#17 Upadek Muru Berlińskiego to koniec historii? Trauma Wschodu, mentalny podział i koszty zjednoczenia

Wspomniałem o tym, że NRD powstało w 49 roku. To był chyba jedyny kraj, który w tym bloku wschodnim właśnie w taki sposób się rozwijał, że z 18 ponad milionów po 40 latach, kiedy NRD ostatecznie padało i łączyło się z RFN, było o 2 miliony mniej mieszkańców, bo ludzie uciekali i na początku, kiedy jeszcze nie było muru, ale potem także przez ten mur. No i w którymś momencie, w 61 roku zapadła decyzja, oczywiście w Moskwie, oczywiście na Kremlu. Chruszczow z Ulbrichtem, czyli z takim despotą, takim liderem i Partii Jedności Narodowej, czyli niemieckiej odpowiedniczki i PZPR i jednocześnie człowiekiem, który kierował NRD przez ponad 20 lat, zapadła decyzja w Moskwie, że musi powstać mur. Chociaż do samego końca kłamano, bo przewodniczący SED, wtedy to był właśnie pan Ulbricht, mówił o tym, że nikt nie ma, jak to było, keiner hat der absicht ein mauer Zubałem.

Ponownie do Berlina Zachodniego. To było dosłownie kilkadziesiąt metrów. To były specjalnie zbudowane takie, można powiedzieć, ogrodzone ścieżki. To było bardzo ciekawe. Widziałam to oglądając archiwalne zdjęcia. Dlatego nikt, kiedy te granice, nie wiem czy nikt, ale mało kto, kiedy malowane były te granice, te podziały między te cztery strefy, nie zakładał, że z czasem to zamieni się właśnie w tak bardzo namacalne, w ten mur, który stał się symbolem nie tylko dla Europy, ale i dla całego świata. Między rodzinami. Podziałów, właściwie tak jak wspomniałeś, rozdzielonych rodzin, których część została po jednej stronie muru, a część po drugiej stronie muru. Część, która mogła się poruszać swobodnie, a druga, która nie mogła jechać z wizytą, bo wyjazd do Berlina Zachodniego był czymś, na co trzeba mieć bardzo dużo zgód, dużo szczęścia i nieposztakowaną w rozumieniu partii SED

Nie, to jest absolutnie błędne myślenie. Jeszcze jedna ważna moja taka sugestia, że oczywiście to co się działo w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, szczególnie w Polsce miało wpływ na sytuację w Niemczech Wschodnich, bo to z jednej strony właśnie mobilizowało Niemców do tego, aby też te ruchy wolnościowe rozwijać, ale z drugiej strony też nasiliła się taka, można powiedzieć, bardzo duża propaganda ze strony SED, że Polska stała się bardzo dużym wrogiem wschodnich Niemiec, mimo tego, że należeliśmy do tego samego bloku i byliśmy państwami komunistycznymi, czyli braćmi komunistycznymi. Ale ja pamiętam swój pierwszy wyjazd na kolonie do NRD, gdzie

Ale chciałem o jedną rzecz, bo przed chwilą przyszło mi do głowy ciebie dopytać. Myślę trochę już na koniec jednak tej części. Czy Angela Merkel przez mieszkańców dawnego NRD jest traktowana jako polityczka wschodnia? Na pewno symbolicznie tak. Myślę, że przynajmniej z tych wielu rozmów Angela Merkel zdradziła ideały Niemców ze wschodu. Zresztą oni się czują bardzo poszkodowani i to nie tylko w kontekście samej Angeli Merkel, ale w ogóle polityki. I zwróć uwagę, dlaczego w Niemczech wschodnich, i tu odejdę od Angeli Merkel trochę, Dlaczego we wschodnich Niemczech partia Die Linke, czyli ta, która wywodzi się z komunistycznej partii NRD-SED, dlaczego ta partia straciła tak ogromne poparcie na rzecz AFD?