Mentionsy Mentionsy
Hrabia Monte Christo
Hrabia Monte Christo

Hrabia Monte Christo. 57. Pan Nortier

27.07.2025 ·17 min 8 s

Aleksander Dumas. Cała książka. Zapraszam do słuchania!

57. Pan Nortier. A oto co się działo w domu prokuratora po odjeździe pani Danglars podczas gdy Valentin rozmawiała z Maksymilianem. Pan de Villefort przyszedł razem z żoną do pokoju ojca. Przywitali się z nim, po czym kazali odejść Boro Lokajowi, który służył u pana Nortriera już od 25 lat i usiedli przy starcu. Pan Nortier siedział w wielkim fotelu na kółkach. Usadzano go w nim rano, a wieczorem przenoszono do łóżka. Fotel stał przed wielkim lustrem, w którym odbijał się cały pokój, tak, że starzec mógł widzieć, kto wchodził, kto wychodził i w ogóle wszystko, co siedziało wokół niego.

Bywa tak często, gdy zamierają inne organy, w jednym koncentruje się cała żywotność człowieka. Pan Nortier Nie mógł poruszyć ręką, nie mógł przemówić ani wstać, ale spojrzenie zastępowało mu wszystko. Rozkazywał wzrokiem i wzrokiem dziękował. Był to prawdziwy trup o żywych oczach. Trudno o coś okropniejszego nad widok tej twarzy z marmuru, w której zapalały się nagle błyski gniewu lub radości. Trzy tylko osoby rozumiały ten język sparaliżowanego. Wilfor, Valentin i stary sługa. Ale pan de Wilfor rzadko odwiedzał ojca. Tylko wtedy, gdy koniecznie musiał, a gdy już zaszedł, nie starał się sprawić ojcu przyjemności rozmową.

Toteż jedyną radością starca była jego wnuczka. Dzięki oddaniu miłości i cierpliwości Valentin doszła do takiej wprawy, że rozumiała wszystko, co Nortier chciał wyrazić spojrzeniem. Na tę mowę niemą i niezrozumiałą dla kogokolwiek innego odpowiadała słowami i mimiką, w którą wkładała całe swoje serce. I tak toczyły się między nimi ożywione dialogi. Ów mniemany posąg, który już niemal obracał się w proch, był nadal człowiekiem o ogromnej wiedzy, niezwykłej przenikliwości i tak silnej woli, jak tylko może być silny duch zamknięty w nieposłusznej materii, nad którą utracił władzę. Valentin nauczyła się więc rozumieć myśli starca i przekazywać mu swoje, a dzięki tym starannym analizom rzadko się zdarzało, przynajmniej jeśli chodzi o sprawy codzienne, by nie odgadła dokładnie jego życzeń lub potrzeb.

Pragniemy coś ojcu oznajmić. Podczas tego wstępu twarz Nortiera pozostała niewzruszona, zaś Wilfor zatapiał w nim tak badawcze spojrzenie, jakby chciał mu przeniknąć do głębi duszy. — Jesteśmy pewni — ciągnął prokurator swoim lodowatym tonem, który zdawał się nie dopuszczać żadnego sprzeciwu. że ci się spodoba to, co ci chcemy zakomunikować. Wzrok starca pozostał bez wyrazu. Słuchał i tyle. Postanowiliśmy wydać za mąż Valentin. Zapewne więcej emocji niż pan Nortier okazałby na taką wieść posąg z wosku. Ślub odbędzie się za trzy miesiące. Wzrok starca pozostał martwy. Pani de Villefort wtrąciła więc szybko.

Valentin kocha ojca bardzo, a ojciec odwzajemnia jej to uczucie. W ten sposób mieszkając u nich nie będzie się musiał ojciec wyrzekać żadnych swoich przyzwyczajeń, a oprócz wnuczki zyska też i wnuka. Razem będą się ojcem opiekować. W oczach Nortriera pojawił się krwawy blask. Widać było, że przeżywa coś strasznego. Krzyk bólu i gniewu podchodził mu do gardła, a nie mogąc z niego ujść, dusił go. Spurpurowiała mu twarz, a wargi zsiniały. Wilfor spokojnie otworzył okno, mówiąc – gorąco tu, upał ojcu szkodził. Podszedł znów do ojca, ale już nie usiadł. Mariasz ten, dodała pani de Vilfort, bardzo podoba się panu Depinajowi i jego rodzinie, a zresztą cała jego rodzina składa się tylko ze stryja i z ciotki.

