Mentionsy Mentionsy
Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU

Z dziejów polskiego oporu przeciw UPA na Wołyniu. Dr Mariusz Zajączkowski

15.07.2026 ·1 godz 26 min · 13 rozdziałów

W latach 1943–1944 na Wołyniu polska ludność cywilna znalazła się w obliczu masowych ataków ze strony Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz wspierających ją lokalnych struktur ukraińskiego podziemia. W odpowiedzi zaczęły powstawać ośrodki samoobrony, m.in. w Przebrażu, Zasmykach, Hucie Stepańskiej czy Pańskiej Dolinie, których głównym celem była ochrona mieszkańców przed napadami i ewakuacja zagrożonej ludności. Część tych placówek współpracowała ze strukturami Armii Krajowej, a z czasem także z oddziałami partyzanckimi, które prowadziły działania odwetowe i osłonowe. Szczególne znaczenie miało sformowanie 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, która w 1944 roku podjęła walkę zarówno z UPA, jak i z Niemcami. Polska samoobrona na Wołyniu miała przede wszystkim charakter desperackiej reakcji obronnej na akcję antypolską, choć w realiach wojny przybierała również formę działań zbrojnych i odwetu.Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy z dr. Mariuszem Zajączkowskim, historykiem, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk i Wojskowego Biura Historycznego.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Prowadzenie rozmowy z doktorem Mariuszem Zajączkowski

Dr Mariusz Zajączkowski omawia historię polskiego oporu przeciw Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na Wołyniu w latach 40. XX wieku.

2:20
Konspiracja polska podziemna po okupacji sowieckiej

Dr Zajączkowski omawia powstanie struktur podziemnych polskich po okupacji sowieckiej i ich role w oporze.

1:55
Zbrodnia w Parośli i jej kontekst

Rozmowa skupia się na pierwszej masowej zbrodni dokonanej przez UPA w Parośli w lutym 1943 roku.

1:32
Zdezerterowani policjanci ukraińscy i UPA

Dr Zajączkowski omawia sytuację zdezerterowanych policjantów ukraińskich i ich przystąpienie do UPA.

1:43
Planowanie i przeprowadzanie zbrodni przez UPA

Rozmowa skupia się na planowaniu i przeprowadzaniu zbrodni przez UPA na Wołyniu w marcu 1943 roku.

4:07
Tworzenie placówek samoobrony przez Polaków

Dr Zajączkowski omawia inicjatywy tworzenia placówek samoobrony przez Polaków w odpowiedzi na zbrodnie UPA.

6:11
Reakcja Niemców i polskiego podziemia

Rozmowa skupia się na reakcji Niemców i polskiego podziemia na zbrodnie UPA, a także na możliwościach polskiego podziemia w 1943 roku.

6:29
Strategia Armii Krajowej na Wołyniu

Dr Zajączkowski analizuje strategię Armii Krajowej na Wołyniu w 1943 roku i jej działania wobec zbrodni UPA.

7:19
Zbrodnia w Janowej Dolinie

Rozmowa skupia się na zbrodni w Janowej Dolinie w kwietniu 1944 roku i sytuacji w polskim podziemiu na Wołyniu.

30:04
Samoobrona w Zasmykach

Rozmowa skupia się na samoobronie w Zasmykach, jej sukcesach i stratach. Opisane są dwa główne oddziały, Jastrzębia i Sokoła, oraz ich zadanie wspierania samobrony.

12:53
Propozycja Niemców do polskich oddziałów

Dr Mariusz Zajączkowski opisuje propozycję Niemców do polskich oddziałów do walki z sowiecką partyzantką w zamian za dozbrojenie. Oddział policji i Służby Niemieckiej został rozbrojony.

4:29
Dywizja 27 Wołyńska

Dr Mariusz Zajączkowski opisuje historię Dywizji 27 Wołyńska, jej walki z Niemcami i ukraińską UPA, a także jej końcowy rozdział w lipcu 1944 roku.

3:49
Oddziały komunistycznej partyzantki

Dr Mariusz Zajączkowski omawia oddziały komunistycznej partyzantki, w tym oddziały Roberta Satanowskiego i Józefa Sobisiaka, oraz ich rolę w walkach z UPA i Niemcami.

2:51

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.