JOM 15: IKE (1/10) – Czym jest i dlaczego warto je założyć?

To jest podcast Jak ochronić majątek. Cześć tu Rafał, autor bloga i podcastu Jak ochronić majątek oraz książek Gotówka to wolność i Stop CBDC. Tytuł dzisiejszego odcinka brzmi IKE. Czym jest i dlaczego warto je założyć?. Zanim jednak przejdę do konkretów, wiernych słuchaczy proszą o subskrybowanie tego kanału, jego polubienie lub skomentowanie, aby naoliwić zardzewiałe tryby algorytmów. Wyobraź sobie siebie za jakieś 20-30 lat. Podróżujesz po świecie z najbliższymi i spełniasz wszystkie swoje marzenia, na które dotąd nie było czasu.

To jest o IKE, czyli o indywidualnym koncie emerytalnym. Jeśli bowiem myślisz, że emerytura z ZUS wystarczy Ci na godne życie, to jesteś w grubym błędzie. Statystyki mówią coś zupełnie innego. Przecięta emerytura to często mniej niż połowa ostatniej pensji. Co gorsza, im jesteś młodszy, tym prawdopodobnie będzie ona niższa. Z uwagi bowiem na ogromny spadek dzietności w Polsce, coraz mniejsza liczba osób pracujących będzie musiała utrzymywać coraz większą liczbę emerytów. A matematyki nie oszukasz. Już dziś wiadomo, że ZUS to kolos na glinianych nogach. A co jeśli system ten zachwieje się? Albo też całkowicie zawali? Dlatego przyda Ci się Finansowa poduszka na przyszłość, która pozwoli Ci spać spokojnie.

W dzisiejszym odcinku dowiesz się czym jest IKE, kto może je założyć, jakie daje korzyści i dlaczego warto się nim zainteresować już teraz. Proszę też nie mylić konta IKE z IGZE, czyli Indywidualnym Kontem Zabezpieczenia Emerytalnego, Które mimo także pewnych zalet podatkowych z reguły jest już nieco mniej korzystne od IKE. Jest to jednak temat na odrębny odcinek. Dodam przy tym, że ten odcinek jest wprowadzeniem do całej serii na temat indywidualnych kont emerytalnych, w której zamierzam Ci kompleksowo, krok po kroku, omówić całość tego zagadnienia. Pozwoli Ci ona w pełni zrozumieć IKE i świadomie podjąć decyzję. A czym w ogóle jest IKE? IKE to specjalne prywatne konto emerytalne z dużymi prewerencjami podatkowymi.

Służy ono do samodzielnego oszczędzania pieniędzy na swoją dodatkową emeryturę, ewentualnie na inne określone przez siebie cele. Zakładasz je i prowadzisz samemu, dzięki czemu przez cały czas masz pełen dostęp i całkowitą kontrolę nad swoim rachunkiem IKE. Nie musisz przy tym czekać z takim kontem aż do emerytury, lecz w dowolnym momencie możesz z niego wypłacić całość lub też część posiadanych środków. Tyle, że wówczas od wypłacanej kwoty musisz zapłacić podatek, który i tak musiałbyś ponieść w przypadku każdej innej inwestycji. Dlaczego zatem warto mieć IKE? Oto 6 najważniejszych powodów, które przemawiają za tym rozwiązaniem. I tak, po pierwsze, brak podatku.

Jeśli posiadasz IKE, to wówczas wszystkie zyski z inwestycji i odsetek zostają w Twojej kieszeni. Jesteś zatem zwolniony zarówno z tzw. podatku belki, którym objęte są przychody z dywidend i odsetek, oraz tzw. podatku giełdowego, którym objęte są dochody ze sprzedaży. Po drugie, własność posiadanych aktywów. Środki i aktywa na koncie IKE są Twoją prywatną własnością, niezależnie od zmian w systemie emerytalnym. Pod tym względem są zatem one bezpieczniejsze np. od OFE, które jako pieniądze publiczne kilka lat temu zostały zagarnięte przez rząd. Po trzecie, Dziedziczenie środków na IKE. Ogromną zaletą jest to, że zgromadzone przez Ciebie na indywidualnym koncie emerytalnym aktywa podlegają dziedziczeniu.

W przeciwieństwie zatem do emerytury z ZUS, która przypada w razie Twojej śmierci, oszczędności te nie giną i mogą trafić do Twoich bliskich. Zawsze bowiem warto prawnie zabezpieczyć swoją rodzinę. Po czwarte, całkowita kontrola nad swoim kontem w IKE. IKE oparte jest na zasadzie wolności. To Ty sam zatem wybierasz ile i kiedy wpłacasz na IKE oraz co za to kupujesz albo sprzedajesz. Ponadto, przeciwieństwie np. do ZUSu, w razie nagłej potrzeby środki z IKE możesz wypłacić wcześniej, w całości lub w części. A zatem... Nie musisz czekać aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Wcześniejsza wypłata ma ten plus, że wprawdzie nie unikasz podatku w ogóle, ale odraczasz jego zapłatę o wiele lat, dzięki czemu kwoty niepobranego podatku do momentu wcześniejszej wypłaty będą dla Ciebie w tym czasie pracować na zasadzie procentu składanego.