Gdy chciał, aby przyszła do niego Valentin, przymykał prawe oko. Gdy wołał Barois, przymykał lewe. Na propozycję pani de Villefort szybko zamrugał oczyma. Na ten wyraźny znak odmowy pani de Villefort przygryzła usta. – Przysłać więc ojcu Valentin? – spytała. – Tak – dał znak starzec, przymykając szybko oczy. Państwo de Villefortowie ukłonili się starcowi i wyszli. rozkazawszy służącemu, aby wezwał Valentin, która zresztą wiedziała, że będzie panu Nortierowi potrzebna. Zaraz potem wbiegła do pokoju Valentin, wciąż zaróżowiona z emocji. Spojrzała na dziadka i natychmiast odgadła, jak bardzo cierpiał i że ma jej wiele do opowiedzenia. – Och, dziaduniu, co tu się stało?

– O co chodzi? – spytała dziewczyna. – Może myślałeś, że cię opuszczę? Że gdy wyjdę za mąż, zapomnę o tobie? — Nie — dał znak starzyc. — To powiedzieli ci, że pan Epiney zgodził się, abyśmy zamieszkali razem? — Tak. — No to dlaczego się gniewasz? Oczy starca przybrały wyraz nieskończonej czułości. — Tak, rozumiem. Dlatego, że mnie kochasz — starzyc potwierdził. — Boisz się, żebym nie była nieszczęśliwa? — Tak. — Nie lubisz pana Fransa? — Nie, nie, nie — zamrugały oczy. — Więc bardzo się tym martwisz, dziaduniu? — Tak. — No to posłuchaj, dziadziu — rzekła Valentin, klękając przy panu Nortierze i obejmując go za szyję — i ja się martwię, bo ja też nie lubię pana Epinaja.

Ale dzisiaj możesz mnie już tylko rozumieć, albo się ze mną radować, albo smucić. To jedyne szczęście. Jakie Bóg zapomniał mi wydrzeć. Gdy skończyłam mówić, oczy Nortiera zabłysły takim sprytem, że dziewczyna jakby wyczytała w nich tę myśl. – Mylisz się. Jeszcze wiele mogę dla ciebie zrobić. – Możesz coś dla mnie zrobić, dziaduniu? – zapytała Valentin. – Tak? Nortier wzniósł oczy ku niebu. Znaczyło to, że czegoś sobie życzy. Czego chcesz, dziadziu? No, zastanówmy się. Walentina myślała się przez chwilę i zaczęła wymieniać wszystko, co tylko przychodziło jej po kolei do głowy. Ale starzec nieustannie odpowiadał – nie. No, skoro jestem taka niedomyślna, weźmy się do poważniejszych środków.

Jeła wymieniać po kolei litery alfabetu, patrząc pytająco na sparaliżowanego. Przy literze N Nortier mrugnął na znak potwierdzenia. – Aha, rzecz, o którą ci chodzi, zaczyna się na N. No, zobaczmy, co dalej z tym N. Na, ne, ni, no, tak, tak, tak, zabrugał pan Nortier. Aha, więc no, tak. Valentin pobiegła po słownik, położyła go na pulpicie przed panem Nortrierem. Otwarła go, a kiedy starzec spojrzał na kartki, zaczęła sunąć szybko, żywo, palcem z góry na dół po kolumnach. Rozmawiali tak dość często od sześciu lat. To jest od czasu, gdy Nortier znalazł się w tak ciężkim stanie. Valentin miała już w tym taką wprawę, że odczytywała myśli dziadka tak szybko, jakby starzec sam szukał słów w słowniku.

Przy słowie notariusz Nortier dał znak, aby się zatrzymała. – Notariusz? Chcesz się widzieć z notariuszem? – starzec przytaknął. – Mam posłać po niego? — Tak. — Powiadomić o tym ojca? — Tak. — Chcesz, aby notariusz przyszedł natychmiast? — Tak. — No, to, dziadziu, zaraz po niego poślę. — To wszystko, czego chcesz? — Tak. Valentin podbiegła do dzwonka. Gdy wszedł służący, poprosiła go, aby poszedł po pana albo panią de Villefort. — I co, jesteś content? — spytała dziadka. — No, ja myślę, nie tak łatwo było na to wpaść. I dziewczyna uśmiechnęła się do starca, tak jak uśmiechnęłaby się do dziecka. — Barois wprowadził pana de Vilforta. — Czego ojciec sobie życzy?

— spytał Vilfort. — Ojcze, dziadek chce, aby wezwać notariusza — wyjaśniła Valentin. Wobec tak dziwnego, a co najmniej niespodziewanego żądania, Vilfort spojrzał na sparaliżowanego. — Tak — mówiło spojrzenie starego ze stanowczością, która wskazywała, że z pomocą Valentinii, sługi, który już wiedział, czego chce jego pan, jest gotów wytrzymać walkę. — Żąda ojciec notariusza? — powtórzył Wilford. — Tak. — Ale po cóż? Nortier nie odpowiedział. — Po co ojcu notariusz? Wzrok sparaliżowanego pozostał nieruchomy, jakby wyrażał — taka jest moja wola i koniec. Po to, by nam wyrządzić jakąś złą psotę, indagował Wilford. Czy aby warto?

Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.