4 miliardy lat. Jeden eksperyment. AllONE

Ta sama strategia. Ta sama ewolucja. Współpraca z tymi, którzy Ci się opłacają. Walka z tymi, którzy chcą Cię zniszczyć. Egoizm w sytuacjach, gdzie egoizm wygrywa. Altruizm w sytuacjach, gdzie altruizm wygrywa. Najbardziej optymalny aspekt. Zawsze wygrywa. Ewolucja nie ma morału. Ewolucja ma tylko skuteczność. 1980 Robert Axelrod, profesor nauk politycznych z Uniwersytetu Michigan, postanowił rozwiązać starą zagadkę. Zagadka brzmi tak. Wyobraź sobie, że masz wybór. Współpracować z drugim człowiekiem albo go zdradzić. Jeśli oboje współpracujecie, oboje zarabiacie.

Jeśli ty zdradzisz, a on współpracuje, ty zarabiasz dużo, on traci. Jeśli oboje zdradzicie, oboje tracicie po trochu. W teorii gier nazywa się to dylemat więźnia i jest to model wszystkiego, co robisz w życiu. Od kupowania używanego samochodu, przez relacje w pracy, po wojny między państwami. Axelrod zrobił coś sprytnego. Zaprosił 14 naukowców z całego świata. Matematyków, ekonomistów, psychologów. I kazał im napisać programy komputerowe, które grają w dylemat więźnia. Każdy program przeciwko każdemu. 200 rund. Najlepszy wygrywa. Pomyśl, jakie strategie wysłali Ci najlepsi mózgowcy świata? Skomplikowane algorytmy.

Programy, które analizowały zachowanie przeciwnika, próbowały go przechytrzyć, oszukać i wykorzystać. A wygrał program z czterech linijek kodu. Napisał go Anatol Rapoport. Strategia nazywała się tit fortat. W tłumaczeniu wet za wet. I robiła tylko dwie rzeczy. Pierwsza runda zaczyna jej od współpracy. Każda następna rób to, co przeciwnik zrobił poprzednio. Jeśli on współpracował, ty współpracujesz. Jeśli on cię zdradził, ty zdradzasz w następnej rundzie. Bez urazy, bez kalkulacji, bez taktyki. Axelrod nie mógł w to uwierzyć. Zorganizował drugi turniej. Tym razem wszyscy wiedzieli, że Tit for Tat wygrał i mieli go pokonać.

Tit for Tat wygrał po raz drugi. Co to oznacza? Axelrod wyciągnął cztery zasady z tych turniejów. Posyłaj uważnie, bo to są zasady, według których działa cała przyroda od przeszło już 4 miliardów lat. 1. Bądź miły. Nigdy nie zdradzaj jako pierwszy. Daj drugiej stronie szansę. 2. Bądź sprawiedliwy. Jeśli Cię zdradzą, oddaj natychmiast. Inaczej będą Cię wykorzystywać. Bądź wybaczający. Jeśli oni wrócą do współpracy, Ty też wracaj. Nie chowaj urazy. 4. Bądź przewidywalny. Niech wszyscy wiedzą, jak działasz. Wtedy wiedzą, że opłaca się z Tobą współpracować.

To nie jest filozofia. To jest matematyka. Komputerowe symulacje pokazały, że strategie, które robią te cztery rzeczy, w długim okresie zawsze wygrywają z tymi, które są albo zbyt naiwne, albo zbyt egoistyczne. Ale uwaga! I to jest najważniejsze. Tid Fortat nigdy nie wygrał pojedynczej rozgrywki z konkretnym przeciwnikiem. Nigdy nie miał wyższego wyniku niż przeciwnik w bezpośrednim starciu. Wygrał całość, bo umiał wyciągać współpracę od innych, bo wokół niego rosły sojusze. Egoiści wygrywali pojedyncze gry. Tid Fortat wygrywał całą wojnę. Pomyśl, co Axelrod tak naprawdę odkrył?

Bo oni są. Każdy z nich coś dla ciebie robi. Sieć już istnieje. Tylko twój mózg jeszcze tego nie zauważył. Axelrod pokazał, jak grać. Cztery zasady. Ufaj. Nie zaczynaj od podejrzeń. Bądź sprawiedliwy. Jeśli cię oszuka, oddaj. Nie pozwalaj się wykorzystywać. Bądź wybaczający. Jeśli wróci do współpracy, wybacz. Nie chowaj urazy do całych narodów, religii, kultur, bo jakaś jednostka cię skrzywdziła. To jest pułapka prymitywnego mózgu. Bądź przewidywalny. Niech wszyscy wiedzą, jak działasz. Wtedy ci, którzy chcą współpracy, znajdą Cię. A ci, którzy chcą Cię oszukać, odejdą. To jest matematyka, która udowodniła, że tak się wygrywa.