Po piąte, duża elastyczność. IKE jest bardzo elastycznym rozwiązaniem, które daje Ci dużą swobodę. Nie musisz oszczędzać regularnie. Nie masz obowiązku deklarować się do jakiejkolwiek wysokości wpłat. Jeśli zatem np. w danym roku nie chcesz nic wpłacać, to po prostu tego nie robisz. Po szóste, możliwość przeniesienia konta do innej instytucji finansowej. Jeśli w którymś momencie przestanie Ci odpowiadać IKE w danej instytucji finansowej albo też Konkurencja wprowadzi korzystniejsze warunki. Możesz wszystkie swoje środki wraz z osiągniętymi zyskami przenieść do innej instytucji. Nadal nie płacisz przy tym podatku np. podatku belki lub giełdowego. Jakie są zatem warunki skorzystania z preferencji, które daje IKE?

Aby móc w pełni uzyskać korzyści podatkowe, które daje IKE, trzeba spełnić łącznie tylko dwa stosunkowo proste warunki. I tak, po pierwsze, musisz ukończyć 60 rok życia. Generalnie zasadą jest, że wypłata środków zgromadzonych na IKE następuje na twój wniosek po odciągnięciu przez ciebie wieku 60 lat. Zauważ, że w przypadku mężczyzn jest to wcześniej niż ustawowy wiek emerytalny, który dla panów w Polsce wynosi 65 lat, a dla kobiet 60. Jednak w Polsce istnieje wiele zawodów, kiedy wcześniej można przejść na emeryturę, np. policjanci, górnicy itd. Takie osoby nie muszą czekać do ukończenia 60 roku życia, aby móc uzyskać korzyści podatkowe, które daje IKE.

Dla tych osób wystarczy, że nabędą one uprawnienia emerytalne i ukończą 55 rok życia. I po drugie musisz dokonać wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach. Drugim warunkiem jest to, abyś dokonał wpłat na IKE co najmniej w pięciu dowolnych latach. Nie musi to być zatem pięć następujących po sobie lat kalendarzowych, gdyż nie ma obowiązku jakiejkolwiek regularności. Wystarczy, że wpłacisz jakąś sumę pieniędzy np. w roku 2019, 2023, 2025, 2032 i 2041. Bez znaczenia jest przy tym wysokość kwoty, którą wpłaciłeś w danym roku. Może zatem np. być tak, że powiedzmy przez 3 lata wpłacałeś po kilkanaście tysięcy złotych na IKE, zaś przez 2 lata tylko po 100 złotych.

Co istotne, jest również możliwość skrócenia tego 5-letniego wymogu. Równorzędnym warunkiem z wpłatami w 5 różnych latach kalendarzowych jest bowiem dokonanie ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia wniosku o dokonanie wypłaty. Już tłumaczę o co chodzi. Otóż, jeśli przykładowo w 2040 roku ukończysz 60 lat i wówczas chciałbyś wypłacić swoje oszczędności z IKE, ale wcześniej dokonałeś jedynie trzech wpłat po 10 000 zł w roku 2032, 2034 i 2036, to jest to wystarczające. Łącznie wpłaciłeś bowiem 30 000 zł na IKE, ale z tego ponad połowę To jest dwie trzecie, czyli 20 tysięcy złotych płaciłeś przed rokiem 2035, czyli na 5 lat przed złożeniem wniosku o dokonanie wypłaty, który był w 2040 roku.

Ponadto warto wiedzieć, że wypłata środków zgromadzonych na IKE może też nastąpić w przypadku śmierci oszczędzającego na wniosek osoby uprawnionej, na przykład spadkobiercy. A jakie są zasady dotyczące działania IKE? Warto wiedzieć, że IKE różni się od zwykłego konta dla osób oszczędzających, np. rachunku maklerskiego. Oparte jest ono bowiem na kilku prostych zasadach, które powinieneś znać. Oto one. I tak, po pierwsze, tylko jedno konto IKE. W przeciwieństwie np. do zwykłych rachunków bankowych czy też maklerskich, których można posiadać kilka, każdy człowiek może mieć tylko jedno jedyne konto IKE. Dodam, że przed zawarciem umowy o prowadzenie IKE Z jakąkolwiek instytucją każdy oszczędzający musi też złożyć oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej z artykułu 233 Kodeksu Karnego za podanie nieprawdy lub zwalanie nieprawdy, że nie gromadzi środków na IKE prowadzonym przez inną instytucję finansową.

