Historia kieleckich ulic. Zagnańska
Zagnańska, Starozagnańska i Feliksa Dzierżyńskiego. Takie nazwy nosiła ulica, która od ponad stulecia łączy Kielce z Zagnańskiem. Krzysztof Myśliński, Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków mówi, że historia ulicy Zagnańskiej związana jest z przemysłem. - Po zachodniej stronie ulicy Zagnańskiej znajdowały się liczne zakłady. Niektóre z nich wybudowano jeszcze na początku XX wieku. Największa była Huta „Ludwików”, która następnie funkcjonowała pod nazwami Kieleckie Zakłady Wyrobów Metalowych, Fabryka Nadwozi Samochodowych „Polmo-SHL” oraz Fabryka Samochodów Specjalizowanych „Polmo SHL”. Przy ulicy Zagnańskiej mieścił się także duży tartak, do którego dojeżdżała kolejka wąskotorowa. A po drugiej wojnie światowej wybudowano między innymi fabrykę nawozów sztucznych, zakłady drobiarskie i mięsne, chłodnię, Centrostal oraz Ośrodek Sportu i Wypoczynku „Tęcza” oraz areszt śledczy – opowiada Krzysztof Myśliński. Po wschodniej stronie ulicy Zagnańskiej, od ulicy 1 Maja do ulicy Łódzkiej, dominowała natomiast zabudowa mieszkaniowa. Przez dziesięciolecia w większości były to niewielkie domy, głównie drewniane. - Ulica Zagnańska pierwotnie zaczynała się koło kościoła Świętego Krzyża, na skrzyżowaniu z ulicą 1 Maja pełniącą wówczas rolę szosy w kierunku Końskich, Piotrkowa Trybunalskiego i Żarnowa. W okresie międzywojennym wytyczono obecną ulicę Okrzei, którą pierwotnie nazywano Nowozagnańską. Wówczas Zagnańską przemianowano na Starozagnańską. W 1950 roku ulica Zagnańska otrzymała natomiast nazwę Feliksa Dzierżyńskiego. Do obecnej nazwy powrócono po 40 latach – dodaje Krzysztof Myśliński. Ulica Zagnańska nie była istotną arterią komunikacyjną w Kielcach. Zapewniała dojazd do zakładów i fabryk oraz wyjazd w kierunku Zagnańska. Wzrost liczby pojazdów sprawił jednak, że konieczna była jej rozbudowa. Na przełomie pierwszej i drugiej dekady obecnego stulecia zmodernizowana została ulica 1 Maja oraz wybudowano dwujezdniową ulicę Przemysława Gosiewskiego. Wówczas rozbudowano także ulicę Zagnańską, która na odcinku od 1 Maja do Jesionowej stała się dwujezdniowa. W połowie 2019 roku rozpoczęła się natomiast trwająca dwa lata rozbudowa jej kolejnego odcinka - od Jesionowej do ulicy Witosa. W kolejnych latach wyremontowano natomiast pozostałą część ulicy Zagnańskiej, która jest jedną z najdłuższych w Kielcach, bo ma ponad 4 km.
Jeszcze do dzisiaj niektórzy kielczanie mówią Zagdańsk i na ulicy mówią Zagdańska, choć ta miejscowość Zagdańsk także jako stacja docelowa kolejki leśnej, dzisiaj nie funkcjonującej. To jest miejscowość stara, z Kielcami bardzo silnie związana, a tak jak się przysłuchać tej pierwotnej nazwie, bo ona się rzeczywiście pierwotnie nazywała Zagdańsk, To jest zresztą miejscowość o średniowiecznym jeszcze środowodzie. To w takim źródłosłowie, gdy Gdańsko, na przykład Gdańsko oznacza miejsce umocnione, najogólniej rzecz biorąc, więc być może tam kiedyś w tym Zagdańsku była jakaś kawarownia. A ulica Zagnańska to jest to ulica prowadząca od ulicy 1 Maja, czyli szosy na Końskie, na Piotrków, dawniej na Żarnów. Taka droga łącząca północno-zachodnie przedmieścia Kielc z miejscowością Zagnańsk, a przede wszystkim z tymi wielkimi rozległymi lasami, które w tamtą stronę się rozciągały po północnej czy północno-zachodniej stronie Kielc.
Tam droga była zawsze. Odkąd znamy jakiekolwiek mapy czy jakiekolwiek zapisy, to była droga do Zagnańska, czyli ulica Zagnańska, bo stąd się ta nazwa wzięła. Ona przez jakiś czas nazywana była Starozagnańską, kiedy w okresie międzywojennym wytyczono dzisiejszą ulicę Okrzei, czyli tę ulicę łączącą Folwar Głęboczka Mniej więcej to tam jest, gdzie się kończą zabudowania dawnej SHL-ki, a stoją dwa biurowce, ten błękitny, nieużywany i biurowiec Kolportera, to to mniej więcej jest głęboczka. Więc kiedy na początku XX wieku wytyczono od miasta, na przedłużeniu ulicy Piotrkowskiej, ulicę dzisiejszą Okrzei, nazwano ją Nowo-Zagnańską. W związku z tym Stara ulica Zagnańska przez pewien czas nosiła nazwę ulicy Staro-Zagnańskiej. Później, kiedy nadano tej Nowo-Zagnańskiej nazwę Okrzei, to ta przejściowa nazwa Stara Zagnańska zniknęła. Czemu służyła ulica Zagnańska? Ulicą była właściwie tylko do głęboczki, ponieważ otoczona była zabudową mniej lub bardziej zwartą.
Bo dzisiaj one właściwie nie funkcjonują. Wiemy o tym, że aż po lata 50. to była jedna z najbardziej zaniedbanych dzielnic Kielc, o bardzo dużym zagęszczeniu jeśli chodzi o mieszkania. Bo była to właściwie ulica Zagnańska pośrodku dzielnicy Robotniczej i dzielnicy Biedoty. Komunikacyjnie zaś to nie była jakaś strasznie ważna, tranzytowa ulica. Tam gdzieś kończyło się jej użytkowanie przez rozrastający się przemysł, bo to nie tylko KZWM, nie tylko dawna SHL-ka. Ale potem, za SHL-ką, w końcu XIX wieku powstała kielecka fabryka nawozów sztucznych, czyli superfosfat. Tam funkcjonował duży tartak na Głęboczce, także państwowy tartak. Na herbach do tego tartaku dojeżdżała kolejka z Gór Świętokrzyskich. Tam po wojnie ZSS z zespołem zbudowało sobie pierwszą wielką, mechaniczną piekarnię na ulicy właśnie Głęboczka. Ona stoi do dzisiaj. Tam stoi do dzisiaj PSS-owski hurtowy magazyn.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.