Mentionsy Mentionsy
Gutral Gada
Gutral Gada

Lęk przed zmianą - skąd się bierze i kiedy nas blokuje?

26.04.2026 ·44 min 20 s · 13 rozdziałów · 1 sponsor

Zmiana jest jednym z najbardziej stałych elementów naszego życia, a jednocześnie jednym z tych, które najczęściej budzą w nas lęk. W tym odcinku podcastu przyglądamy się temu, skąd bierze się obawa przed zmianą i dlaczego nawet wtedy, gdy wiemy, że coś jest dla nas dobre, możemy odczuwać silny opór.Przyglądamy się psychologicznym mechanizmom stojącym za potrzebą bezpieczeństwa i przewidywalności, a także temu, w jaki sposób nasz umysł próbuje chronić nas przed niepewnością. Rozmawiamy o tym, kiedy lęk przed zmianą pełni funkcję adaptacyjną, a kiedy zaczyna nas ograniczać.Punktem wyjścia do rozmowy są także przemiany, które zachodzą dziś na poziomie społecznym i środowiskowym – zielona transformacja, zmiany klimatu oraz konieczność modyfikowania stylu życia, pracy i konsumpcji. Dla wielu osób oznacza to nie tylko nowe rozwiązania technologiczne czy gospodarcze, lecz także emocjonalne mierzenie się z niepewnością i utratą dotychczasowej stabilności.Zastanawiamy się: – dlaczego zmiana budzi lęk, nawet gdy jest potrzebna – jak działa nasz mózg w obliczu niepewności – kiedy opór przed zmianą nas chroni – jak rozwijać elastyczność psychiczną i lepiej radzić sobie ze zmianąGościnią odcinka jest dr Marzena Cypryańska-Nezlek - psycholożka społeczna, pracuje na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS, gdzie prowadzi ćwiczenia i wykłady m.in. z psychologii społecznej, metodologii badań i analizy statystycznej oraz społecznej odpowiedzialności biznesu. Kieruje Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych, USWPS. Od wielu lat realizuje badania i publikuje w dziedzinie nauk społecznych. Jej badania dotyczą między innymi jakości życia, zdrowia psychicznego, reakcji emocjonalnych na sytuacje zagrożenia środowiskowe oraz psychologicznych i społecznych skutków negatywnych zmian w środowisku naturalnym. W obszarze jej zainteresowań jest też społeczna odpowiedzialność biznesu i zachowania konsumenckie związane z wyborami proekologicznymi. Jest zaangażowana w tworzenie programów edukacyjnych z zakresu zrównoważonego rozwoju, ochrony przyrody i klimatu. W pracy edukacyjnej i eksperckiej skupia się na zachowaniach proekologicznych, mechanizmach zmiany nawyków oraz determinantach zmiany społecznej. Członkini zespołu badawczego Kind Mind.A gościnnie dodzwoniła się do nas prof. Katarzyna Siuzdak @science_mission[reklama] Partnerem odcinka jest TAURON - marka, która doskonale rozumie, że zmiana to nie tylko liczby, technologie i strategie, ale też emocje. Transformacja, niezależnie czy to osobista, czy energetyczna, często wiąże się z niepewnością i poczuciem utraty. TAURON podchodzi do niej świadomie, stawiając na ewolucję zamiast rewolucji. Dbając o to, by to, co nowe, wyrastało z szacunku do tego, co było wcześniej. I właśnie o takim oswajaniu zmiany dziś rozmawiamy. Montaż: Eugeniusz Karlov

Introdukcja i temat

Podcast zaczyna się rozmową o lęku przed zmianą, jego źródłach i znaczeniu w życiu ludzkim.

3:29
Reklama Tauron

Tauron, która doskonale rozumie, że zmiana to nie tylko liczby, technologie i strategie, ale też emocje, które temu towarzyszą.

0:08
Definicja lęku przed zmianą

Rozmowa o roli umysłu w reakcji na zmiany, potrzebie kontroli i przewidywalności, oraz o tym, kiedy lęk przestaje być adaptacyjny.

2:35
Zmiany globalne i lokalne

Marzena analizuje wpływ globalnych zmian na nasze funkcjonowanie i opowiada o lęku klimatycznym i zmęczeniu zmianą.

2:10
Zmiany klimatyczne i transformacja

Rozmowa o trudności zmian klimatycznych i transformacji energetycznej, oraz o potrzebie przeformułowania podejścia do tych zmian.

0:34
Bezradność i zafiksowanie na ja

Asia Gutral przedstawia problem bezradności i zafiksowania na ja, a Marzena wyjaśnia, dlaczego to prowadzi do unikania tematów związanych z zmianami klimatycznymi.

1:49
Self-care i społeczność

Rozmowa o znaczeniu self-care i jego relacji z społecznością, a także o konsekwencjach unikania tematów związanych z zmianami klimatycznymi.

1:37
Zmiany w perspektywie społecznej

Marzena i Asia Gutral analizują, jak zmiany wpływają na nasze postrzeganie świata i nasze relacje z innymi, podkreślając konieczność zrozumienia naszej wizji jako części społeczeństwa.

1:59
Wpływ reklam i trendów

Rozmowa o wpływach reklam i trendów na nasze zachowanie, a także o konsekwencjach tego na nasze relacje z innymi i nasze postrzeganie świata.

1:01
Wartość wspólnotowości

Marzena i Asia Gutral omawiają znaczenie wspólnotowości i jej brak w naszej społeczności, a także o konsekwencjach tego na nasze postrzeganie świata i nasze relacje z innymi.

2:09
Benefity z zaangażowania

Rozmowa o korzyściach z zaangażowania w działania proekologiczne, a także o tym, jak zmiana może być pozytywna i przynosić satysfakcję.

0:59
Podsumowanie i zakończenie

Podsumowanie rozmowy i konkluzje, a także podziękowania do Marzyny Cypryańskiej-Nezlek za udział w rozmowie.

9:10
Tolerancja niepewności i odporność

Rozmowa o balansowaniu między niepewnością a odpornością, tolerancją dyskomfortu oraz znaczeniu dobrych relacji w radzeniu sobie z trudnościami.

13:57

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.