Generacja Z (Sezon 3, Odcinek 4) - Kobiety w polityce

Generacja Z, tak nazywa się podcast, którego Państwo właśnie słuchają. Tworzymy go wspólnie z Euronetem. Przyglądamy się z bliska pokoleniu Z, zastanawiamy się, czym wyróżniają się osoby z tej generacji, jak patrzą na życie i co motywuje ich do działania. Tym razem sprawdzimy, czy polityka przez Z-ki jest postrzegana jako domena mężczyzny i co mogłoby młode kobiety do polityki zachęcić. Z sondażu przeprowadzonego wśród pracowniczek Parlamentu Europejskiego w ubiegłym roku wynika, że ponad 40% z nich w czasie swojej pracy doświadczyło psychicznej przemocy bądź molestowania, a ponad 15% przemocy lub molestowania seksualnego. Ryzyko takiego traktowania, a także przekonanie, że polityka to brutalny świat, to tylko dwa czynniki, z których powodu kobiet w polityce krajowej i europejskiej jest nadal mniej niż mężczyzn. Politolożka dr hab. Ewa Marciniak z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego uważa, że kolejnym powodem jest trudność w połączeniu życia rodzinnego z karierą polityczną.

Niestety nie jest łatwo, dlatego że wciąż funkcjonujemy mimo licznych zmian. W konwencji ról społecznych i do tych ról społecznych są przypisane pewne zobowiązania. I tak jak podkreślam, mimo dużych zmian kulturowych i na przykład takiego faktu, że mężczyzna może wziąć urlop tacierzyński, to W praktyce jest jednak tak, że role związane z byciem matką, te role domowe są przeważnie realizowane przez kobiety. Stąd też trzeba więcej wysiłku, więcej racjonalnego podejścia do gospodarowania czasem, W przypadku kobiet niż w przypadku mężczyzn, więc mimo ułatwień, wciąż kobiety borykają się z trudnościami w takim oto aspekcie, aby nie dochodziło do konfliktu ról, bo wciąż odpowiadają sobie na pytanie, czy są dobrymi pracownikami, dobrymi matkami, czy dobrymi polityczkami.

I tutaj wysiłek, aby ten konflikt ról nie zaistniał jest bardzo duży, mimo tych różnych ułatwień i zmian kulturowych. Ekspertka przyznaje jednak, że ułatwień dla kobiet na rynku pracy jest coraz więcej. Zdecydowanie w polskim Sejmie mamy w tej kadencji 135 posłanek, to jest niebagatelna liczba, bo gdy porównać z liczbą posłanek kadencji 89-91, to wówczas było jedynie 61 kobiet, więc tutaj jest postęp, jeżeli chodzi o liczbę kobiet, no ale w związku z tym Kancelaria Sejmu, ale także inne instytucje rzeczywiście starają się, żeby można było

Na przykład karmić dziecko, przewinąć, nawet na uczelniach są przewijaki, więc powoli tego rodzaju techniczne ułatwienia stają się standardem, ale pełnienie roli polityczki to nie tylko techniczne ułatwienia, ale również to wszystko, co się dzieje w sferze kultury, w sferze stylów życia, w sferze obyczajów i tak dalej, bo niejednokrotnie karmiąca matka wywołuje jednak społeczną Karolina Gawot, młoda dziennikarka, przedstawicielka pokolenia Z, także dostrzega ułatwienia dla polityczek. Kobiety są obecnie bardziej wspierane w byciu reprezentowanymi w polityce niż kiedyś.

I myślę sobie tutaj o ostatnim roku, gdzie już w kampanii wyborczej przed wyborami parlamentarnymi pojawiało się sporo kwestii dotyczącej właśnie kobiet, tego by pociąży miały większą łatwość w powrocie na rynek pracy. Tutaj myślę, że szczególnie lewica skupiała się na tych kwestiach, by zwiększył się dostęp do żłobków, do przedszkoli, by kobietom było po prostu łatwiej na tym rynku pracy. Wciąż mam wrażenie, że te dostępy są bardziej elitarne. Tutaj myślę sobie o takim tekście, który ostatnio czytałam, z którego wynikało, że w województwie małopolskim bodajże jest około 50 gmin, gdzie w okolicy nie ma dostępu do żłobka. Także to pokazuje, że problem cały czas jest, ale jest on częściej teraz poruszany i mam też wrażenie, że to by skupić się na tych kwestiach właśnie dotyczących bardziej kobiet niż mężczyzn, dotyczących macierzyństwa, obecnie to jest tak, że politycy chcieliby się na tych kwestiach skupić, mając na uwadze, że kobiety

