KTO JEST KIM? SPRAWA EPSTEINA TO SIEĆ WŁADZY I MILCZENIE ELIT? | KrymiKrąg

Nazwisko Epstein stało się symbolem pieniędzy, władzy, wpływów i systemu, który przez lata działał w cieniu. Prywatne odrzutowce, wyspy, rezydencje, politycy, miliarderzy i celebryci. Dziesiątki młodych dziewczyn, których historie długo nie były znane opinii publicznej. Niektórzy uważali, że taki sposób postępowania, taki styl życia, to nic złego. Nikt nie reagował. Wielu normalizowało. Jeffrey Epstein oficjalnie był finansistą, nieoficjalnie człowiekiem, który zbudował sieć kontaktów sięgającą najwyższych szczebli władzy.

W 2019 roku został aresztowany pod zarzutem handlu nieletnimi w celach seksualnych. Miesiąc później zmarł w areszcie. Od tego momentu sprawa przestała dotyczyć tylko jednego człowieka. Pojawiły się pytania. Kto wiedział? Kto korzystał? Kto był tylko znajomym z kręgów towarzyskich, a kto uczestniczył w przestępstwach? Co przeżyły ofiary? Odtajnione dokumenty, logi lotów, czarna książka, zeznania ofiar, setki nazwisk przewijających się przez akta. Wiele z nich nigdy nie usłyszało zarzutów. Część zaprzecza, część milczy. Sprawa Epsteina to nie tylko historia jednego przestępcy. To historia o władzy, o pieniądzach i wpływach, ale też o tym, jak długo można funkcjonować ponad systemem.

To jest podcast KrymiKrąg, a dziś Epstein. Jeffrey Edwards Epstein. Rocznik 1953. Brooklyn, Nowy Jork. Rodzina żydowskich imigrantów klasy pracującej. Ojciec ogrodnik zatrudniony w miejskich instytucjach. Matka pracowała jako pomoc szkolna. Dorastał w zwyczajnym otoczeniu. Bez sygnałów, że w przyszłości będzie obracał się wśród najbogatszych ludzi świata. Studiował matematykę i fizykę w Cooper Union, później na New York University. Studiów nie ukończył, dyplomu nie zdobył.

Wexner przekazał mu szerokie pełnomocnictwa finansowe, a nawet nieruchomości. To był moment przełomowy. Od tego czasu Epstein funkcjonował jako finansista o globalnych kontaktach. Jednocześnie pojawiły się niejasności. Współpracował wcześniej ze Stevem Hoffenbergiem przy firmie Towers Financial, która okazała się piramidą finansową. Hoffenberg trafił do więzienia. Epstein nie został wówczas oskarżony. Budował wokół siebie aurę człowieka działającego na styku finansów, filantropii i nauki. Utrzymywał relacje z uczelniami Harvard, MIT. Finansował projekty badawcze. Zapraszał naukowców do swoich rezydencji. Równolegle rozwijał szeroką sieć znajomości wśród polityków, biznesmenów, przedstawicieli technologii, świata kultury.

W 2005 roku policja w Palm Beach rozpoczęła dochodzenie po zgłoszeniu rodzica jednej z nastolatek. W 2008 roku Epstein zawarł ugodę z Federalną Prokuraturą na Florydzie, Określa się to wyrokiem marzeń. Epstein podpisał kontrowersyjną ugodę, która skutecznie zablokowała śledztwo federalne i uchroniła go przed surowymi zarzutami o handel nieletnimi w wiadomych celach. Sprawa została ograniczona do zarzutów stanowych. Zamiast za przyznanie się do winy i odbycie krótkiej kary, 13 miesięcy z możliwością codziennego opuszczania zakładu karnego w ramach programu pracy, Tak naprawdę przebywał poza zakładem 12 godzin dziennie. Ugodą Epstein uzyskał immunitet od federalnych zarzutów.

