniadeckich, tam się dzisiaj znajduje Collegium Anatomicum, też były zgromadzone najbardziej znane polskie obrazy. Matejko, Chełmoński, Wyspiański, Kosak.

Mówimy właśnie też o Pałacu Kultury i Sztuki, dzisiejszy Collegium Anatomicum i o tych obrazach, które tam można było zobaczyć. Mówimy o tym aspekcie narodowym, jak właśnie to miało tę tożsamość narodową pobudzić, jakie pamiątki świadczące o naszej historii tam można było znaleźć. I mówimy też, rzecz jasna, jako o takim nieco przyjemniejszym temacie, O rozrywce, ponieważ Pewuka to też miała być jedna wielka impreza, jedna wielka zabawa. Tam wspominamy, czy chociażby o pawilonie dancingowym, o Kinie Bałtyk, ponieważ Kino Bałtyk, którzy starsi nasi słuchacze pamiętają, to też w ogóle było Pewuki. To było też spuścizna Pewuki. O teatrach, o Wesołym Miasteczku, które wtedy powstało. I tutaj mogę dodać w ogóle ciekawostkę, ponieważ Wesołe Miasteczko zorganizowane na Pewukę było pierwszym Wesołym Miasteczkiem w Polsce.

Przed 1929 roku na coś, co dzisiaj nazywamy Wesołym Miasteczkiem, mówiono w Polsce Luna Park z angielskiego. No i właśnie organizatorzy Pewuki stwierdzili, że trzeba jakoś spolonizować to Wesołe Miasteczko, spolonizować ten Luna Park i wtedy w ogóle powstała nazwa Wesołe Miasteczko, z której korzystamy do dzisiaj. Także wszystkie Wesołe Miasteczka w Polsce też jest puścizna Pewuki. Później przechodzimy do tematów już takich nieco właśnie poważniejszych, czyli też do tego, co się na PWC działo, o wydarzeniach politycznych, ale też sportowych, kulturalnych, o wszystkim tym, co się na PWC działo. No i zmierzamy później do spuścizny PW-ki i tu mówimy właśnie o architekturze powszechnej wystawy kraju. Wymieniamy Dworzec Zachodni, Kolegium Heliodory Święciskiej, Kolegium Anatomicum,

Dom Studencki Hanka, Uniwersytecki Szpital Kliniczny przy ulicy Grunwaldzkiej, Palmiarnie. No i właśnie mówimy o tym, jak wiele PWC zawdzięczamy i jak wiele budynków, z których dzisiaj w Poznań korzystamy, na nią powstało. No i na sam koniec mówimy właśnie o tym, jak ta PWK do rozwoju miasta się przyczyniła, dlaczego warto o niej pamiętać i zazwyczaj w te 40-45 minut staramy się taką lekcję zamknąć, choć nie zawsze jest to łatwe, ponieważ jak uczniowie zaczynają dopytywać, ile to kosztowało, co tam jeszcze można było zobaczyć, to potrafimy te 45 minut jeszcze poszerzyć o kolejną przerwę. No super, no jak ja bym była dyrektorką szkoły, to już bym do Was pisała maila. Jeszcze tylko chciałem powiedzieć, ponieważ 16 maja, czyli dokładnie w 97. rocznicę otwarcia powszechnej wystawy krajowej, na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, na Morasku Aula Collegium Politikum, we współpracy właśnie z Wydziałem, ale również Unią Wielkopolan, organizujemy konferencję pod tytułem Czy Poznań potrzebuje drugiej PWKi?

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.