Co może ich zmotywować i zachęcić, no nie wiem, jak to ich interesuje, jak mają coś do powiedzenia, no to po prostu idą w to i bardzo dobrze później się sprawdzają z tego, co widzimy. Dużo w sumie zawodów były kiedyś postrzegane jako męski świat, że tak powiem, ale już czasy się zmieniają i teraz kobieta może podjąć prawie każdy zawód, który by chciała. W sumie nawet nie prawie, a każdy, który by chciała. W zależności oczywiście od jakichś predyspozycji, również zdrowia i chęci. Także mi się wydaje, że nie ma teraz czegoś takiego jako męski świat, damski świat, dlatego że świat idzie do przodu, jest dla wszystkich osób. Mi się wydaje, że wszyscy, prawie wszyscy politycy, przecież może nawet wszyscy, mają styczność z hejtem w internecie, nie w zależności od płci, a od swoich działań bezpośrednich. Jeżeli kobieta polityczka jest fajną polityczką, super się sprawdza, mi się wydaje, że będzie miała tego hejtu mniej, oczywiście więcej podziwu, także tutaj też bym tego nie podzielała.

Sprawdźmy męski, młody punkt widzenia. Maciek Oswald-Skutna mówi, że kobiety w kontekście zaangażowania w politykę powinny bardziej wierzyć w siebie. Młode kobiety mogłyby zachęcić do politycznej aktywności inne podejście tych, którzy w polityce siedzą już bardzo długo i stanowią moim zdaniem większość, czyli podejście mężczyzn. Dlatego, że wciąż wydaje mi się, że polityka jest miejscem bardzo silnie męskim. Mniej kobiet w politykę wchodzi, ponieważ chyba nie mają odwagi konkurować z mężczyznami lub myślą, że nie mają takiej siły przebicia. Jestem pewien, że każda z kobiet idealnie poradziłaby sobie w takim politycznym starciu z mężczyzną, bo tak naprawdę polityka moim zdaniem nie ma płci, więc nie ma to żadnego znaczenia w moim odczuciu, czy to kobieta, czy mężczyzna.

Names mentioned in Polish. Wiele czasu i miejsca prawom kobiet i to jeżeli kobiety same nie zawalczą o siebie, no to de facto nikt o nie nie zawalczy, więc myślę, że to też jest bardzo ważny aspekt, ten taki feministyczny pierwiastek w naszym życiu politycznym. Potwierdza to doktor Ewa Marciniak, która dodaje, że kobiety w polityce umieją rozmawiać nawet z osobami, z którymi się nie zgadzają. Można powiedzieć, że wnoszą rozmowę, bo kobiety rozmawiają po to, żeby rozmawiać, a nie po to, żeby mieć rację, czyli sama rozmowa

Sama dyskusja, sama burza mózgów prowadzi do tego, że rodzą się nowe pomysły i wartością ogromną, którą wnoszą kobiety do polityki jest właśnie zdolność do inicjowania i podtrzymywania rozmowy na ważne tematy polityczne. To jest taka zdolność, która pokazuje, że sama rozmowa Prowadzi do generowania ciekawych pomysłów, a nie, jak często w przypadku mężczyzn bywa, że mężczyzna przychodzi z własnym pomysłem jakimś, żeby jakąś sytuację problemową rozwiązać i oczekuje, aby inni uczestnicy rozmowy Poparli ten pomysł.

I drugi atut to jest pracowitość. Jeżeli policzyć czas, który kobiety poświęcają swoim zadaniom politycznym, to jest to czas intensywny i jakościowo dobry. To nie jest nic po tak zwanych łebkach. Karolina Gawot jest z kolei przeciwna podziałowi na atuty męskie i kobiece w polityce. Nie chciałabym dzielić na to, co kobiety wnoszą do życia politycznego, a co wnoszą mężczyźni, bo to są kwestie bardzo jednostkowe, zależą od potrzeb i trudno tutaj mówić o tym, co bardziej kobiety, co bardziej mężczyźni. Aczkolwiek z drugiej strony mam na uwadze też takie kwestie jak na przykład aborcja, które w moim przekonaniu powinny być bardziej reprezentowane przez kobiety i tak też się dzieje. Widzę tutaj, że posłanki lewicy w ostatnim czasie szczególnie bardzo głośno mówią o tym, by dwa projekty złożone w Sejmie były jak najszybciej procedowane i mam wrażenie, że w takiej sytuacji