6 lipca. Aresztowanie. 10 sierpnia 2019 roku. Znaleziony martwy w Metropolitan Correctional Center. Oficjalna przyczyna? Odebranie sobie życia. W czasie, gdy formalnie powinien być pod nadzorem kamery, one nie działały prawidłowo. Strażnicy zostali później oskarżeni o zaniedbywanie obowiązków. Na dwa dni przed Epstein podpisał testament, przenosząc majątek do funduszu powierniczego. Jego prawnicy wcześniej sygnalizowali możliwość rozmów z prokuraturą. Po jego śmierci śledztwo wobec niego umorzono, ale postępowania cywilne trwały dalej. W kolejnych latach sądy odtajniły dokumenty, depozycje, maile, fragmenty akt. Pojawiły się kolejne nazwiska.

Część osób została pozwana cywilnie, większość nie usłyszała zarzutów karnych. Nie odnaleziono oficjalnej listy klientów. W 2021 roku Ghislaine Maxwell została skazana za udział w procederze i pomoc w werbowaniu nieletnich. Ale kim właściwie jest ta kobieta? Jeśli Epstein budował sieć wpływów, to Maxwell była jej architektką towarzyską. Tylko zanim w jej życiu pojawił się Jeffrey Epstein był Robert Maxwell, urodzony w 1923 roku na terenie dzisiejszej Ukrainy, wówczas należącym do Czechosłowacji. Pochodził z ubogiej żydowskiej rodziny. W czasie II wojny światowej służył w armii brytyjskiej.

Wkrótce po skandalu z ojcem w roli głównej, Maxwell przeniosła się do Stanów Zjednoczonych. Uciekła. Tam zaczęła nowe życie, w Nowym Jorku, wśród ludzi wpływowych i zamożnych. To wtedy jej droga połączyła się z Epsteinem. Początkowo ich relacja przypominała romantyczną. Często widywano ich razem, mieli wspólne tematy, wspólne sprawy. Z czasem łączył ich niewidzialny dla wielu układ. W dokumentach i zeznaniach świadków Maxwell pojawia się jako osoba kluczowa. Nie jako bierna uczestniczka, ale organizatorka. Zarządzała kalendarzem, rezydencjami, personelem. Utrzymywała kontakty z gośćmi. Wprowadzała Epsteinę do kręgów brytyjskich i amerykańskich elit.

Według części relacji to ona miała zapoznać go z księciem Andrzejem. W archiwach są zdjęcia, wspólne spotkania, wizyty, w wielu przypadkach towarzyskie, w niektórych później analizowane przez śledczych. Prokuratura Federalna przedstawiła Maxwell jako osobę aktywnie uczestniczącą w procederze werbowania bardzo młodych dziewcząt. Zeznania pokrzywdzonych wskazywały, że Maxwell nawiązywała pierwszy kontakt, budowała zaufanie, proponowała wynagrodzenie za masaż, a następnie wprowadzała dziewczęta w środowisko Epsteina. W relacjach powtarzał się jeden motyw. Obecność kobiety miała obniżać czujność, sprawiać wrażenie bezpieczeństwa. W procesie w Nowym Jorku zeznawali również byli pracownicy rezydencji.

W innym przypadku najprawdopodobniej nic nie powie. Trump miał powiedzieć, że nie planuje takich kroków, ale kto wie. W odtajnionych dokumentach pojawiają się maile, kalendarze, fotografie Maxwell, korespondencja z osobami z branży technologicznej, biznesowej, medialnej, zdjęcia z lotnisk, przejęć, wydarzeń publicznych. Wśród nich także fotografia przed Downing Street 10, czyli siedzibą premiera Wielkiej Brytanii. Jest również udokumentowana audiencja w Watykanie w 2003 roku, publiczne spotkanie z Janem Pawłem II, w którym uczestniczyli zarówno Epstein, jak i Maxwell. Była to audiencja ogólna, dostępna dla wielu osób. W aktach pojawia się też korespondencja podpisana imieniem Melania z 2002 roku.

