Mentionsy Mentionsy
Klechdy – folklor i legendy polskie
Klechdy – folklor i legendy polskie

5. Ci, co prowadzą chmury

02.12.2025 ·18 min 44 s

Zapraszam na opowieść o Płanetnikach, czyli o tych, którzy według polskiego folkloru potrafili kierować chmurami.W tym odcinku przyglądam się świadectwom zebranym przez etnografów, a w szczególności życiu Wojciecha Rachwała, nazywanego ostatnim polskim Płanetnikiem.Posłuchamy też opowieści, w których drobny gest – jak przyjęcie wędrowca – mógł ochronić dom, a odmowa potrafiła pogrążyć losy całej wsi.To Klechda o wierzeniach, które przez dziesięciolecia pomagały tłumaczyć to, co działo się na niebie. I o ludziach, których zadanie było proste: nie dopuścić, by burza zrobiła więcej szkody, niż musi.

Badania etnografów UMCS z lat 60. pokazują, że w Małopolsce pamiętano też takich, którzy sprowadzali burzę z premedytacją. Nie po to, by chronić, ale by karać. Historię zwięcierzy już znacie, ale zostańcie ze mną jeszcze chwilę, a opowiem wam historię jeszcze jednego mściwego płanetnika. Skomielna czarna była wsią, przez którą rzadko przechodzili obcy. Droga wiodła przez las i mokre łąki, a kto tam trafiał, musiał wiedzieć dokąd idzie.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.