No nie pojawi się zarzut dotyczący tego, że to mężczyźni zajmują się kwestiami, które są bliższe kobietom i że to właśnie one są reprezentantkami kwestii, która bardziej ich dotyczy. Jej zdaniem uprzedzeń w stosunku do kobiet w politycznym świecie jest coraz mniej. To uprzedzenie wobec kobiet jest na pewno mniejsze niż w przeszłości, bo chociażby w strukturach unijnych na ważnych stanowiskach w Komisji Europejskiej, w Parlamencie Europejskim zasiadają kobiety. Mamy Ursulę von der Leyen, mamy Robertę Metz-Sole, także to pokazuje, że można. Ale z drugiej strony mamy na uwadze to, że chociażby w polskim parlamencie procentowo liczba kobiet to jest około 30%. Jest to i tak rekordowy wynik, no ale wciąż do tych takich idealnych 50 trochę brakuje.

Także myślę, że z uwagi na świadomość, którą mamy, to, że kobiety powinny też być w tej polityce, że warto mieć na uwadze parytety, no ta świadomość pozwala nam, by ten świat trochę się zmieniał. Myślę, że w przypadku kobiet łatwo użyć jest argumentu dotyczącego jakiejś emocjonalności, czyli argumentu, którego raczej w przypadku mężczyzn Myślę, że warto mieć też na uwadze, że kobiety w ogóle muszą walczyć z tymi uprzedzeniami, a mężczyźni raczej nie, z racji tego, że Polki przynajmniej mają prawa wyborcze od 100 lat, także to jest cały czas jeszcze świeża sprawa, świeża kwestia i kobiety muszą mierzyć się z uprzedzeniami, które po prostu nie towarzyszą mężczyznom. Dr Marciniak nie dostrzega uprzedzeń w polityce wobec kobiet, ale widzi u nich zbyt duży samokrytycyzm.

Żadnego rodzaju uprzedzeń nie obserwuję. Żadne badania tego też nie pokazują. Natomiast warto też zwrócić uwagę na to, że temu kierunkowi towarzyszy Inne zjawisko, mianowicie większy w porównaniu z mężczyznami poziom samokrytycyzmu. To my same kobiety włączamy pewne bardzo wysokie kryteria wobec własnej kariery zawodowej czy kariery politycznej i na końcu tych rozważań pojawia się wątpliwość, czy aby na pewno to ja nadaje się na tę funkcję czy do tej roli. I wtedy czekam na jakiś czynnik zewnętrzny, to jest na ogół głos lidera, czasami męża, czasami szefa, który jakby daje przyzwolenie, czyli wciąż gdzieś żyjemy w tej kulturze przyzwolenia do tej aktywności i myślę, że tutaj

Jeżeli wziąć pod uwagę absolwentów polskich uczelni, którzy kończą studia magisterskie, to na 100 mężczyzn 190 kobiet kończy studia magisterskie, więc jeżeli brać jako fundament karier politycznych wykształcenie, to kobiety ten fundament Według niej w polityce w przypadku hejtu nie ma podziału płci. Mężczyźni i kobiety obrywają porówno. Nie ma takiego znaczenia płeć, bo ma znaczenie to, co zostało napisane, co jest retweetowane, co jest komentowane, co wzbudza interakcje czy oburzenie internautów. Ale też chcę powiedzieć, że jeden z instytutów, który zajmuje się monitorowaniem aktywności medialnej, raz na jakiś czas oblicza aktywność w mediach społecznościowych kobiet i mężczyzn i ta aktywność kobiet jest niższa.

Mówię teraz już o czynnych polityczkach, ona jest niższa niż mężczyzn. Choć oczywiście są takie kobiety, które kilkanaście razy dziennie są aktywne właśnie w mediach społecznościowych, czy to poprzez własne posty, czy poprzez komentarze. Ale moim zdaniem nie ma znaczenia tutaj płeć, ma znaczenie czy post, który ktoś napisze jest zaczepny, czy może być clickbaitem. Maciek Oswald, bardzo aktywny w mediach społecznościowych, też nie widzi większego politycznego hejtu w stosunku do kobiet. Nie spotkałem się z tym, żeby kobiety polityczki były poniżane, żeby ktoś wykazywał wobec nich niechęć, podważał kompetencje, kierował się nienawiścią.

