Mentionsy Mentionsy
Klub Trójki
Klub Trójki

Śląska tożsamość i dawna mowa przetrwały w Teksasie

03.08.2026 ·51 min 38 s · 10 rozdziałów

Emigracja najczęściej związana jest z utratą korzeni, bliskich a także języka. Historia Ślązaków, którzy wyruszyli za ocean i na teksańskiej ziemi zakładali pierwsze osady pokazuje, że może być również inaczej. W połowie XIX wieku wyjeżdżano z nadzieją na własną ziemię i spokojniejsze życie. Nikt nie przypuszczał, że największym skarbem, jaki uda się ocalić będzie język. W teksańskich miejscowościach do dziś można usłyszeć śląszczyznę, która brzmi jak echo świata sprzed ponad stu pięćdziesięciu lat. Język zachowany w rodzinnych rozmowach i modlitwach. Bo to kościół był dla emigrantów miejscem, w którym czuli się jak w domu. Audycję rozpoczyna reportaż "Śni mi się po polsku" Marii Pańczyk i Anny Musialik z Polskiego Radia Katowice. Ta archiwalna audycja została zarejestrowana w czasie wizyty w Teksasie. Gośćmi programu byli też Dagmara Drzazga – autorka filmów dokumentalnych o historii i tożsamości Śląska – oraz ksiądz Franciszek Kurzaj, który od 1986 roku pracuje w Teksasie.

Wprowadzenie i historia Ślązaków w Teksasie

Anna Dudzińska, Michalina Bieńko i Anna Regulska przedstawiają historię Ślązaków w Teksasie.

3:34
Historia reportażu i jego nagroda

Opowieść o reportażu radiowym 'Śni mi się po polsku' i nagradzaniu go w 1998 roku.

2:23
Opowieść Sally Schaefer

Sally Schaefer opowiada o swoich przodkach i imigracji do Teksasu.

3:54
Modlitwa i śpiewanie w Teksasie

Opowieść o modlitwie i śpiewaniu Śląszczyźny w Teksasie, w tym śpiewanie Ave Maria.

6:46
Konkurs po śląsku i jej organizacja

Opis konkursu po śląsku w Teksasie i jego organizacji przez profesora Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego.

5:19
Historia Ślązaków w Teksasie

Opowieść o imigracji Ślązaków do Teksasu, ich adaptacji i utrzymaniu tożsamości śląskiej.

18:02
Kontynuacja historii i nowe wątki

Kontynuacja opowieści o imigracji Ślązaków do Teksasu i nowe wątki, takie jak węgiel i ropa naftowa.

1:00
Zachowanie języka serca w Teksasie

Rozmowa o zachowaniu języka serca przez śląskie wspólnoty w Teksasie, ich doświadczenie i przyczyny zmian w mowie.

5:20
Znaczenie języka w tożsamości

Ksiądz Franek na temat znaczenia języka w tożsamości i jego roli w budowaniu pomostów międzypokoleniowych.

3:33
Rezonans historii

Anna Dudzińska o rezonansie historii Śląska w jej dziennikarstwie i odkrywaniu wartości śląskiej kultury.

1:44

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.