Oczywiście można też przenieść środki ze swojego dotychczasowego konta IKE do innego podmiotu finansowego, zaś to poprzednie konto wówczas wygasa. Po drugie zasada jedna osoba, jedno konto. Warto wiedzieć, że na IKE może gromadzić oszczędności wyłącznie jeden oszczędzający. Nie ma tu bowiem rachunków wspólnych np. małżonkowie, rodzice, dzieci, gdyż każdy oszczędza tu indywidualnie na własną przyszłość. Po trzecie, roczny limit wpłat na IKE. W przeciwieństwie do zwykłego konta, na które teoretycznie możesz wpłacić nieograniczoną kwotę np. milion złotych, w przypadku IKE istnieje roczny limit wpłat. Co istotne, co roku ulega on podwyższeniu, co wynika z treści obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

W sprawie wysokości kwoty wpłat na IKE. I tak przykładowo. W roku 2023 maksymalna wysokość kwoty wpłat na IKE wynosiła 20 805 zł. W roku 2024 23 472 zł. Zaś w roku 2025 wynosi ona 26 019 zł. Więc nie możesz wpłacać dowolnej kwoty. Po czwarte, wpłata i wypłata na IKE wyłącznie w polskim złotym. Na IKE możesz wpłacać i wypłacać pieniądze tylko w polskim złotym, bo IKE działa wyłącznie w naszej rodzimej walucie. Nie oznacza to jednak wcale tego, że w trakcie tych kilku czy też kilkudziesięciu lat oszczędzania na IKE, np.

maklerskim, nie możesz posiadać i pomnażać środków lub aktywów w walutach obcych, np. w dolarze, franku, funcie czy też euro. Tyle, że w momencie zakończenia IKE sama wypłata musi odbyć się w polskim złotym. Jakie są zatem formy prowadzenia IKE? Zgodnie z prawem IKE może prowadzić w następujących instytucjach finansowych w jednej z dostępnych form. To jest po pierwsze rachunek maklerski w domu maklerskim, po drugie rachunek oszczędnościowy w banku, po trzecie fundusz inwestycyjny, Ubezpieczenie na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym w Zakładzie Ubezpieczeń. Dobrowolny Fundusz Emerytalny. Osobiście jednak uważam, że zdecydowanie najlepszą formą IKE jest rachunek maklerski u brokera.

Umożliwia on bowiem to, że sam możesz dokonywać zakupu papierów wartościowych takich jak np. akcje, ETF-y, obligacje czy też inne. Co więcej, możesz też wybrać takiego maklera, który daje Ci dostęp do giełd zagranicznych, dzięki czemu będziesz mógł kupować sam np. zagraniczne akcje, ETF-y czy też rejty, które są zwykle lepsze, tańsze i bardziej zyskowne niż polskie. Obecnie taką możliwość daje między innymi Dom Maklerski Boś, XTB czy mBank. A kto może założyć IKE? Oczywistym jest, że indywidualne konto emerytalne może założyć osoba pełnoletnia. Jednak jest od tego wyjątek. Otóż prawo do wpłat na IKE przysługuje też małoletniemu, który ukończył 16 lat.

Może on jednak to uczynić tylko w roku kalendarzowym, w którym uzyskuje on dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Ponadto zawarcie umowy o prowadzenie IKE przez małoletniego wymaga zgody jego rodzica lub przedstawiciela ustawowego. Warto też wiedzieć, iż wpłat na IKE może dokonywać tylko osoba, której miejscem zamieszkania jest Polska, a zatem mająca tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium naszego kraju. W przeciwnym razie jej dochód nie będzie korzystał ze zwolnienia podatkowego stosowanego dla dochodów z IKE i będzie musiała ona zapłacić podatek belki i podatek giełdowy w kraju zamieszkania, o ile tam taki obowiązuje. Mam nadzieję, że dzisiejszy odcinek pomógł Ci zrozumieć jak działa IKE.

Jest to bowiem prosty i stosunkowo bezpieczny sposób oszczędzania na emeryturę. Dzięki niemu możesz mądrze odbudować swoją przyszłość, gdyż IKE oparte jest na jasnych zasadach. Jedno konto przypisane do jednej osoby, pełna własność posiadanych aktywów, dziedziczenie uzbieranych środków oraz roczny limit wpłat. Dzięki temu systemowi masz pełną kontrolę nad swoimi oszczędnościami, co czyni go prostym i przejrzystym rozwiązaniem na przyszłość. To tyle na dzisiaj. W kolejnych odcinkach tego podcastu opowiem Ci między innymi o tym, jak założyć IKE w biurze maklarskim, jak dokonać wypłaty środków z IKE, jak przenieść swoje środki z IKE do innej instytucji, jak wycofać środki zgromadzone na IKE w całości lub części, czy też jak wskazać jedną lub więcej osób, którym zostaną wypłacone środki zgromadzone na IKE z ominięciem zasad ogólnych dziedziczenia.