Mentionsy Mentionsy
Kardio-Know-How - Akademicka Platforma Edukacyjna
Kardio-Know-How - Akademicka Platforma Edukacyjna

Ep.239 SMuRFs-less - nowy, a jakże elegancki element słownika nowoczesnego kardiologa.

12.12.2025 ·20 min 30 s

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam pojęcie SMuRFs-less. Coraz więcej pojawia się skrótów opisujących szczególne fenotypy choroby niedokrwiennej serca, począwszy od MINOCA i INOCA, a także ANOCA, które omawiałem szerzej w odcinku 117 z 12 maja 2023 roku: https://open.spotify.com/episode/37HPbmamx5qiDVN8fUdhth?si=881fb4ec4a9143cb. Niedługo potem, 24 maja 2023 roku, w podcaście Heart ukazała się rozmowa na ten temat, choć bez użycia terminu ANOCA, lecz z rzetelnym omówieniem MINOCA i INOCA: https://open.spotify.com/episode/57BS26FP3UGH0vnb18xasn?si=4e763c576cde47bf. Dziś jednak do słownika dołącza kolejny ważny skrót – SMuRFs-less – określający pacjentów z zawałem serca i ze zwężeniami tętnic wieńcowych, ale pozbawionych klasycznych, modyfikowalnych czynników ryzyka, co opisano po raz pierwszy w JACC we 09/2023: https://www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2023.06.045. Rok później ukazała się analiza NMR pacjentów po zawale, w której po raz pierwszy pojawiło się samo pojęcie SMuRFs-less: https://www.ejinme.com/article/S0953-6205(23)00297-2/fulltext. Ogromny rezonans wywołał także znakomity tekst Paula Ridkera „SMuRF-less but inflamed”, opublikowany podczas Kongresu ESC, który jednoznacznie łączy zawał bez czynników ryzyka ze stanem zapalnym i podkreśla znaczenie hsCRP: https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article-abstract/doi/10.1093/eurheartj/ehaf658/8242429?redirectedFrom=fulltext. Problem SMuRFs-less okazał się klinicznie doniosły – obejmuje ok. 11% wszystkich pacjentów z OZW i ponad 20% chorych ze STEMI, co w Polsce w 2024 roku przełożyło się na ok. 11 tysięcy takich przypadków, zgodnie z danymi z naszej publikacji w Polish Heart Journal: https://journals.viamedica.pl/polish_heart_journal/article/view/108435. Pacjenci ci mają wyższe ryzyko wczesnej śmiertelności, częściej doświadczają zatrzymania krążenia, wstrząsu kardiogennego i powikłań okołozabiegowych, a jednocześnie częściej brakuje u nich tradycyjnych czynników ryzyka, za to częściej występują te nietradycyjne, jak choroby zapalne, obciążenia rodzinne czy zaburzenia psychiczne. Leczenie tych chorych okazuje się mniej zgodne z zaleceniami – rzadziej otrzymują statyny, ACE-I, β-blokery czy leki przeciwpłytkowe – dlatego poprawa rokowania zaczyna się od poprawy terapii, w tym intensyfikacji statyn i zwiększenia stosowania pełnego GDMT. Kluczową rolę w ocenie ryzyka odgrywają trzy markery: LDL-C, hsCRP i LP(a), z których każdy niezależnie przewiduje ryzyko zawału, choć aktualne skale ryzyka uwzględniają jedynie LDL-C, dlatego konieczne jest ich uzupełnienie o hsCRP>3 i LP(a)>30. Wreszcie, coraz większego znaczenia nabiera koncepcja zapalna zawału serca, obejmująca zarówno intensywną kontrolę stanu zapalnego – od leczenia infekcji i dbałości o styl życia, po potencjalne terapie przeciwzapalne w rodzaju kolchicyny czy IL-1β-inhibitorów – jak i pełną modyfikację skal ryzyka, bo pacjent SMuRFs-less, pozbawiony tradycyjnych czynników, ma w pierwszym roku prawie dwukrotnie wyższe ryzyko zgonu niż ten klasyczny, palący tytoń czy z hiperlipidemią. Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Smurfless, but inflamed. Jednoznacznie wiążący zawał bezczynników ryzyka ze stanem zapalnym i wskazujący na znaczenie fundamentalnego dla zapalenia prostego markera biochemicznego HSCRP, wysokiej czułości CRP. Link do tego tekstu jest w transkrypcie. A tekst jest niełatwy do przeczytania, bo zablokowany dla tych, którzy mają dostęp do European Heart Journal. No ale to wszystko wiedzieliśmy, ale na szczęście mój podcast nie jest zablokowany. To wszystko wiedzieliśmy przecież wokół nas. Widzieliśmy to wokół nas. No ale zebranie tego w jeden schemat, okraszony eleganckim terminem smerfless, dopiero zwróciło naszą uwagę na problem.

HSCRP i lipoproteina A. Trzy czynniki. LDL, CRP, LPA. Niezależny z nich opisuje każdy z nich. Niezależne ryzyko zawału serca. Każde jest ważne. Liczba jest ważna. Ten jest podwyższony, ten jest podwyższony, albo wszystkie są podwyższone, albo tylko jeden jest podwyższony. I każdy jest ważny. W aktualnych tabelach ryzyka jest tylko LDL. No jaka jest granica tego ryzyka dla LDL? Państwo znacie. A dla CRP? Granica wskazująca na podwyższone ryzyko. HSCRP. A lipoproteiny A?

Nie wyglądam najlepiej. Okej. Ale żyję. To czynić absolutnie warto. Dbać o eliminację czynników zwiększających zapalnie, bo właśnie je wymieniłem. No i na koniec zmieniamy skalę ryzyka. Te dzisiejsze nie przystają do współczesnej wiedzy. Dodajemy badanie HSCRP i lipoproteina, a po zawale smerfles wiemy, że nasz pacjent ma prawie dwukrotnie wyższy ryzyko zgonu i wymaga większej atencji niż ten palący tytoń z hiperlipidemią, a nawet ten z cukrzycą. Patria. Fernando Aramburu. Jakie piękne nazwisko. Wydawnictwo Sonia Draga, 2018. Leżało, leżało, leżało, aż w końcu wpadło moje w ręce. Przekład Karolina Jaszecka.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.