Bliżej Dziejów – Bereza Kartuska
Historyk i publicysta Michał Wołłejko, autor publikacji „Bereza Kartuska. Obóz dla narodowców”, przybliża historię miejsca odosobnienia w Berezie Kartuskiej na Polesiu. Od czerwca 1934 do września 1939 roku władze sanacyjne II RP kierowały tam m.in. swoich przeciwników politycznych. Przygotował Mirosław Sochacki.
To znaczy, nie bito więźniów osadzonych, były nieco lepsze racje żywnościowe, nie gnębiono tychże osadzonych. No i wreszcie powiadam, załoga była, czyli załoga to była służba więzienna. Służba więzienna nie ma z tym nic wspólnego. Złóżcie się dzisiaj odczyniając od tego, Handlującego epizodu jakim było powołanie miejsca zasobnienia w Berezie. Panał tam zupełnie inny reżim. Ci ludzie odsiadywali tam wyroki, krótsze bądź dłuższe. Serjusz Piasecki, wspaniały pisarz, który też tam trafił, znacznie wcześniej niż Stefan Bandera. Panał tam zupełnie inny reżim. To było to ciężkie więzienie, ale służyło to tam, Osadzeni odbywali swoje wyroki, swoje kary więzienia za najcięższe przestępstwa, jakie były popełniane. W przypadku właśnie Stefana Bandery organizacja zamordowania ministra Pieradzkiego. Sergiusz Piasecki też wcześniej, lat wcześniej zamordował początkowo karę śmierci zamienioną na wieloletnie więzienie.
Proszę sobie wyobrazić, że jego, że więzień obozu Napoleon Siemaszko, mecenas Napoleon Siemaszko w czasie przerwy na spacery brał na własne plecy swojego Oprawca. Oprawca, tak. Ofiara i w ten sposób umożliwiał mu jakikolwiek spacer. Opuszczenie celi. Opuszczenie celi, żeby mógł odetchnąć świeżym powietrzem. Równie przyzwoicie zachował się w tym czasie, mówię o 1946 roku, zachował się Bolesław Piasecki. Jeden z pierwszych więźniów Berezy Kartuskiej. Zachowały się szczęśliwie materiały ze śledztwa Wacława Kostka-Biernackiego. Piasecki był wzywany kilkakrotnie na ulicę Koszykową do Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i indagowany o to, aby opowiedział jak to było w Berezie i jaka była w Berezie rola Kostka-Biernackiego.
Piasecki zachował się bardzo przyzwoicie, ale nie musiał. Powiedział, że on go tam nigdy nie widział, a w ogóle tego człowieka nie zna, tylko z gazet, że był to wojewoda. Obóz zakończył działalność we wrześniu 1939. Faktycznie, ale polski rząd emigracyjny dopiero dwa lata później na wniosek ministra sprawiedliwości jednomyślnie przyjął rozporządzenie formalnie likwidujące to miejsce odosobnienia w Berezie Kartuskiej. A proszę powiedzieć, odwiedził pan Berezę? Tak, przed laty, kiedy jeszcze, przynajmniej dla mnie, Białoruś stała powiedzmy otworem, może nie było to znowu takie proste, bo za każdym razem wymagało to wizy, ale byłem w Berezie. Te dawne koszary, obóz był w koszarach jeszcze carskich, one stoją. Całkiem dobrze, częściowo niektóre obiekty są całkiem dobrze zachowane, odnowione.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Historia obozu w Berezie Kartuskiej, jego powstanie i pierwsze osadzonymi.
Opis zamachu na ministra Pieradzkiego i powiązanie z powstaniem obozu w Berezie.
Opis aresztowań narodowców i transportu do obozu w Berezie.
Opis reżimu w obozie i traktowania więźniów, szczególnie polityków i kryminalistów.
Opis zakończenia działalności obozu w Berezie i jego stan obecny.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.