Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. Prof. Rafał Wnuk
Po napaści III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941 r. Litwini liczyli na zmianę własnej sytuacji politycznej. Działacze z Litewskiego Frontu Aktywistów (LAF) 23 czerwca 1941 r. wzniecili „powstanie czerwcowe”, a dzień później ogłosili powstanie Rządu Tymczasowego. Przystąpili do tworzenia własnej policji, wojska, a także administracji. Niemcy jednak po dwóch miesiącach rozwiązali litewskie organy władzy, jego przywódcę zesłali do obozu koncentracyjnego, a pozostałe instytucje i ich członków włączyli we własny system okupacyjny. Wówczas jawnie działające władze litewskie zeszły do podziemia. Litwa postrzegała ZSRR jako większe zagrożenie niż III Rzeszę. W 1943 r. powstał Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy (VLIK), w którego skład weszli polityce z różnych ugrupowań. Został on jednak rozbity przez Gestapo w 1944 r. i nie odegrał żadnej roli w momencie wkroczenia Armii Czerwonej.Walkom powstańczym w czerwcu 1941 r. towarzyszyły mordy na ludności żydowskiej. Obok Niemców uczestniczyli w nich Litwini. Pogromy objęły nie tylko Litwę, lecz także inne państwa nadbałtyckie. Większość litewskich Żydów zginęła w zbiorowych egzekucjach , a nie w obozach zagłady.Druga wojna światowa pogłębiła polsko-litewski antagonizm. Cieniem na wzajemnych relacjach położyły się szczególnie wydarzenia z 1944 r.: zbrodnie policjantów litewskich na Polakach w Glinciszkach, a następnie polski odwet w Dubinkach dokonany przez 5 Wileńską Brygadę AK.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Rafałem Wnukiem, historykiem z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i dyrektora Muzeum II Wojny Światowej.#litwa #einsatzgruppen #holocaust #zsrr #IIIrzesza #leonasprapulenis #lupaszka #litewskifrontaktywistów #pogrom #njwyższykomitetwyzwolenialitwy #powstanieczerwcowenalitwie #glinciszki #dubinki #armiakrajowa #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Litwini jakby starają się wykorzystać ten moment, prowadzić politykę faktów dokonanych. Bo co do samego zajęcia Litwy, to pewnie parę dni po wybuchu wojny cała Litwa już była okupowana przez Niemców. Dokładnie, to niecały tydzień trwał okres, ale to dla Litwinów jest jednocześnie okresem powstania. wycofujących się Sowietów, walczenie z oddziałami striebitielnych batalionów, czyli miejscowych sił litewskich prokomunistycznych, które próbują palić jakieś zakłady, niszczyć dobytek, którego nie zdążyli Sowieci wywieźć. Czy mogę jeszcze jedną rzecz dopytać?
Czyli my często o tym zapominamy, ale chyba ponad połowa Żydów w ogóle, którzy zostali zabici w czasie II wojny światowej, zginęło od kul. My mamy ten obszar, mamy ten sposób myślenia, że to kominy i gaz. Nie. Cały pierwszy okres i cały wschód to są kule i Litwini są na początku tego procesu. Jednocześnie na terenie tej samej Litwy powstają pierwsze obozy dla jeńców sowieckich. I to też jest ten sam okres. Wrzesień, październik, listopad, grudzień 1941 roku.
I pojawiają się pierwsze organizacje konspiracyjne, oprócz tego frontu litewskiego. Aktywizują się i socjaliści, aktywizują się HDC, ludowcy. Oni wszyscy coś tam robią w mniejszym lub większym stopniu. No i pojawia się bardzo ciekawa organizacja, bardzo istotna dla tego, co się będzie działo po wojnie, czyli Litewska Armia Wolności, LLA. Oczywiście wszystko to dzieje się na obszarze, który jest częścią Komisariatu Rzeszy Wschód.
to Niemcy próbują stworzyć litewskie Waffen-SS. Podobnie, jak to miało miejsce na Łotwie i w Estonii. Próbują stworzyć, czyli udało im się, nie wychodzi. Mimo, że Litwini są największym z narodów bałtyckich, bo jest ich trzy razy tyle, co Estończyków, i o milion więcej niż Łotyszy, to nie udaje im się z tego powodu, że Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy i inne mniejsze organizacje, w tym Litewska Armia Wolności, bo Litewska Armia Wolności nie weszła do Komitetu Litwy, twierdząc, że to wszystko są politycy, a oni są patrioci, żołnierze. Najpierw trzeba by walczyć Litwę, a dopiero potem politykować. Oni byli tak naprawdę antypolityczni i antypartyjni. Dlatego trzymali się z boku to LLA.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Po napaści III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941 r. Litwini liczyli na zmianę własnej sytuacji politycznej. Działacze z Litewskiego Frontu Aktywistów (LAF) 23 czerwca 1941 r. wzniecili „powstanie czerwcowe”, a dzień później ogłosili powstanie Rządu Tymczasowego. Przystąpili do tworzenia własnej policji, wojska, a także administracji. Niemcy jednak po dwóch miesiącach rozwiązali litewskie organy władzy, jego przywódcę zesłali do obozu koncentracyjnego, a pozostałe instytucje i ich członków włączyli we własny system okupacyjny. Wówczas jawnie działające władze litewskie zeszły do podziemia. Litwa postrzegała ZSRR jako większe zagrożenie niż III Rzeszę. W 1943 r. powstał Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy (VLIK), w którego skład weszli polityce z różnych ugrupowań. Został on jednak rozbity przez Gestapo w 1944 r. i nie odegrał żadnej roli w momencie wkroczenia Armii Czerwonej.Walkom powstańczym w czerwcu 1941 r. towarzyszyły mordy na ludności żydowskiej. Obok Niemców uczestniczyli w nich Litwini. Pogromy objęły nie tylko Litwę, lecz także inne państwa nadbałtyckie. Większość litewskich Żydów zginęła w zbiorowych egzekucjach , a nie w obozach zagłady.Druga wojna światowa pogłębiła polsko-litewski antagonizm. Cieniem na wzajemnych relacjach położyły się szczególnie wydarzenia z 1944 r.: zbrodnie policjantów litewskich na Polakach w Glinciszkach, a następnie polski odwet w Dubinkach dokonany przez 5 Wileńską Brygadę AK.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Rafałem Wnukiem, historykiem z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i dyrektora Muzeum II Wojny Światowej.#litwa #einsatzgruppen #holocaust #zsrr #IIIrzesza #leonasprapulenis #lupaszka #litewskifrontaktywistów #pogrom #njwyższykomitetwyzwolenialitwy #powstanieczerwcowenalitwie #glinciszki #dubinki #armiakrajowa #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl