15. Mossingowie, Kasparkowie i Godebscy - polskie elity z XIX wieku

Zapraszam do słuchania kolejnych opowieści na podcaście Genealogiczne Śledztwo. Mossingowie, Kasparkowie i Godebscy, polskie i europejskie elity XIX wieku. Kiedy zetknąłem się po raz pierwszy z tymi trzema nazwiskami, naprawdę nie przypuszczałem, że kryją one w sobie aż tyle fascynujących historii. Wszystko zaczęło się od Mossingów, z którymi spokrewniona jest jedna z gałęzi rungów. Z Mossingami związali się Kasparkowie, a ci z Godebskimi.

Pomimo iż niewątpliwie zaliczany był on do nurtu działaczy konserwatywnych, opowiadał się za dopuszczeniem kobiet do studiów prawniczych, co w tamtych czasach nie należało do popularnych poglądów. Córce Franciszka Kasparka Idzie, żyjącej w latach 1882-1935, niestety nie udało mi się odnaleźć zbyt wielu informacji. Weszła ona jednak do następnej, wybitnej, tym razem w dziedzinie sztuki, rodziny. Została bowiem żoną Cypriana Xawerego Godebskiego, syna znanego rzeźbiarza tego samego imienia i nazwiska Cypriana Godebskiego, żyjącego w latach 1835-1909, wnuka pisarza i kustosza lwowskiego ossolineum Franciszka Xawerego Godebskiego i prawnuka nie mniej sławnego ponownie Cypriana Godebskiego, pisarza, poety i żołnierza.

Być może nie kojarzycie tego nazwiska, z całą jednak pewnością podziwialiście co najmniej jedno dzieło rzeźbiarza Cypriana Godebskiego, pomnik Adama Mickiewicza stojący obecnie na krakowskim przedmieściu w Warszawie. Według romantycznej relacji przyjaciółki Godebskich Marii Modrakowskiej, śpiewaczki operowej i pedagożki, do poznania się córki rektora Krakowskiego Uniwersytetu i syna artysty-rzeźbiarza doszło podczas prac nad innym krakowskim pomnikiem Mikołaja Kopernika. Zapewne jest w tej opowieści ziarnko prawdy, to znaczy młodzi poznali się w Krakowie, ale raczej nie podczas prac mistrza nad pomnikiem, gdyż ich ślub miał miejsce w roku 1898, a projekt pomnika powstał dopiero w roku 1899.

Po śniadaniu wyjechali państwo młodzi pociągiem błyskawicznym na stały pobyt do Paryża, żegnani przez rodzinę i przyjaciół. Autorowi tej notatki chyba pomyliły się dwa wiersze. Jeden z nich, jeszcze Polska nie zginęła, przyszły hymn narodowy Polski, został napisany przez Józefa Wybickiego, a drugi wiersz do Legionów Polskich rzeczywiście był autorstwa pradziadka Cypriana Franciszka Xawerego Godebskiego, który podobnie jak Józef Wybicki służył w Legionach Polskich we Włoszech. Rodnią siostrą Cypriana, Cypy Godebskiego, była Misia Godebska, żyjąca w latach 1872-1950, przyjaciółka, muza i protektorka chyba wszystkich najsłynniejszych malarzy tworzących na przełomie wieku XIX i XX we Francji, m.in. Toulouse-Lautrec, Renoir czy Picasso.

Misia była również najwierniejszą, wieloletnią przyjaciółką Coco Chanel. Z tą pewnością Ida Kasparek już jako pani Godebska czerpała pełnymi garściami z interesującego życia w samym centrum artystycznego salonu stworzonego przez rodziny Godebskich. Jej mąż pozostał wierny sztuce, tyle że muzycznej. Zachowało się zresztą zdjęcie, na którym widoczne są trzy panie. Ida, jej szwagierka Misia Eugène Bonnard, żona jednego z malarzy postimpresjonistów, Pierre Bonnard. Potomkowie Idy i Cypriana żyją do dzisiaj we Francji. Niektórzy z nich kontynuują artystyczne tradycje swoich przodków.