Treść dotyczyła zdjęcia Maxwell w prasie. Dokument nie stanowił elementów zarzutu, ale został ujawniony w toku postępowań cywilnych. W przeciwieństwie do Epsteina, Maxwell stanęła przed sądem i została skazana, jednak wiele pytań pozostaje bez odpowiedzi. Jej proces dotyczył konkretnych czynów i konkretnych lat. Nie był procesem całego środowiska. Ta historia mimo upływu lat wciąż budzi ogromne zainteresowanie. Pokazuje, że za fasadą przyjęć, fundacji i kolacji istniał drugi obieg zdarzeń, długo niewidoczny dla opinii publicznej. W ujawnionych dokumentach pojawiają się także wątki polskie. Część dotyczy współpracowników, część korespondencji, część zwykłych kontaktów handlowych.

Sam Epstein w jednej z wiadomości pisał, że uważa się za Polaka, wskazując na pochodzenie swojego dziadka z Białegostoku. To deklaracja z prywatnej korespondencji, nie element śledztwa, raczej osobista narracja. Najważniejszą postacią wśród Polaków w tej historii jest Janusz Banasiak. W aktach występuje jako John lub Janusz. Przez ponad dwie dekady był zarządcą nieruchomości Epsteina w Palm Beach i Nowym Jorku. Miał dostęp do systemów monitoringu, dokumentów finansowych, logistyki podróży. Według ustaleń miał odpowiadać za sprawy organizacyjne. Zarządzać terminarzem Epsteina, mieć dostęp do systemów zabezpieczeń, kodów alarmowych i sejfów. W dokumentach pojawiają się również informacje, że przekazał gotówkę bardzo młodym dziewczynom, które przyciągano obietnicą wynagrodzenia za masaże.

W procesie Maxwell zeznawał jako świadek oskarżenia. Opisywał wizyty bardzo młodych dziewczyn w rezydencji i wypłaty gotówki po masażach. Przyznał, że realizował polecenia przełożonych. W 2008 roku został objęty federalną ugodą, która chroniła współpracowników Epsteina przed postępowaniem karnym na poziomie federalnym. Nie usłyszał zarzutów. Drugą istotną postacią jest Adrianna Ross, urodzona jako Adrianna Mucińska. Polska modelka, która w 2002 roku trafiła do USA i została asystentką Maxwell. W vlogach lotów i zeznaniach pokrzywdzonych pojawia się jako osoba obecna przy organizacji życia Epsteina. Według części relacji miała pomagać w nawiązywaniu kontaktów z młodymi kobietami z Europy Wschodniej pod pretekstem pracy w modelingu.

W dokumentach figuruje jako współpracownik nieobjęty oskarżeniem w ramach ugody z 2008 roku. Podczas rozmów z FBI skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień z tzw. piątej poprawki. Są też nazwiska, które pojawiają się wyłącznie w korespondencji. Mariana Ićkowska, modelka pracująca dla znanych marek. W dokumentach znajdują się jej maile i rozmowy internetowe z lat 2014-2015. Dotyczyły podróży, wiz i kwestii finansowych. Z ujawnionej korespondencji wynika, że Mariana Idźkowska odbywała podróże do Nowego Jorku finansowane przez Jeffrey'a Epsteina i, jak sugerują treści wiadomości, przebywała również na jego karaibskiej wyspie.

W jednej z takich wiadomości informowała, że właśnie tam wróciła i spędziła bardzo udany dzień. Opisywała, jak mijał jej czas w towarzystwie innych kobiet, a na końcu dziękowała Epsteinowi, dodając, że żałuje jego nieobecności. W osobnej wiadomości Epstein przekazał instrukcję Januszowi Banasiakowi. Polecał mu, jak zorganizować sytuację, gdyby modelka nie zdążyła na lot na wyspę St. Thomas, znajdującą się w pobliżu prywatnej Little St. James, należącej do finansisty. Epstein opłacał jej przeloty do Nowego Jorku i na Karaiby. Jej nazwisko nie zostało zanonimizowane w aktach, co sugeruje, że nie była klasyfikowana jako osoba pokrzywdzona. Nie postawiono jej zarzutów. Wojciech Fibak, były tenisista i kolekcjoner sztuki.

