Mentionsy Mentionsy
Genealogiczne śledztwo
Genealogiczne śledztwo

Polscy przodkowie Tea Leoni i jej wujek ... Ignacy Paderewski

11.08.2024 ·20 min 25 s · 5 rozdziałów

Uznałem, że przodkowie aktorki Tea Leoni są absolutnie warci przypomnienia szerszej publiczności. Byli wśród nich Halinka Adamowska, założycielka i wieloletnia prezeska amerykańskiego oddziału UNICEF, ale także i jej rodzice, profesorowie bostońskiej orkiestry symfonicznej - wiolonczelista Józef Adamowski i pianistka Antonina Szumowska, jedna z pierwszych uczennic Ignacego Paderewskiego. Była ona również krewną drugiej żony Paderewskiego. Dzięki pamiętnikowi, napisanemu przez inną członkinię rodziny Szumowskich, poznajemy wiele interesujących szczegółów z życia zarówno tej niezwykłej familii, jak i samego mistrza Paderewskiego. Informacji dotyczących tej rodziny było tak wiele, iż zdecydowałem się opowieść o przodkach i krewnych Tea Leoni (ex - żony Davida Duchovnego), podzielić na dwie części. Dzisiaj zapraszam na część pierwszą. Koniecznie zaglądnijcie na blog Genealogicznego śledztwa: https://genealogicznesledztwo.blogspot.com/ Tradycyjnie udostępniłem tam linki (m.in. do archiwalnych filmów z czasów kina niemego, w których grała babka Tea Leoni - Helenka Adamowska a także wiele archiwalnych zdjęć.

0:00 · Wprowadzenie i genealogia Tea Leoni 5

Genealogiczne śledztwo to kanał, jak sama nazwa wskazuje, poświęcony dochodzeniom bardzo specyficznym, bo zajmującym się genealogią. Zarówno tą dotyczącą mojej bliższej i dalszej rodziny, jak również i pochodzeniu osób ze świata kultury, nauki i tzw. show biznesu, urodzonych co prawda za granicą, ale posiadających polskie korzenie. Opowiedziałem Wam już o przodkach Timothée Chalamet, Nicolas Cage'a i Marty Stewart, ale to dopiero początek. Lajkujcie, subskrybujcie i komentujcie. O ile wszystkie dotychczas opisywane przeze mnie osoby ze świata nauki, kultury i show biznesu z korzeniami sięgającymi Polski z pewnością są najbardziej znanymi przedstawicielami swoich rodów, o tyle w przypadku bohaterki dzisiejszego odcinka chyba tego samego nie mógłbym powiedzieć.

Oczywiście Tea Leoni, a właściwie to urodzona w 1966 roku Elizabeth T. Pantaleoni, jest uznaną aktorką, którą ja zapamiętałem sobie szczególnie w roli jednej z głównych bohaterek w filmie Park Jurajski 3. Szczegółową listę filmów, w których występowała, łatwo znaleźć w internecie, zresztą wklejam ją również na blogu. Jak wiecie, na tym podcaście nie zajmuję się omawianiem ścieżek kariery konkretnych osób, tylko związkami ich przodków z Polską. Donam tylko dla porządku informację, że Tea Leoni jest byłą żoną Dawida Duchownego, który posiada z kolei żydowskich przodków, wywodzących się także z Polski. Z którym to ma córkę Madalaine West, urodzoną w 1999 roku i syna Kyda Millera, urodzonego w roku 2002.

Jej bratem jest zaś Tom Pantaleoni. Kim więc byli sławni, choć obecnie już mocno zapomniani polscy przodkowie Tea Leoni? Zbierając materiały do tego odcinka okazało się, że interesujących informacji o nich jest tak wiele, że zdecydowałem się opowieść o przodkach Tea Leoni podzielić na dwie części. Dzisiaj przedstawiam Wam więc część pierwszą. W zasadzie jej większą część wypełni opowieść o pokoleniu babci i pradziadków Tea. Dodatkowo dzięki pamiętnikowi jednej z kuzynek jej babci zacytuję kilka ciekawostek, wspomnień o Ignacym Paderewskim. Okazało się również, że krew na Tea Leoni związana była również przez kilkadziesiąt lat z moim rodzinnym miastem Kluczborkiem.

No, ale wszystko po kolei. Poniżej tradycyjnie zamieszczam drzewo genealogiczne polskich przodków aktorki tak, aby łatwiej było zorientować się w mandrach jej rodzinnych powiązań. To oczywiście na blogu, na który zachęcam bardzo, żeby wejść. Pierwszą polską przodkinią hollywoodzkiej aktorki, o której chciałbym Wam opowiedzieć, jest urodzona w roku 1900, co prawda już na Brooklynie, ale z polskich rodziców, Halinka Adamowska. Do jej rodziców i wcześniejszych przodków przejdę za chwilę. Raz kilka słów o niej samej. Była ona aktorką występującą w teatrach na Broadwayu, zagrała też w dwóch

W filmach jeszcze kina niemego Second Fizzle w roku 1923 i Grid nakręconym rok później. Linki do obu tych filmów, bo wyobraźcie sobie, że zachowały się i są dostępne na YouTube, zamieściłem znów na moim blogu. W roku 1935 Poślubiła ona włoskiego prawnika Guido Pantaleoni, który służąc w siłach specjalnych USA zginął podczas II wojny światowej, a konkretnie w roku 1943 na Sycylii. Miała z nim dwóch synów. Michaela i Antoniego, przyszłego ojca aktorki Tea Leoni. Zanim powrócę do polskich przodków Tea Leoni, warto powiedzieć, że również ze strony jej ojca wspomnianego Antonego pochodzącego z Włoch nie brakowało postaci, które zapisały się w historii tego kraju.

4:12 · Przodkinię Halinka Adamowska 4

Bez wątpienia jedną z nich był brat jej dziadka Guido Panteleoni, mafeo Panteleoni, ekonomista sympatyzujący z powstałym wtedy ruchem faszystowskim, a na przełomie lat 1919 i 1920 włoski minister finansów. No dobrze, ale powróćmy do polskich korzeni rodziny Panta Leoni i do babki Tea Leoni, Halinki Adamowskiej. Oczywiście nadano jej na chrzcie imię Halina, ale jakoś to zdrobnienie Halinka przylgnęło już do niej na dobre i pod takim imieniem była znana również ze swojej działalności w organizacji UNICEF. Była ona konkretnie współzałożycielką amerykańskiego oddziału UNICEF, a także nieprzerwanie od roku 1953 do 1978 jego prezeską.

Jest on najstarszy z 36 narodowych komitetów UNICEF, które wspierają tę organizację na całym świecie poprzez zbieranie funduszy, oddawnictwo czy edukację. Cytuję tutaj informację z Wikipedii. Jej służba jako prezesa Komitetu USA dla UNICEF-u była nieodpłatna. Dyrektor wykonawczy UNICEF James P. Grant napisał w 1994 roku. Przez 26 lat od 1953 do 1978 roku pełniła funkcję wolontariuszki i prezesa Komitetu USA, podczas gdy kierowała komitetem ponad 113 milionów dolarów zostało przekazanych UNICEF w imieniu narodu amerykańskiego.

Helenka działała również prężnie w organizacjach polonijnych. Ba, nawet sama założyła w 1941 roku wspomagający Polskę Fundusz Paderewskiego na rzecz pomocy Polsce. Służyła także w oddziale amerykańskiego Czerwonego Krzyża, który zajmował się zbiórką funduszy podczas II wojny światowej, a po wojnie kontynuowała zbieranie funduszy dla Komitetu Przyjaciół Polski. Bratem Helenki był Tadeusz Adamowski, hokeista, który w roku 1928 znajdował się w drużynie reprezentującej polskie barwy narodowe na Igrzyskach Olimpijskich w szwajcarskim Saint Moritz. Był to występ pamiętny, bo po raz pierwszy na Igrzyskach Polacy wystawili swoją reprezentację hokeja.

Potem Tadeusz brał udział w igrzyskach jeszcze trzykrotnie, a w późniejszym czasie pełnił także rolę trenera polskiej kadry hokeistów. W czasie II wojny światowej powołany do polskiej armii został wzięty do niewoli niemieckiej i osadzony w oflagu Oldenberg, czyli dobiegniewie. Po zakończeniu wojny zamieszkał w USA, gdzie przez wiele lat pracował również dla UNICEF-u. To jednak nie wszyscy słynni przodkowie i krewni Tea Leoni. Również jej pradziadkowie, a więc rodzice Helenki i Tadeusza, byli w swoim czasie doskonale znani, tym razem na niwie muzycznej, zarówno w Europie, jak i poza nią.

7:36 · Wspomnienia o Ignacym Paderewskim 1

Antonina Szumowska, prababka Tea i matka autorki tej książki były siostrami. Zachęcam do odnalezienia jej w internetowych archiwach. Na blogu załączam link do niej. Jest tam bowiem wiele interesujących informacji nie tylko o rodzinie piszącej te słowa, ale i o przyjaciołach rodziny, na przykład malarzu Janie Stanisławskim, czy właśnie obszerny rozdział o Ignacym Paderewskim. Z tym ostatnim, oprócz więzów rodzinnych łączących go z rodziną Szumowskich, wiązały go również interesy biznesowe. Ojciec autorki wspomnianej książki, Tadeusz Jentyz, zajmował się bowiem przez kilkadziesiąt lat sprawami organizacyjnymi mistrza Paderewskiego. Był, jak to byśmy dzisiaj nazwali, menadżerem.

16:00 · Ignacy Paderewski i jego relacje z rodziną Szumowskich 2

Przyjaźń rodzin Paderewskich i Szumowskich-Adamowskich trwała aż do śmierci tego wybitnego muzyka i męża stanu. Zacytuję jeszcze jeden fragment wymieniony, to już książki Wandy Miłaszewskiej, z którego możemy dowiedzieć się o pracy społecznej wykonywanej przez Antoninę na rzecz Polski, dążącej do odzyskania niepodległości w ostatnich latach Pierwszej wojny światowej i już po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, w bardzo trudnym dla Polski czasie, kiedy wszystko jeszcze mogło się zdarzyć. Ważyły się losy odrodzonego kraju na konferencjach pokojowych, a granice były wciąż jeszcze nie do końca ustalone. Kraj za to zrujnowany, wymagający ogromnych nakładów finansowych.

I co robiła wtedy pianistka Antonina Szumowska-Adamowska? Antonina Adamowska wszędzie werbowała dla Polski przyjaciół, a nawet entuzjastów. Członkowie Komitetu Przyjaciół Polski nawet po jego rozwiązaniu przysyłali na ręce pani Adamowskiej pieniądze z prośbą, aby rozdzielała je według swojego uznania między rodaków w kraju. Próbując uporządkować wszystkie informacje na temat przodków Tea Leoni, doszedłem do informacji, która mnie zaskoczyła. Okazało się bowiem, że po wojnie w moim rodzinnym, niewielkim miasteczku na polszczyźnie, Kluczborku, zamieszkała krewna hollywoodzkiej aktorki. Była nią lekarka Maria Pfaffius, małżonka Stanisława Skibniewskiego.

Pokazano wszystkie 12 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.