Alissa Valles o przekładaniu twórczości Zbigniewa Herberta na język angielski

To dla amerykańskiego czytelnika i dla mnie, dla poetki, Po prostu to jest cały świat, którego nie mamy. Oczywiście, że tłumaczysz się dlatego, że chcesz coś przenosić w swoją kulturę, czego nie ma. I herbertowski umysł i walka u niego między filozofią a lirycznością, to było dla mnie bardzo ważne, bo Oczywiście, że mamy w Ameryce filozoficznych poetów, ale myślę, że Herbert to bardzo dobrze powiedział, że kiedy pisał o Hamlecie, że Hamlet myśli swoim ciałem, całym swoim byciem.

Ale panią w ten świat herbertowski wprowadzali... Polscy poeć. Taka dwójka, czyli Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski. Pani też przekładała, czy wcześniej niż Herberta, wiersze Ryszarda Krynickiego? Tak, zaczęłam od Krynickiego. To było tak, że byłam studentką Adama Zagajewskiego w Stanach. Pisałam swoje wiersze. On wykładał najpierw w Teksasie, potem w Chicago. Już wtedy mogłam czytać po polsku, bo studiowałam rosyjską literaturę, język. I czytałam, ale nie mówiłam wcale. Bardzo pokochałam wiersze Zagajewskiego.

Oczywiście to jest wiersz o Holokoście, ale jest coś więcej. Jest wierszem o całej historii. No też o takiej bezradności, W pewnych momentach szukamy rady, potrzebujemy ocalenia. To jest też herbertowski taki wątek, prawda? To mnie bardzo wzrusza, bo w końcu dla Herberta samo pytanie jest najważniejsze. Do kogo się wrócić? To jest ważne pytanie. Jest rodzaj poezji napisanej odpowiedzi. W Herbercie dla mnie ważny jest fakt, że on jest cały w pytaniach. W niepewności, to jest najlepszy Herbert, bo oczywiście Herbert w rozmowach miał swoje momenty pewności, ale w poezji zawsze zachował tę wierność do pytań, do niepewności.