W aktach znajdują się wzmianki o mailach z 2013 roku dotyczących spotkania w Paryżu i inwestycji w dzieła sztuki. W bazie kontaktów Epsteina przy jego nazwisku witniała notatka Fine Arts Investments, czyli inwestycje w sztuki piękne. Fibak publicznie określił tę relację jako powierzchowną znajomość. Jego reputacja dość mocno straciła po publikacji artykułu Tygodnika Wprost. W wyniku prowokacji dziennikarskiej wysnuto wnioski, iż Fibak miałby aranżować spotkania młodych kobiet z zamożnymi mężczyznami. W wyniku poważnej afery Wojciech Fibak przestał udzielać wywiadów. Ogólnie ujmując, wycofał się z życia publicznego. Jakiś czas temu był w podcaście, w którym padło pytanie o tę kwestię. Odpowiedzi się pojawiły, ale wiele nie można się po nich spodziewać.

Sandra Kubicka, modelka działająca w USA. Jej nazwisko pojawia się raz w mailu z 2015 roku, w którym Epstein pytał właścicielkę agencji, czy Kubicka jest jedną z jej podopiecznych. Nie ma dowodów na osobisty kontakt, a Sandra Kubicka zaprzeczyła jakiejkolwiek znajomości. W dokumentach znajduje się także korespondencja wskazująca, że osoba o nazwisku Daniel Siad miała pomagać w wyszukiwaniu modelek w Polsce, szczególnie skupiając się na Krakowie i beskidzkich wioskach. W rozmowie z francuską telewizją Siad stwierdził, że Epstein wykorzystał jego zaufanie, dodając, że nie był w stanie wiedzieć, że ten człowiek jest niebezpieczny. Mówił, że nie ma sobie nic do zarzucenia. W aktach pojawia się również wątek firmy Sportis z Kaszub.

Dokumenty potwierdzają sprzedaż łodzi spółce powiązanej z Epsteinem. Sprawa dotyczy zakupu luksusowej łodzi motorowej za ponad 181 tysięcy dolarów. Jak twierdzi przedstawiciel firmy Sportis, transakcja miała charakter wyłącznie handlowy. W jednym z maili pracownik Epsteina wspomina jego słowa o mieszkaniu u papieża w Watykanie. Nie ma dowodów potwierdzających taką sytuację. Udokumentowana jest jedynie publiczna audiencja w 2003 roku, która dostępna była wówczas dla wielu uczestników. W Polsce już po publikacji dokumentów pojawił się wątek polityczny. Premier Donald Tusk zapowiedział analizę akt pod kątem ewentualnych powiązań dotyczących polskich obywateli.

W notatkach z telefonu Epsteina znajdowała się wzmianka o planowanym spotkaniu z osobą opisaną jako otoczenie Dudy. Nie ma informacji, by do takiego spotkania doszło. Nie ma informacji, czy chodziło o prezydenta Polski. Niemniej wydaje się to dość mocno zastanawiające. Wszystkie wymienione dzisiaj wątki pokażą coś istotnego. W dokumentach obok poważnych zarzutów pojawiają się też zwykłe kontakty. Biznesowe, towarzyskie, handlowe. Co warto podkreślić, nazwisko wpisane do akt nie oznacza winy. Wpis w kalendarzu nie jest dowodem przestępstwa, a mail nie jest zarzutem. Razem jednak tworzą mapę środowiska, w którym Epstein funkcjonował przez lata.

Oprócz polskich wątków akta Jeffrey Epsteina ujawniają kontakty z osobami znanymi na całym świecie. Politykami, biznesmenami, naukowcami, artystami. To mapa relacji, która sięga od Białego Domu po prywatne wyspy na Karaibach, od sal konferencyjnych po czerwone dywany, od rozmów mailowych po fotografie w rezydencjach finansisty. Aby to trochę uporządkować, podzieliłam te najbardziej znane nazwiska na kategorie. Polityka i przywódcy światowi. Władimir Putin. Tego pana nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. Niemniej dla formalności jest to rosyjski polityk i funkcjonariusz służb specjalnych w latach 2000-2008 i od 2012 roku do dziś prezydent Federacji Rosyjskiej.

