19:00 Fakty

Ola Filipek i Olek Sikora dziękujemy Wam za dziś, ale posłuchajmy jeszcze razem Fakty w RMF FM o 19.00. A te fakty mają dla nas Anna Wachowska i Michał Zieliński. Zapraszamy. Prezydent ma nową propozycję, aby pieniądze dla polskiej armii znalazły się w niemieckim budżecie. Wypowiedź Karola Nawrockiego streści nasz reporter. Naukowcy wiedzą już, dlaczego nasz wewnętrzny GPS zawodzi, gdy jesteśmy zestresowani. O ich wnioski zapytamy dziennikarza RMF FM z redakcji naukowej. A koniec tych faktów, zwieńczenie inżynierskiej przygody młodych konstruktorów. W Katowicach roboty wróciły na ring. Niemcy spłacą nam reparacje wojenne, a my zainwestujemy te środki w bezpieczeństwo. Prezydent Karol Nawrocki przedstawił taki pomysł podczas spotkania z mieszkańcami w Chmielniku w Świętokrzyskiem.

To jego pierwsze wystąpienie po tym, jak wczoraj ogłosił weto do ustawy o unijnym programie SAFE. W wystąpieniu Karola Nawrockiego przysłuchiwał się dziennikarz RMF FM Michał Radkowski. Witamy Michale. Dobry wieczór. Co jeszcze mówił prezydent? A prezydent podkreślił, że decyzje dotyczące polskiej wolności, suwerenności, bezpieczeństwa i przemysłu zbrojniowego są decyzjami Zwierzchnika Sił Zbrojnych, czyli jego, a nie Brukseli. Według niego program SAFE jest niezgodny z traktatem Unii Europejskiej i z naszą konstytucją, choć się nie wytłumaczył dlaczego. Powtórzył argumenty, że zaciąganie kredytu na 45 lat wiąże się z ryzykiem walutowym i niepewnością co do przyszłości samej Unii. Kolejny raz zaapelował też do Marszałka Sejmu, żeby jego projektem programu Save 0% jak najszybciej zajęli się posłowie. No i zgłosił swój kolejny pomysł na pozyskanie pieniędzy na obronność.

Niemcy mają świadomość tego, że muszą spłacić Polsce reparacje. Jeśli naprawdę są zainteresowani rozwojem polskich sił zbrojnych i cała Unia Europejska jest, to możemy rozpocząć ten proces z niemieckiego budżetu państwa w sprzęt dla polskiej armii i dla wschodniej flanki NATO. Według prezydenta ta propozycja spotkała się z większym zrozumieniem kanclerza Niemiec Friedricha Merza niż premiera Donalda Tuska. W Oslo trwają kwalifikacje do konkursu Pucharu Świata w skokach narciarskich. Patryk Serwański z redakcji sportowej RMF FM z nami teraz w Fakty. Dobry wieczór. Dobry wieczór. Zawodnicy dziś musieli uzbroić się w cierpliwość. No tak, silne podmuchy wiatru zdecydowanie opóźniły treningi, a w efekcie także start kwalifikacji. Pierwsze skoki treningowe zaplanowano na 14.30, a udało się ruszyć dopiero o 17.00.

A teraz czekamy jeszcze na kwalifikacyjne skoki czołówki Pucharu Świata. Jeszcze 10 zawodników ma przed sobą swoje skoki, natomiast już teraz można powiedzieć, że Kamil Stoch do konkursu się nie załapie. Niestety Nie poradził sobie w tych trudnych warunkach, tylko 106 metrów. Przed chwilą zawiódł też Mariusz Lindvig, jeden z najlepszych Norwegów w tym sezonie. On zajmuje ostatnie miejsce w tych kwalifikacjach jak na razie. Polacy dziesiąty Maciej Kot, najlepszy z naszej drużyny, z awansem także Kacper Tomasiak, Aleksander Zniszczoł i Piotr Żyła, a na prowadzeniu na razie Anti Altos Finlandii. Tajemnice ciała w Fakty w RMF FM. Naukowcy z Uniwersytetu Rury w Bochum odkryli, dlaczego pod wpływem stresu często gubimy drogę. Okazuje się, że hormon stresu, kortyzol, może poważnie zakłócać funkcjonowanie kluczowych struktur odpowiadających w mózgu za nasze zdolności nawigacyjne.

Drogę do studia znalazł Grzegorz Jasiński z redakcji naukowej RMF FM. Witamy. O jakie struktury chodzi? Tak zwane komórki sieci zlokalizowane w korze śródwęchowej mózgu. To właśnie one tworzą swoisty wewnętrzny GPS człowieka, generując regularny wzorzec aktywności podczas zadań wymagających orientacji przestrzennej. W warunkach stresu ten mechanizm zawodzi. Owszem, inne rejony mózgu starają się to kompensować, uruchamiając alternatywne strategie orientacji, ale nie zawsze skutecznie. Co ważne, obecne odkrycie mechanizmu zakłócającego pracę kory śródwęchowej może mieć znaczenie także dla badań nad chorobą Alzheimera. Wiadomo, że przewlekły stres jest czynnikiem ryzyka rozwoju demencji. Być może udało się zrozumieć, jak hormon stresu się do tego przyczynia.

Nauka oraz recykling, ponieważ w współpracy z naszym partnerem z MPG Katowice mamy dostęp do elektrośmieci, którym dajemy drugie życie, ponieważ to też jest wymóg, żeby te roboty miały w sobie jakieś rzeczy z recyklingu i to też udaje się uzyskać. Podkreślali Tymon z Zespołu Szkół Technicznych w Cieszynie, Maksymilian Libuda, organizator turnieju i Michał Opoka, nauczyciel. A rozmawiała z nimi reporterka RMF FM Anna Kropaczek. Radio Muzyka Fakty RMF FM.