Oczywiście hejt jest obecny w każdej sferze naszego życia, ale myślę, że ten aspekt w polityce powoli, mimo stereotypów, o których mówiłem, zaczyna się wyrównywać, więc nie ma tutaj takiej przestrzeni na tak negatywny wydźwięk, na tak negatywny dyskurs, tu raczej chodzi o to, że kobiety polityczki mają trochę trudniej, bo jest ich po prostu mniej. Jak zwiększyć obecność młodych kobiet w polityce? Ustalmy najpierw, co je do polityki zniechęca. Polityka wiąże się z różnymi zachowaniami rywalizacyjnymi, czasami na granicy zachowań etycznych i wymaga bardzo silnego zaangażowania emocjonalnego, właśnie tych silnych emocji, wielokrotnie negatywnych. Jeśli widzimy kobiety, które już są w polityce długo i widzimy na przykład jak one się komunikują, jaki jest ich styl wypowiedzi, to jest po prostu agresja werbalna i być może dzieje się tak dlatego, że

Gdzieś kulturowo utrwaliło się takie przekonanie, że być skutecznym w polityce to uzyskiwać przewagę. Ta przewaga ma być spektakularna, nasycona niejednokrotnie określeniami, które można uznać za nieparlamentarne. To nie są wulgaryzmy. Ale to są takie... Jesteś za młoda na przykład, masz za mało doświadczenia, jesteś z okręgu takiego i takiego i tutaj wstaw dowolne, bo każdy region Polski można na swój sposób dyskredytować, więc co ty wiesz o polityce? To są tego typu określenia, Może nie dokładnie w sensie językowym, ale taki jest ich sens, to jest ta dyskredytacja.

Na przykład we władzach, na przykład w jakichś strukturach. Teraz mamy, z tego co obliczyłam, 35% kobiet w rządzie Donalda Tuska. No i teraz można dyskutować czy to dużo czy mało. Litwinka Dejmante Rimkute, członkini Rady Miejskiej Wilna twierdzi, że kobieca reprezentacja w polityce powinna być na równi z mężczyznami, ale dziś w Radzie Miasta Wilna jest znacznie więcej panów. Aspiracyjnie powinniśmy dążyć do podziału 50 na 50, bo przecież kobiety stanowią połowę świata, a ich udział jest także niezbędny dla naszej demokracji, bo każdy człowiek, niezależnie od płci, ale zależnie od swojego statusu społecznego, ekonomicznego czy innego, przenosi to doświadczenie do polityki.

Z kolei dla Karoliny Gawot najważniejsza jest w tej kwestii edukacja. Myślę sobie tutaj o dwóch kwestiach, które mogłyby zachęcić młode kobiety do aktywności politycznej, obywatelskiej i to jest porządna edukacja obywatelska, tak by w szkołach było mocne skupienie się na tym, by pokazać młodym kobietom, jak ważne jest to, by uczestniczyły w tym, co się dzieje wokół, by już na tym szczeblu lokalnym, będąc młodą osobą, mogły zmieniać otoczenie, Mogły mieć wpływ na to, co się dzieje wokół nich, by rozumiały to też, by te kwestie związane z polityczną działalnością już na szczeblu lokalnym nie budziły jakiejś od razu niechęci, bo są też często argumenty, które się pojawiają, że polityka jest czymś takim, co jest nieatrakcyjne, co kojarzy się z takim chaosem, nie wiadomo o co chodzi, bo jest tego tak dużo.

I myślę sobie, że te obawy byłyby mniejsze, gdyby właśnie już szkoła pozwalała na to, by zrozumieć, jak duża jest zależność między Naszymi działaniami między tym, na jaką partię głosujemy, co ona nam oferuje, jakie ma postulaty, jak to może wpłynąć na nasze życie, ale też ta edukacja obywatelska mogłaby pokazać właśnie, co możemy zmienić wokół siebie, że warto uczestniczyć w konsultacjach, warto się włączyć w taką politykę na takim szczeblu lokalnym, żeby zmieniać te kwestie, które nie podobają nam się, które widzielibyśmy inaczej w takiej najbliższej okolicy. A druga kwestia to myślę, że jakaś może porządna kampania, być może właśnie w mediach społecznościowych, z których teraz korzystamy, tak by uatrakcyjnić tę politykę, pokazać, że jak mówiłam, to nie jest coś, czego powinniśmy się bać, a jest to coś, co ma wpływ na nasze życie.

I już nie mówię tutaj o polityce krajowej, ale tej lokalnej, która pozwala zmieniać to, co się dzieje wokół nas. Dziękuję za uwagę i wysłuchanie podcastu o tym, czy według zetek polityka jest kobietą. Już teraz zapraszam na kolejny odcinek o Generacji Z. Ewa Mierzejewska, do usłyszenia.