W ujawnionych dokumentach nazwisko Władimira Putina pojawia się ponad 1000 razy, a Rosja jest wspominana w aktach ponad 9000 razy. Materiały rzucają światło na próby finansisty, nawiązania kontaktów z rosyjskim prezydentem oraz na spekulacje dotyczące możliwej współpracy Epsteina z rosyjskim wywiadem. Epstein konsekwentnie próbował zbliżyć się do Putina, korzystając z pośrednictwa wpływowych osób. W 2014 roku biznesmen Joy Ito informował go, że nie udało się przekonać Rita Hoffmana do udziału w spotkaniu z rosyjskim przywódcą. Kilka lat później, w 2018 roku, Epstein pisał do byłego premiera Norwegii Thorbjörna Jaglanda. Może zasugerujesz Putinowi, że minister Ławrow może uzyskać ciekawe informacje, rozmawiając ze mną?

Jagland zadeklarował, że przekaże tę propozycję swojemu asystentowi. Z akt wynika też, że Epstein wchodził w kontakty pośrednie przez Ehuda Baraka, byłego premiera Izraela, który wielokrotnie rozmawiał z Putinem i miał dzielić się z Epsteinem szczegółami tych rozmów. Większość wzmianek o Putinie to artykuły prasowe i ogólnodostępne materiały, które trafiały do skrzynki mailowej finansisty świadczące o jego wnikliwej obserwacji polityki rosyjskiego lidera. Epstein w pewnym momencie twierdził, mam przyjaciela Putina, co mogło być elementem kreowania jego wizerunku jako osoby o nieograniczonych wpływach. Próby nawiązania kontaktu trwały nawet po skazaniu Epsteina w 2008 roku.

Bill Clinton, 42 prezydent USA, mąż Hillary, po prezydenturze aktywny w działalności charytatywnej. Akta dokumentują jego wielokrotne loty prywatnym samolotem Epsteina w latach 2002-2003 na trasach krajowych i międzynarodowych. W dokumentach znajdują się zdjęcia Clintona w basenie i jacuzzi w rezydencji Epsteina. W zeznaniach Yuhani Sheberry pojawia się sugestia, że Epstein twierdził, iż Clinton lubi młode dziewczęta. Virginia Giuffre wskazała go jako potencjalnego świadka, jednak później wycofała swoje twierdzenia o jego wizycie na wyspie. Logi lotów nie potwierdzają obecności na Little St. James, a Clinton zaprzecza jakiejkolwiek wiedzy o nielegalnej działalności finansisty.

Donald Trump, 45. prezydent USA, miliarder, developer, właściciel Trump Organization, ojciec pięciorga dzieci. Jego znajomość z Epsteinem sięga lat 90. Istnieją zdjęcia z imprez w Nowym Jorku i Mar-a-Lago, na których byli razem obecni. W aktach znajduje się ponad 38 tysięcy wzmianek o Trumpie, głównie z artykułów prasowych trafiających do skrzynki Epsteina. Jeden z opisanych incydentów dotyczył prezentacji 14-letniej dziewczynki w Mar-a-Lago. Ofiara nie postawiła żadnych zarzutów wobec Trumpa. Sam Trump twierdzi, że zerwał kontakty z Epsteinem w 2004 roku po rzekomym incydencie w swoim klubie. Książę Andrzej, syn królowej Elżbiety II, były wysłannik do spraw handlu Wielkiej Brytanii, ojciec księżniczek Beatrycze i Eugenii.

Widnieje w logach lotów z 2000 roku. Zdjęcia w aktach pokazują go w rezydencji Epsteina w towarzystwie kilku kobiet i samej Maxwell. W 2010 roku zaprosił Epsteina na kolację w pałacu Buckingham, krótko po jego wejściu z więzienia. Korespondencja z tego okresu dotyczyła spotkań z dorosłymi kobietami, w tym planowanej kolacji z 26-letnią Rosjanką. W 2022 roku zawarł ugodę finansową w sprawie cywilnej wniesionej przez Virginia Jeffrey o napaść. Ehud Barak, były premier Izraela i minister obrony. Akta dokumentują liczne wizyty w nowojorskiej rezydencji Epsteina. Ujawniono nagranie rozmowy, w której Barak mówił o potrzebie sprowadzenia kolejnego miliona rosyjskich imigrantów dla celów demograficznych.