Mentionsy Mentionsy
Fakty w RMF FM
Fakty w RMF FM

03:00 Fakty

18.10.2026 ·13 min 11 s

W ostatnim z nich zdobył 6 punktów w 7 minut. Zespół nie podał decyzji powodów decyzji. Szerszeń żółtonogi przybył do Polski. W okolicach Krakowa znaleziono rozwinięte gniazdo tego inwazyjnego gatunku. Owad ten jest bardzo niebezpieczny dla pszczół miodnych. Stanowią nawet 30% jego pożywienia. Jak go rozpoznać? Czy jest groźny dla ludzi i jak się zachowuje? O to wszystko dziennikarz RMF FM Maciej Sołtys pytał Bartłomieja Molasę z Instytutu Zootechniki Uniwersytetu Jagiellońskiego. To jest też szerszeń, którego nazywamy azjatyckim. Tutaj od razu tylko sprostuję, że taka nomenklatura polska mówi, że myślę, że lepiej nazywać go też żółtonogim, żeby na pewno odróżnić od innego, to jest łacińska nazwa, wespa Velutina, żeby odróżnić od innego azjatyckiego szerszenia, takiego dużo większego, który w Europie obecnie w ogóle nie jest, żeby nie siać tutaj pod tym względem paniki.

Faktycznie zostało wykryte to gniazdo Wespy Velutiminy. Co o nim wiemy? Jak on się u nas pojawił? Wiemy to? Jesteśmy to w stanie prześledzić w jakiś sposób? Tak, to jest ciekawa sytuacja, ponieważ wiemy... Tak, Szerszeń ogólnie w Europie, może zacznę tak, żeby był cały obraz sytuacji, pojawił się we Francji w 2004 roku, około. Prawdopodobnie przybył tutaj z Chin i co ciekawe obecne dane naukowe wskazują, że to mogła być tylko taka jedna introdukcja daleko zasięgowa jakby, po czym jego rozprzestrzenianie się w Europie też jest kwestią obecnie badań. Jakby tak frontowo przesuwa się on z zachodu na wschód. W 2023 już był też w Czechach, w 2024 Słowacja, więc jesteśmy od jakiegoś czasu otoczeni w pewnym stopniu w Niemczech, jeszcze wcześniej się pojawił chyba w 2014.

Czyli jest to zagrożenie dla pszczelarzy. Tutaj to z danych literaturowych ponad 30% diety może stanowić. Nasz szaczeń europejski to jest do 10 powiedzmy. Dodatkowo żywi się osowatymi innymi, a także muchówkami, więc jest to zagrożenie dla tych gatunków też w obrębie właśnie tych grup. Dodatkowo te gniazda są dużo bardziej liczne, czyli tak jak nasz szerszeń ma tam 200-400 osobników, jeśli to jest duże gniazdo, tak tutaj to może być nawet ponad 1000. Chyba takie rekordowe gniazdo miało w jednym momencie tysiąc siedemset kilkadziesiąt robotnic, które zjadają ponad jedenaście kilogramów owadów rocznie, generalnie. Czyli to jest powiedzmy, że około stu tysięcy owadów wielkości pszczoły miodnej.

No i dla człowieka też to jest niebezpieczne bardzo, ponieważ jest to liczne gniazdo i mimo, że szerszeń gniazda zakłada dwa rodzaje. Jedno to jest pierwotne, które często jest małym gniazdem zakładanym na wiosnę. Można je spotkać pod jakimś zadaszeniem nawet czy w takich miejscach. Potem szerszenie przenoszą się często w koronie drzewa wysoko bardzo i zakładają już wtórne duże gniazdo. Teoretycznie jest ono w oddaleniu od człowieka na Ziemi, ale bywa też tak, że te gniazda mogą być zaokładane nisko nad Ziemią, na przykład w jakichś tujach, w jakichś takich przestrzeniach, w których możemy ich nie zauważyć i zdarzały się już przypadki śmiertelne w momencie, kiedy ktoś tego nie zauważył i szersze nie zaatakowały, a bywają one bardzo agresywne. W dodatku ludzie zwykle uczuleni są na jad pszczeli, w sumie nie szerszeni.

Nasze szerszenie są w ogóle łagodne i podejście nawet dosyć stosunkowo blisko do gniazda zwykle nie wywołuje reakcji agresywnej. Tutaj to gniazdo 10 metrów nad ziemią na topoli, wystarczyło kopnąć w pień tego drzewa i to gniazdo zrobiło się czarne od owadów. Czy ten jad tych szerszeń jest jakoś silniejszy od tego szerszenia naszego? Mimo, że ten szerszeń nie jest większy od naszego, nawet jest troszeczkę mniejszy, to ma, tutaj nie jestem też do końca specjalistą, ale wydaje się, że ma trochę większe żądło i zdecydowanie jest to bolesne urządzenie z tego, co jeszcze nie doświadczyłem. Mam nadzieję, że się tego nie będę musiał. Jak odróżnić tego szerszenia od tego naszego?

To pozornie może wydawać się prosta sprawa, ponieważ ten szerszeń jest bardzo ciemny, to jest jakby Vespa Velutina nigri thorax, czyli czarny tułów w takim wolnym tłumaczeniu. Jest naprawdę czarny, ma to co z żółto nogi z kolei sugeruje, to właśnie ma żółte końcówki odnóży. No i tylko jedno takie Przebarwienie na odwłoku, czyli z tyłu, które jest takie pomarańczowe. Końcówka jest też pomarańczowa. Przy czym z tego mojego opisu może to nie być proste. Będę mógł panu pokazać osobnika, bo mam w lodówce za chwilę. Natomiast problem jest taki, że niestety z naszych doświadczeń wiemy, że ludzie mogą mylić się. Często jednak sugerujemy się tym, że możemy się, boimy się, spodziewamy się i ważne, żeby

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.