05:00 Fakty

Za chwilę na zegarze godzina 5 w RMF FM czas posłuchać najnowszego wydania Faktów. Arkadiusz Stępień-Miernikowski. Dzień dobry, zapraszam. Miliardy euro dla Polski pod znakiem zapytania. W sobotę nowa propozycja budżetu Unii Europejskiej. Ostatnia prosta kampanii w Krakowie. W niedzielę głosowanie i wybór nowego prezydenta miasta. Poznaliśmy już noblistów m.in. z chemii czy fizyki. Dziś dowiemy się, kto zasłużył na literacką Nagrodę Nobla. Negocjacje w sprawie miliardów euro z unijnej kasy wchodzą w kluczową fazę. W sobotę irlandzka prezydencja pokaże nową propozycję budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034.

Czy Dawid K. powinien dalej leczyć pacjentów? To sprawdza Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Lekarzy. Chodzi o lekarza, który jest podejrzany o wystawienie warszawskiemu szpitalowi południowemu nierzetelnych faktur na ponad pół miliona złotych. Prokuratura zastosowała wobec niego policyjny dozór, porażenie majątkowe i zakaz opuszczenia kraju. A komentarze w tej sprawie zbiera reporter RMF FM Michał Dobrołowicz. Rzeczniczka Naczelnej Izby Lekarskiej Iwona Kania tłumaczy, że nie ma informacji o tym, żeby Dawid K. popełnił błąd medyczny. Zarzuty dotyczą nieprawidłowości gospodarczych i dlatego na razie może dalej pracować w gabinecie. Jedno z tych ustaleń może nadal przyjmować pacjentów, wykonywać swój zawód. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zwróci się do prokuratury o wgląd w akta.

No niestety to będzie trochę mniejsze zło niż taki świadomy, zdecydowany wybór. Czy idzie pani w niedzielę głosować? Tak. Mogę się zapytać na kogo? Wolałabym nie odpowiadać na to pytanie. Z mieszkańcami Krakowa rozmawiał reporter RMF FM Maciej Sołtys. W drugi turze zmierzą się Monika Piątkowska i Łukasz Gibała. 213 młodych ludzi zaczął oficjalnie pierwszy rok studiów wojskowych w dęblińskiej szkole Orlond. O jedno takie miejsce rywalizowało aż ośmiu chętnych. Co mówili adepci? Taką mam nadzieję, że zdrowie pozwoli i nic nie stanie mi na drodze do tego marzenia. To niebezpieczne. Może i tak, ale zarazem jakie pasjonujące. Od dawna już pasjonowałem się lotnictwem. Służba w mundurze to jest coś, czego pragnę. Tak więc jestem dumny, że mogę tutaj być i szkolić się na pilota samolotu bojowego, nadźwiękowego.

Mam nadzieję, że dam radę i że uda mi się zostać pilotem. Ze studentami lotniczej Akademii Wojskowej Lilianą Wieją i Tadeuszem Dobkiem rozmawiał reporter RMF FM Dominik Smaka. A na koniec tych faktów jeszcze wieści ze świata nauki. Francuz Henry Kagan i Japończyk Kenso Soai to tegoroczni nobliści z chemii. Naukowców doceniono za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej. Co to dokładnie oznacza? Cząsteczki mogą same napędzać swoją formę. Czyli kiedy zaczynamy, tak jak gotujemy zupę w kuchni, chcemy, aby nasz produkt wyszedł jedna bądź druga zupa. Gdybyśmy mieli taki dowolny wybór, że ona może nagle zdecydować, czy powstanie o jednym czy o drugim smaku, to ci profesorowie pokazali, że wybór, który zostanie po jednym malutkim fragmencie tej zupy wybrany, może się powielić na cały garnek.

Tłumaczył dr Wiktor Lewandowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Dziś z kolei dowiemy się, w czyje ręce trafi literacki Nobel. Tymczasem w imieniu Magdaleny Wojtoń i Tomasza Staniszewskiego zapraszam na poranne wydanie Faktów już od 5.30. Radio Muzyka Fakty. RMF FM.